Oud-VNG’ers starten Praktijk voor Privacy

Drie bekende namen uit de gemeentewereld verlaten de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om samen een nieuwe onderneming te starten: Praktijk voor Privacy. Johannes Homan, Remco Groet & Rozemarijn Smink gaan hun expertise op gebied van privacy inzetten om gemeenten zo concreet en praktisch mogelijk te ondersteunen.

Gemeenten in de knel

De drie werkten allen de afgelopen jaren voor de VNG. Groet schetst het moment waarop hun toekomst ‘begon te kantelen’ richting een eigen adviesbureau. Gemeenten komen steeds meer in de knel tussen het naleven van wettelijke verplichtingen en de beschikbare budgetten, zo legt Groet uit. Alle drie liepen ze hier tegenaan: ze zagen gemeenten worstelen met privacywetgeving en wilden eigenlijk meer doen dan op dat moment vanuit hun rol mogelijk was. ‘We kwamen tot de conclusie dat de huidige manier van werken op dit terrein eigenlijk niet gaat.’

Binnen de VNG ligt de nadruk bij advisering vooral op algemene kaders en collectieve voorzieningen. De vertaalslag naar individuele gemeenten blijft daardoor soms liggen, zo vertelt Groet. ‘Vanuit je rol bij VNG heb je logischerwijs altijd het grotere plaatje voor ogen. Je geeft adviezen vanuit een bepaalde bandbreedte, waarbinnen alle gemeenten passen.’ Regelgeving, kaders en handreikingen worden door VNG zorgvuldig uitgewerkt, maar gemeenten met puur praktische hulpvragen moeten het vaak toch zelf uitzoeken. Bij het praktische deel van een aanbesteding of implementatie staan gemeenten uiteindelijk vaak alleen.

Het begon bij Groet, Homan en Smink steeds vaker te wringen wanneer een gemeente werd medegedeeld dat bepaalde hulpvragen niet beantwoord konden worden. ‘We dachten vaak: daar kunnen we een gemeente met onze expertise echt heel goed bij helpen, als we de kans krijgen.’ Wat Smink betreft lijkt haar nieuwe werk in de basis nog veel op haar eerdere werkzaamheden. ‘Dezelfde principes en standaarden worden gevolgd’. Het verschil zit volgens haar in de ruimte voor maatwerk.

DPIA’s zonder 400 pagina’s

Een belangrijk speerpunt is ondersteuning bij DPIA’s. Volgens Smink worstelen veel gemeenten daarmee. ‘We vullen momenteel een DPIA-depot op onze website, omdat we uit ervaring 100 procent zeker weten dat gemeenten daar de grootste moeite mee hebben. En dan niet alleen met de DPIA zelf, maar ook met het op peil houden en actueel houden ervan, wat ook verplichte elementen zijn binnen de privacywetgeving.’ Wat ze nadrukkelijk niet willen leveren, zijn enorm omvangrijke technische documenten. Groet: ‘Er leeft nogal wat irritatie over dikke rapporten waar je uiteindelijk niets mee kunt. Met een DPIA is technisch-inhoudelijk gezien niets mis hoor, maar wat moet iemand met 400 pagina’s in het Engels, met enorme bijlagen vol technische details? Dat kan een stuk praktischer.’

Homan ziet in zijn werk als privacyjurist dat de AVG vaak nog als blokkade wordt ervaren. ‘Ik ben de enige jurist van ons drieën, maar ook ik streef vooral de praktische kant na.’ Volgens Homan wordt er bij overheden vaak te snel gezegd dat iets niet mag. ‘Terwijl dat vaak ook niet klopt.’ Tijdens een overleg met de Autoriteit Persoonsgegevens bracht hij dat expliciet ter sprake en kreeg hij bijval. Zijn kernpunt: zolang er zorgvuldig wordt gehandeld, is er veel mogelijk.

Het drietal wil zich komende periode onder meer richten op gemeenten die zich buigen over hun afhankelijkheid van Amerikaanse leveranciers. ‘Het is echt onzin dat een kleine Nederlandse organisatie nu halsoverkop moet overstappen van Amerikaanse technologie, terwijl er op landelijk en Europees niveau nog allerlei zaken moeten worden besloten’, zegt Groet. Wat volgens hem al wél kan, is het voorbereiden van een exitplan. ‘Denk na over wat als eerste uit de VS weg moet en schrijf daar een plan voor.’

Geen detachering 

Praktijk voor Privacy wil zich nadrukkelijk niet positioneren als detacheringsbureau. ‘We verhuren onszelf niet aan een gemeente om daar van alles over te nemen en na vier maanden hard werken weer te vertrekken. We werken het liefst samen met een privacyteam, zodat onze kennis ook de kennis van een gemeente wordt’, zegt Smink. Groet stelt dat privacyprofessionals binnen gemeenten vaak alleen staan. ‘We zien dat degenen die binnen een gemeente met privacy bezig zijn vaak een enigszins eenzaam bestaan leiden en binnen de organisatie geregeld als een hinderende macht worden gezien.’ Praktijk voor Privacy richt zich daarom met name op kleinere gemeenten, waar kennis over privacy niet altijd ruim aanwezig is.