Kabinet wil strengere Europese regels voor datacenters

Het kabinet wil strengere Europese regels voor het energie- en watergebruik van datacenters. Ook moet duidelijker worden hoe zwaar datacenters het elektriciteitsnet belasten. Dat schrijft staatssecretaris Willemijn Aerdts van Economische Zaken en Klimaat aan de Tweede Kamer.

De Kamerbrief is een reactie op drie moties van de Partij voor de Dieren, ingediend door Kamerleden Ines Kostić en Christine Teunissen. De voorstellen richten zich op het terugdringen van drinkwatergebruik, meer transparantie over de energiebehoefte van datacenters en bindende Europese milieunormen. Aerdts geeft alle drie de moties ‘oordeel Kamer’, waarmee het kabinet de beoordeling aan de Tweede Kamer laat.

Miljoen kuub drinkwater voor koeling

Een van de moties verzoekt de regering zich in te zetten voor een Europees verbod op het gebruik van hoogwaardig drinkwater voor de proceskoeling van datacenters. Volgens Aerdts wordt in Nederland jaarlijks ongeveer een miljoen kubieke meter drinkwater gebruikt voor de koeling van datacenters. Dat komt neer op 0,088 procent van het totale drinkwatergebruik. Hoewel dit aandeel relatief beperkt is, onderschrijft het kabinet de zorgen over het gebruik van drinkwater voor toepassingen waarvoor ook andere waterbronnen geschikt zijn. De staatssecretaris wijst erop dat steeds meer datacenters overstappen op alternatieven, waaronder industriewater, gezuiverd afvalwater en regenwater. Het kabinet wil dit onderwerp onder de aandacht brengen tijdens een Europese consultatie over minimumprestatienormen voor datacenters, die nog tot 14 december 2026 loopt.

Meer inzicht in belasting elektriciteitsnet

Het kabinet staat ook positief tegenover een voorstel om datacenters te verplichten uitgebreider te rapporteren over hun energie- en watergebruik. Op grond van de Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) moeten datacenters met een geïnstalleerd vermogen van minimaal 500 kilowatt jaarlijks gegevens aanleveren. Volgens Aerdts hebben alle in Nederland gevestigde datacenters gereageerd op de rapportageverplichting. Daarvan hebben 104 datacenters aangegeven dat hun daadwerkelijk geïnstalleerde IT-vermogen minimaal 500 kilowatt bedraagt.

De staatssecretaris vindt dat de bestaande rapportage moet worden uitgebreid met gegevens over het piekvermogen en de belasting van het elektriciteitsnet. Juist op dat terrein doen zich volgens het kabinet knelpunten voor. De motie vraagt daarnaast om inzicht in de verwachte ontwikkeling van het energie- en waterverbruik. De mogelijkheden om dergelijke informatie openbaar te maken zijn momenteel beperkt, omdat Europese regelgeving bescherming biedt aan bedrijfsvertrouwelijke gegevens. De Europese Commissie ontvangt de aangeleverde informatie wel, maar publiceert deze op geaggregeerd niveau. Nederland wil zich in Brussel inzetten voor een uitbreiding van de gevraagde gegevens en voor openbaarmaking van zoveel mogelijk informatie.

Europese wetgeving verwacht in 2027

Daarnaast steunt het kabinet de doelstelling om bindende Europese normen vast te stellen voor de energie- en milieuprestaties van datacenters. De Europese Commissie werkt momenteel aan minimumprestatienormen die het energiegebruik en de milieuvoetafdruk van datacenters moeten terugdringen. Daarbij wordt gekeken naar onder meer energie-efficiëntie, waterverbruik en andere duurzaamheidscriteria. De normen moeten ervoor zorgen dat nieuwe en gerenoveerde datacenters aan Europese minimumeisen voldoen. Nederland neemt actief deel aan de consultatie over deze voorstellen en zal daarbij zijn eigen standpunten inbrengen.

Een concreet wetgevingsvoorstel van de Europese Commissie wordt in het tweede kwartaal van 2027 verwacht. Welke normen uiteindelijk bindend worden en hoe streng deze zullen zijn, is nog niet bekend. Aerdts wil daarom niet vooruitlopen op de inhoud van het voorstel, maar onderschrijft wel de ambitie om het energie- en watergebruik van datacenters verder te verduurzamen.

De Europese plannen krijgen ook een vervolg in het Nederlandse beleid. Volgens Aerdts wordt de verduurzaming van datacenters meegenomen in de nationale geïntegreerde aanpak datacenters. De Tweede Kamer ontvangt hierover dit najaar een afzonderlijke brief.