Overslaan en naar de inhoud gaan

Gemeenten hebben onvoldoende ruimte om te investeren

Voor 38 gemeenten is er zonder ombuigingen zelfs helemaal geen ruimte voor investeringen.

Investeringsruimte meeste gemeenten te beperkt

De meeste gemeenten hebben onvoldoende financiële ruimte om de investeringen te doen die eigenlijk nodig zijn. Zo’n 380 euro per inwoner per jaar is daarvoor vereist. De beschikbare ruimte is echter gemiddeld krap 200 euro per jaar.

Slechtweerscenario

Dat blijkt uit de deze week verschenen Monitor financiële conditie gemeenten 2025. Met de monitor kunnen gemeenten hun financiële gezondheid beoordelen aan de hand van tien financiële kengetallen. Gekeken is onder meer naar de netto schuld, het exploitatieresultaat, lopende- en investeringsuitgaven voor het in stand houden van het voorzieningenniveau en de omvang balansreserves en onbenutte belastingcapaciteit voor het opvangen van een slechtweerscenario.

Financiële conditie

De financiële gezondheid van gemeenten blijkt overwegend goed, zo laat de monitor zien. De kaart met daarop alle 342 gemeenten kleurt overwegend groen, wat staat voor een goede financiële conditie op basis van de jaarrekeningen. Rood, onvoldoende dus, kleuren slechts vier gemeenten: Alblasserdam, Schiermonnikoog, Urk en Zuidplas. Drie gemeenten krijgen de kwalificatie matig: Dordrecht, Het Hogeland en Renswoude.

Ombuigen

Toch moeten veel gemeenten flink ombuigen om de noodzakelijke investeringen te kunnen doen. Dat komt door een zogeheten accreskorting op het gemeentefonds over de periode 2022-2025 in het jaar 2026 en een algemene indexatiekorting op de jeugdzorg in 2028. Gemiddeld zijn volgens de samenstellers van de monitor investeringen van 380 euro per inwoner per jaar nodig. Dit om de huidige gemeentelijke kapitaalgoederenvoorraad op de balansen evenredig te laten meegroeien met het Nederlandse bruto binnenlands product.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Verouderde infrastructuur

Daarbovenop zijn inhaalinvesteringen nodig voor bijvoorbeeld de vernieuwing en renovatie van onderwijsgebouwen, herstel van verouderde infrastructuur en investeringen in de openbare ruimte bij de woningbouwopgave. ‘De meeste gemeenten moeten daarom meer investeren’, zo is de conclusie van de samenstellers van de monitor.

Nul ruimte

De beschikbare investeringsruimte van gemeenten bedraagt voor de periode 2026-2031 namelijk gemiddeld slechts 204 per inwoner per jaar, zo blijkt uit de monitor. Voor 38 gemeenten resteert zonder ombuigingen zelfs helemaal geen ruimte voor investeringen. Om voldoende te kunnen investeren, moeten veel gemeenten daarom flink ombuigen. Bij meerdere gemeenten is een deel van die ombuigingen overigens dit jaar al gerealiseerd.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in