De burgemeester van Amsterdam heeft haar zorgen geuit over de dakloosheid in grote steden. Ze gaf aan dat zij 'al een aantal keer de noodklok richting Den Haag' heeft geluid maar dit 'te weinig' beantwoord wordt. Daarom stellen een drietal PRO-Kamerleden vragen aan de verantwoordelijke ministers. Doet het rijk genoeg?
Kabinet erkent zorgen dakloosheid: Is aanpak adequaat genoeg?
Kabinet herkent en erkent zorgen van gemeenten over dakloosheid. Waar is het rijk verantwoordelijk voor en wat moeten gemeenten zelf doen?
De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), Elanor Boekholt-O'Sullivan, en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Hans Vijlbrief, antwoorden de Kamerleden middels een brief. De ministers geven aan dat het kabinet in gesprek is met gemeenten over 'de problematiek die raakt aan dakloosheid, verward en onbegrepen gedrag, arbeidsmigratie en volkshuisvesting'.
Volgens de burgemeester van Amsterdam is het rijk medeverantwoordelijk voor deze problematiek en ze verwacht dan ook 'grote maatregelen'. Volgens het kabinet worden weldegelijk maatregelen genomen. 'Specifiek richt de aanpak zich op het creëren van meer woningen en passende (woon)zorgvoorzieningen, het stimuleren van gegevensuitwisseling, standaardisering en uniformering van werkwijzen met ruimte voor lokaal maatwerk en het realiseren van voorspelbare en domeinoverstijgende financiering in de regio’s tussen de domeinen wonen, zorg en veiligheid', schrijven de ministers. Binnenkort komen ze met een voortgangsbrief over deze aanpak.
Verantwoordelijkheid werkgevers voor arbeidsmigranten
De drie PRO-Kamerleden (De Hoop, Patijn en Westerveld) vragen het kabinet of ze ook werkgevers verantwoordelijkheid toedichten voor het massaal op straat belanden van arbeidsmigranten. Het kabinet ziet dat er meer oorzaken zijn, bijvoorbeeld ook gezondheidsproblemen, maar zegt wel dat werkgevers weldegelijk verantwoordelijkheid nemen.
'Tegelijkertijd', schrijven de ministers, 'is het zo dat een directe afhankelijkheid van de werkgever voor een woning sneller tot dakloosheid kan leiden bij een abrupt einde van de werkrelatie. De minister van VRO werkt dan ook aan een wetsvoorstel om de huurbescherming van arbeidsmigranten te verbeteren.'
Werken tijdelijke huurcontracten dakloosheid in de hand?
De vraagstellers zijn benieuwd of het Kabinet zich bewust is van het risico van dakloosheid door het toestaan van tijdelijke huurcontracten voor arbeidsmigranten – zoals het kabinet momenteel voorstelt in het wetsvoorstel passende huurcontracten.
De minister van VRO komt dit najaar met een verkenning naar het stelsel van tijdelijke huurcontracten. 'Onder andere op basis hiervan wordt met realisme gekeken waar het stelsel van vaste en tijdelijke huurcontracten knelt en of het wetsvoorstel passende huurcontracten aanpassing behoeft'.
Ondersteuning gemeenten
De zorgen worden erkent, maar het Kabinet laat middels de brief weten op allerlei vlakken bezig te zijn met deze problematiek, in gesprek te zijn met gemeenten en gemeenten te ondersteunen.
Zo is het rijk medeverantwoordelijk dat de randvoorwaarden voor gemeenten in orde zijn om gericht beleid te kunnen voeren deze problematiek tegen te gaan. 'Daarom werkt het kabinet op zowel wonen, zorg als arbeidsmigratie aan het verbeteren hiervan'
Met het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis (NAD) ondersteunt het kabinet gemeenten bij de beweging naar Wonen Eerst, waarbij een duurzame woonplek met passende begeleiding het startpunt is voor herstel. Het komende jaar hierbij ingezet op een versnelling hiervan.
Daarnaast helpt het rijk gemeenten met het inzichtelijk maken van de rechten en plichten die dakloze EU-burgers hebben.
Gemeenten zelf ook aan de bak
Ook gemeenten hebben verantwoordelijkheden en verplichtingen. Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) in werking getreden. Dit verplicht gemeenten om in hun volkshuisvestingsprogramma inzicht te geven in de huisvestingsopgave voor aandachtsgroepen. Hiertoe behoren ook dak- en thuisloze mensen en arbeidsmigranten.
Daarnaast zijn gemeenten verplicht om per 1 januari 2028 een huisvestingsverordening op te stellen, waarbij bepaalde groepen woningzoekenden verplicht urgentie krijgen op een sociale huurwoning. Dit geldt onder andere voor dakloze gezinnen met minderjarige kinderen. De regeling waarin de groepen verplicht urgenten worden gedefinieerd wordt momenteel verder uitgewerkt.
Ook zijn gemeenten verplicht regionaal afspraken te maken over de verdeling van urgent woningzoekenden. Zo moet de spreiding van urgent woningzoekenden verbeterd worden.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.