Het opvolgen van aanbevelingen kost tijd. Met die wetenschap in het achterhoofd besloot de Rekenkamer Oost-Nederland het lerend vermogen van de provincie Gelderland over tien jaar in beeld te brengen. Hoe goed blijkt de provincie dan in staat om aanbevelingen op het gebied van informatiemanagement op te volgen? Of het nu gaat om de Wet open overheid (Woo), informatiebeveiliging of om privacyvraagstukken, uiteindelijk wordt er wel wat met de aanbevelingen gedaan. Al duurt het soms lang.
Gelderland doet lang over het opvolgen van aanbevelingen
De provincie volgt aanbevelingen op het gebied van informatiemanagement meestal wel op, maar neemt daar vaak ruim de tijd voor.
Het was best even graven in dossiers, het archief én geheugens, schrijft de rekenkamer, om alle stukken uit de onderzoeksperiode (2015-2025) boven maar water te krijgen. Maar door de lange onderzoeksperiode zie je bijvoorbeeld dat sommige aanbevelingen jaar na jaar terugkeren, wat erop wijst dat de opvolging nogal eens op zich laat wachten. Dat gold met name voor de thema’s archivering en privacy. Je ziet ook dat er uiteindelijk meestal wél iets wordt gedaan met aanbevelingen uit toezicht, audits en onderzoeken. Zo werden aanbevelingen over informatieveiligheid en over openbaarheid van informatie vrijwel geheel opgevolgd.
Gebrek aan prioriteit, bewustzijn en borging
Onderwerp van het onderzoek was de informatiehuishouding van de provincie en dan met name de vraag in hoeverre de Gedeputeerde Staten aanbevelingen uit toezicht, audits en onderzoeken in het informatiedomein hebben doorgevoerd. En zo niet, waarom niet? Uit het onderzoek blijkt dat Gelderland de aanbevelingen grotendeels opvolgde. Waar dat niet of laat gebeurde, kwam dat door een gebrek aan prioriteit, bewustzijn en borging, schrijft de rekenkamer.
Dat gold onder meer voor de Provinciale Staten, dat zich niet voldoende bewust was van bepaalde problemen, waardoor het wel heel lastig werd om de controlerende rol uit te oefenen. Dit was bij archivering en privacy het geval. Zo was het beeld dat de Gedeputeerde Staten schetsten in de begroting van 2025 rooskleuriger dan wat de functionaris gegevensbescherming (FG) constateerde – maar ja, de Provinciale Staten ontvingen geen verslagen van de FG, dus dat bleef onbekend. Ook ontvingen de Provinciale Staten nauwelijks informatie over archivering.
Provinciale Staten was zich niet bewust van bepaalde problemen met privacy en archivering.
Dit is overigens geen uniek Gelders probleem. In 2026 schreef het Interprovinciaal overleg (IPO) dat er een cultuurverandering noodzakelijk is in alle lagen van een organisatie (bestuur, management en ambtelijk) om de informatiehuishouding te verbeteren, dat managers in het algemeen te weinig aandacht schenken aan informatiethema’s en dat er voldoende bestuurlijke aandacht en verantwoordelijkheid voor nodig is om de informatiehuishouding te verbeteren.
Stijgende lijn door integrale aanpak
Over de lange termijn is er in Gelderland wel een stijgende lijn te bespeuren. De rekenkamer is positief over de onderzoeken die de provincie op eigen initiatief uitvoerde voor de thema’s archivering en privacy. Sinds 2023 kiest Gedeputeerde Staten voor een integrale aanpak van de informatiehuishouding. Dat komt de aandacht en prioriteit ten goede, is de gedachte.
Net als bij alle provincies groeit de informatiehuishouding van Gelderland snel, neemt de cyberdreiging toe en zijn er steeds meer en strengere normen en eisen. Zo moesten provincies in de onderzoeksperiode een FG aanwijzen, ISO-27001 audits uitvoeren voor informatiebeveiliging en digitale toegankelijkheidsonderzoeken laten doen. Logischerwijs groeit dus ook de stapel aanbevelingen. In Gelderland lagen er 77 van de FG, 63 naar aanleiding van een externe Wpg-audit en nog eens 41 na de hercontrole ervan. Neem daarnaast nog de vele aandachtpunten uit de toegankelijkheidsonderzoeken en je begrijpt ook wel weer dat de opvolging van sommige aanbevelingen op zich laat wachten.
Er zijn steeds meer en strengere normen en eisen. Logischerwijs groeit dus ook de stapel aanbevelingen.
Uitzondering: digitale toegankelijkheid
De uitzondering in dit verhaal is digitale toegankelijkheid. De aandacht voor dit thema houdt niet over. Nadat de provincie tussen 2018 en 2021 een programma van eisen uitvoerde om toegankelijkheidsverklaringen op te stellen voor eigen de websites en apps, vertoonde de digitale toegankelijkheid in de jaren daarna een golfbeweging. Dit komt omdat een toegankelijkheidsonderzoek maximaal drie jaar oud mag zijn en de status van een verklaring daarna daalt, tot er een nieuw onderzoek is gepland en uitgevoerd. Dat komt voor alle websites en apps op een ander moment.
In april 2026 voldeden 23 van de 42 websites (55 procent) van de provincie aan de wettelijke eisen. De rest heeft status D, wat betekent dat ze geen geldig toegankelijkheidsonderzoek meer hebben. Er zijn geen plannen om daar binnen een half jaar wel aan te voldoen. Gelderland is overigens lang niet de enige overheid die dit niet goed op orde heeft.
De Rekenkamer Oost-Nederland onderzocht ook hoe de provincie Overijssel het ervan af bracht in dezelfde periode. De resultaten van dit onderzoek worden verwacht op 1 juli.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.