Overheidswebsites na urenlange uitval weer bereikbaar  

Veel overheidswebsites gingen woensdag uit voorzorg offline vanwege kritieke kwetsbaarheden in PHP. Na enkele uren waren ze weer bereikbaar.

Talloze websites van Nederlandse overheidsorganisaties zijn woensdag enkele uren onbereikbaar geweest vanwege ernstige beveiligingsrisico's in PHP. Onder meer gemeenten, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) besloten hun websites uit voorzorg tijdelijk offline te halen. Ook de website van MijnOverheid ging offline, net als die van Open overheid. De meeste websites van het Rijk bleven wel online omdat zij geen gebruik maakten van PHP. Inmiddels zijn alle websites weer bereikbaar.

De problemen ontstonden door twee kritieke kwetsbaarheden in PHP, een programmeertaal die wereldwijd wordt gebruikt voor het bouwen en beheren van websites. De kwetsbaarheden zouden kwaadwillenden in staat kunnen stellen om op afstand schadelijke code uit te voeren op kwetsbare servers. Omdat PHP op grote schaal wordt gebruikt, ontstonden ook buiten Nederland zorgen over de veiligheid van websites.

VNG en gemeenten namen voorzorgsmaatregelen

Ook de VNG besloot haar website tijdelijk uit de lucht te halen. ‘We kiezen voor uit voorzorg offline gaan, zoals ook IBD en veel gemeenten’, liet de gemeentekoepel tijdens het incident weten. Daarmee volgde de vereniging de lijn van verschillende gemeenten en de IBD, die vanwege de beveiligingsrisico's eveneens maatregelen namen. De gevolgen bleven niet beperkt tot gemeentelijke websites. Ook andere publieke websites en digitale diensten werden tijdelijk uitgeschakeld. Daarnaast waren de websites van Binnenlands Bestuur en iBestuur enkele uren niet bereikbaar, waardoor ook de berichtgeving op beide platforms tijdelijk stilviel. Na enkele uren konden de getroffen organisaties hun websites weer beschikbaar stellen.

Websites weer beschikbaar

Het incident liet echter pijnlijk zien hoe groot de afhankelijkheid van veel publieke organisaties is van dezelfde onderliggende webtechnologie. Een kwetsbaarheid in veelgebruikte software kan ertoe leiden dat grote aantallen websites vrijwel gelijktijdig uit voorzorg worden uitgeschakeld. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat de kwetsbaarheden bij de getroffen organisaties daadwerkelijk zijn misbruikt. Ook zijn er geen meldingen van buitgemaakte gegevens. Het tijdelijk offline halen van de websites was vooral bedoeld om mogelijke aanvallen te voorkomen zolang de beveiligingsrisico's niet voldoende konden worden uitgesloten.