De meeste gemeenten hebben onvoldoende financiële ruimte om de investeringen te doen die eigenlijk nodig zijn. Zo’n 380 euro per inwoner per jaar is daarvoor vereist. De beschikbare ruimte is echter gemiddeld krap 200 euro per jaar.
Gemeenten hebben onvoldoende ruimte om te investeren
Voor 38 gemeenten is er zonder ombuigingen zelfs helemaal geen ruimte voor investeringen.
Slechtweerscenario
Dat blijkt uit de deze week verschenen Monitor financiële conditie gemeenten 2025. Met de monitor kunnen gemeenten hun financiële gezondheid beoordelen aan de hand van tien financiële kengetallen. Gekeken is onder meer naar de netto schuld, het exploitatieresultaat, lopende- en investeringsuitgaven voor het in stand houden van het voorzieningenniveau en de omvang balansreserves en onbenutte belastingcapaciteit voor het opvangen van een slechtweerscenario.
Financiële conditie
De financiële gezondheid van gemeenten blijkt overwegend goed, zo laat de monitor zien. De kaart met daarop alle 342 gemeenten kleurt overwegend groen, wat staat voor een goede financiële conditie op basis van de jaarrekeningen. Rood, onvoldoende dus, kleuren slechts vier gemeenten: Alblasserdam, Schiermonnikoog, Urk en Zuidplas. Drie gemeenten krijgen de kwalificatie matig: Dordrecht, Het Hogeland en Renswoude.
Ombuigen
Toch moeten veel gemeenten flink ombuigen om de noodzakelijke investeringen te kunnen doen. Dat komt door een zogeheten accreskorting op het gemeentefonds over de periode 2022-2025 in het jaar 2026 en een algemene indexatiekorting op de jeugdzorg in 2028. Gemiddeld zijn volgens de samenstellers van de monitor investeringen van 380 euro per inwoner per jaar nodig. Dit om de huidige gemeentelijke kapitaalgoederenvoorraad op de balansen evenredig te laten meegroeien met het Nederlandse bruto binnenlands product.
Verouderde infrastructuur
Daarbovenop zijn inhaalinvesteringen nodig voor bijvoorbeeld de vernieuwing en renovatie van onderwijsgebouwen, herstel van verouderde infrastructuur en investeringen in de openbare ruimte bij de woningbouwopgave. ‘De meeste gemeenten moeten daarom meer investeren’, zo is de conclusie van de samenstellers van de monitor.
Nul ruimte
De beschikbare investeringsruimte van gemeenten bedraagt voor de periode 2026-2031 namelijk gemiddeld slechts 204 per inwoner per jaar, zo blijkt uit de monitor. Voor 38 gemeenten resteert zonder ombuigingen zelfs helemaal geen ruimte voor investeringen. Om voldoende te kunnen investeren, moeten veel gemeenten daarom flink ombuigen. Bij meerdere gemeenten is een deel van die ombuigingen overigens dit jaar al gerealiseerd.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.