De Raad van State is zeer kritisch op de Nederlandse implementatie van de Europese Confiscatierichtlijn. De richtlijn moet het makkelijker maken om binnen de Europese Unie geld en goederen van criminelen af te pakken. Nederland gaat verder en voegt twee maatregelen toe, die echter botsen met fundamentele mensenrechten. De Raad van State ziet ook niet in waarom gemeenten volgens het wetsvoorstel informatie over de in beslag genomen vermogens zouden moeten krijgen.
Raad van State kritisch over delen confiscatiegegevens met gemeenten
Als het aan het Kabinet ligt, kan het OM gegevens delen over in beslag genomen vermogens met gemeenten. De Raad van State vraagt waarom.
Advies: niet indienen
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert de regering om het voorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het op wezenlijke punten wordt aangepast.
Wat is er aan de hand? Het Kabinet kiest ervoor om de richtlijn in Nederland uit te breiden met twee zogeheten ‘nationale koppen’. Aan de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) worden dan twee maatregelen toegevoegd: de vervallenverklaring aan de staat en de maatregel van confiscatie.
Aantasting recht op eigendom
De vervallenverklaring aan de staat houdt in dat geld en goederen kunnen worden afgepakt zonder dat daarvoor een strafrechtelijke veroordeling van een persoon nodig is. Het is genoeg als het voorwerp zelf in verband staat met een gepleegd strafbaar feit, de persoon hoeft dus niet veroordeeld te zijn. In theorie kan de Nederlandse overheid dit ook doen bij minder ernstige misdrijven.
De maatregel van confiscatie mag volgens de Europese Commissie alleen worden ingezet als de voorwerpen zijn verkregen uit strafbaar gedrag in het kader van een criminele organisatie. Nederland laat dit principe los. Het Nederlandse wetsvoorstel maakt deze maatregel bovendien nevengeschikt aan de reguliere strafvervolging. Dat betekent dat een officier van justitie mag kiezen of hij alleen een voorwerp confisqueert, de verdachte strafrechtelijk vervolgt, of allebei.
De regering heeft de uitbreiding niet genoeg getoetst aan de voorwaarden die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stelt aan een inbreuk op het recht op eigendom, stelt de Raad van State. Er zijn mensenrechten in het geding op het moment dat de overheid mensen geld en goederen kan afnemen zonder dat zij zijn veroordeeld voor een strafbaar feit.
Informatie over inbeslagname naar gemeenten
De Afdeling advisering is ook kritisch over de rol die gemeenten spelen in het wetsvoorstel. Als het wetsvoorstel wordt ingevoerd, krijgen gemeenten en de reclassering de mogelijkheid om tenuitvoerleggingsgegevens te ontvangen over beslissingen die gaan over de twee nieuwe confiscatiemaatregelen. Het Openbaar Ministerie (OM) kan dan dus gevoelige gegevens over in beslag genomen geld en goederen delen met lokale overheden.
De Raad van State ziet echter niet in waarom het OM die mogelijkheid moet hebben. Het Kabinet licht in het wetsvoorstel niet toe waarom gemeenten over deze informatie zouden moeten beschikken. ‘Motiveer deze gegevensverstrekking alsnog grondig, of sluit gemeenten expliciet uit van deze informatievoorziening’, aldus het advies.
Geen hoger beroep
Het wetsvoorstel maakt het verder ook niet mogelijk om in hoger beroep te gaan tegen een uitspraak van de rechtbank over de nieuwe maatregelen. De enige mogelijkheid is in cassatie gaan bij de Hoge Raad. De Afdeling wil dat het Kabinet motiveert waarom hiervoor is gekozen en het wetsvoorstel zo nodig aanpast.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.