Het kabinet wil dat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de toekomst sneller staatshackers uit bijvoorbeeld Rusland en China met gelijke munt terug moeten kunnen betalen. Tot nog toe moest de minister daarvoor toestemming geven. Minister Yeşilgöz-Zegerius van Defensie: ‘Met deze wet wordt ons mes scherper.’
Moeten de AIVD en MIVD meer hackbevoegdheden krijgen?
De ministerraad heeft een wetsvoorstel hiertoe ingediend en een internetconsultatie gestart.
De huidige wet beperkt de snelheid van werken voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, denkt het kabinet. De diensten moeten per individuele hack steeds vooraf een toets laten uitvoeren voordat ze in actie mogen komen. Onder de nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid (Wbnv) kunnen diensten, wanneer ze zeker zijn over de aard van de aanvaller, meteen in actie komen. De nieuwe wet maakt het ook makkelijker om samen te werken met Nederlandse bedrijven en organisaties. Daarnaast wordt de informatie-uitwisseling tussen de diensten en de krijgsmacht beter vastgelegd.
Toezicht verstevigd
Er komt een nieuw onafhankelijk college dat toeziet op de rechtmatige inzet van bevoegdheden door de diensten: het College van Toetsing en Toezicht (CTT). Dit college kan onderzoeken stopzetten bij onrechtmatigheden. Dat is ook hard nodig. Wanneer er te weinig toezicht en verantwoording is, kunnen de diensten die er zijn om onze democratie te beschermen, een bedreiging voor diezelfde democratie vormen. Of zoals geheime dienstenkenner Bert Hubert het stelt op Computable: ‘Een dienst opbouwen die stampvol zit met informatie over iedereen, en ook ingericht is om mensen intensief te bespioneren, is een geweldig risico als er later anti-democratische krachten aan de macht komen.’
De voorstellen van het kabinet roepen heftige reacties op bij sommige burgers.
Transparantie noodzakelijk
De voorstellen van het kabinet roepen heftige reacties op bij sommige burgers. Veel kritische reacties op de internetconsultatie hangen samen met een uitgesproken wantrouwen in het doen en laten van de diensten en de overheid in het algemeen. Het zou ‘een aanval zijn op onze democratische rechtsstaat’. In diverse reacties wordt aangegeven dat de AIVD en MIVD al regelmatig de regels aan hun laars lappen en dat met dit wetsvoorstel de persoonlijke vrijheid wordt bedreigd.
Maar er klinken ook uitgesproken positieve reacties op het wetsvoorstel, waarbij de behoefte aan veiligheid in de huidige geopolitieke situatie doorklinkt. In het huidige dreigingsbeeld moeten de diensten meer ruimte krijgen, klinkt het. ‘Defensief maar ook offensief moet ons land zich kunnen weren: als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog’.
Meer genuanceerde reacties dringen aan op zichtbaar en controleerbaar toezicht en bijsturing. ‘Bij grotere bevoegdheden hoort uitgebreider toezicht’, ‘In de aansturing van en het toezicht op de diensten moeten waterdichte veiligheidswaarborgen worden ingebouwd’ en ‘Door transparantie kunnen de diensten en de overheid bijdragen aan het vertrouwen in het huidige bestel.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.