VNG: beperkte rol gemeenten in digitale plannen kabinet

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) constateert dat het coalitieakkoord wel aandacht heeft voor digitalisering, maar dat de gemeentelijke digitale opgave beperkt expliciet wordt uitgewerkt. Dat blijkt uit de ledenbrief waarin de VNG het akkoord duidt. Het akkoord bevat nauwelijks afspraken over structurele middelen.

Digitalisering vraagt blijvende investeringen

De VNG schrijft dat coalitiepartijen willen inzetten op betere digitale dienstverlening en digitale weerbaarheid. 'Gemeenten spelen hierin een centrale rol, omdat veel dienstverlening lokaal plaatsvindt en lokale overheden kwetsbaar zijn voor cyberdreiging. De plannen vragen om investeringen in systemen, vaardigheden en samenwerking tussen overheden. Het akkoord bevat nauwelijks afspraken over structurele middelen.' 

Een van de expliciete digitale maatregelen in het coalitieakkoord is de oprichting van een Digitale Dienst bij de rijksoverheid. Deze dienst moet rijksbreed digitalisering ondersteunen, kwaliteitsstandaarden opstellen, ontwerpkeuzes borgen en de verantwoorde inzet van AI en data mogelijk maken. Daarnaast moet de afhankelijkheid van externe IT-leveranciers worden verminderd door meer IT-talent in dienst van het Rijk te nemen. De VNG wijst erop dat deze Digitale Dienst zich uitsluitend richt op het Rijk en niet op de hele overheid. Ook is de financiering van de dienst niet opgenomen in de begroting van het akkoord.

Digitalisering als gespreksthema met het kabinet

In haar duiding geeft de VNG aan dat digitalisering in de overheidsorganisatie een van de thema’s is waarover zij met het nieuwe kabinet verder in gesprek wil. Dit wordt genoemd als onderdeel van de gezamenlijke agenda die het kabinet en medeoverheden moeten uitwerken. Digitalisering wordt daarmee wel benoemd als beleidsdomein, maar niet uitgewerkt in concrete afspraken over de rol of positie van gemeenten.

Inhoudelijk niets uitgewerkt

In de bijlage bij de ledenbrief wordt het hoofdstuk ‘Nederland koploper in een digitale wereld’ genoemd als onderdeel van het coalitieakkoord. In de duiding van de VNG wordt dit hoofdstuk echter niet inhoudelijk uitgewerkt in specifieke maatregelen voor gemeenten. Uit de ledenbrief blijkt dat digitalisering in het coalitieakkoord vooral terugkomt in termen van uitvoerbaarheid, vereenvoudiging en rijksbrede digitalisering. Concrete afspraken over structurele digitale investeringen of een gezamenlijke digitale infrastructuur voor de hele overheid worden niet genoemd.

De VNG geeft aan met het nieuwe kabinet in gesprek te willen over een gezamenlijke agenda die uitvoerbaar is en perspectief biedt voor inwoners, waarbij ook digitalisering in de overheidsorganisatie onderwerp van gesprek zal zijn.