Schade-expertisebureaus hebben tussen 2018 en 2025 ruim 577 miljoen euro ontvangen voor het beoordelen van aardbevingsschade in Groningen en Noord-Drenthe. Het gaat grotendeels om publiek geld. Structureel toezicht op de werkwijze en winsten van deze bureaus ontbreekt. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van Follow the Money, RTV Drenthe en RTV Noord.
Weinig toezicht op miljoenenvergoedingen schadebureaus
Schadebureaus ontvingen 577 miljoen euro publiek geld voor aardbevingsrapporten. Van controle is nauwelijks enige sprake.
De bureaus, waaronder 10BE, CED, D.O.G. Ingenieurs en Stichting NIVRE Calamiteiten & Projecten, worden ingehuurd door het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) om schades op te nemen en rapporten op te stellen. Deze rapporten vormen de basis voor schadevergoedingen aan bewoners. De kosten voor deze expertise staan los van de daadwerkelijke uitkeringen en worden volledig door de overheid gedragen.
Schril contrast
De omvang van de bedragen staat in schril contrast met de uitgekeerde schadevergoedingen. In het Drentse Ekehaar ontvingen 66 melders gezamenlijk circa 80.000 euro aan compensatie, terwijl het betrokken schadebureau meer dan 440.000 euro declareerde voor het opstellen van rapporten. Volgens een evaluatie van Ecorys leverde één rapport gemiddeld 7.225 euro op.
Over de exacte tarieven en winstmarges van de bureaus is weinig bekend. Zowel het IMG als de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland weigeren inzicht te geven in vergoedingen per rapport, onder verwijzing naar concurrentiegevoelige informatie. Ook bestaan er geen afspraken over maximale winsten of rapportageverplichtingen richting de overheid.
Persoonlijke vermogens
Uit jaarverslagen blijkt dat de inkomsten uit de schadeafhandeling hebben geleid tot sterke vermogensgroei bij betrokken bedrijven en aandeelhouders. Zo zagen bestuurders van 10BE en D.O.G. hun persoonlijke vermogens oplopen tot meerdere miljoenen euro’s. In sommige gevallen steeg het eigen vermogen van betrokken holdings met tientallen miljoenen euro’s in enkele jaren.
Het verdienmodel van de bureaus is mede gebaseerd op het aantal geregistreerde schades en de inzet van personeel. In het verleden konden bureaus per uur declareren en verschillende tarieven hanteren, afhankelijk van de ingezette expertise. Ook werd gewerkt met productiedoelen, zoals een minimum aantal schades per woning, wat de declarabele uren kon verhogen.
Tegelijkertijd is het toezicht beperkt ingericht. Zowel het IMG als de Commissie Mijnbouwschade controleren rapporten voornamelijk op afstand en vertrouwen op de deskundigheid van de bureaus zelf. Er is geen structurele controle op locatie en geen inzicht in de financiële huishouding van de ingehuurde partijen.
Randvoorwaarden ontbrekend
Deskundigen wijzen op het ontbreken van duidelijke randvoorwaarden bij de aanbesteding. Omdat het om publiek geld gaat, hadden scherpere afspraken over tarieven, winstmaximalisatie en controlemechanismen volgens hen voor de hand gelegen. De huidige inrichting creëert prikkels die kunnen leiden tot hogere kosten zonder directe relatie met de uitgekeerde schadevergoedingen.
Sinds begin 2026 werkt het IMG met nieuwe contracten, waarbij deels per rapport wordt betaald. Toch blijven aanvullende vergoedingen per schade bestaan, waardoor financiële prikkels in stand blijven.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.