Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) stopt voortijdig met de pilot GeoMatch, een datagedreven hulpmiddel dat medewerkers ondersteunt bij het koppelen van statushouders aan arbeidsmarktregio’s. De externe ondersteuning voor het project eindigt na september 2026, een jaar eerder dan oorspronkelijk gepland. De tussentijdse resultaten bieden volgens het COA onvoldoende basis om de pilot zonder die ondersteuning voort te zetten.
COA stopt voortijdig met AI-pilot GeoMatch
De tussentijdse resultaten zijn voor het COA onvoldoende om het project vervolgens zelfstandig voort te zetten.
Het COA begon in 2024 met GeoMatch om na te gaan in hoeverre een datagedreven tool medewerkers kan ondersteunen bij het advies over een match tussen statushouders en arbeidsmarktregio’s. Het achterliggende doel is om de kans te vergroten dat statushouders duurzaam en passend aan het werk gaan.
GeoMatch kwam eind vorig jaar in opspraak na onderzoek van Follow the Money. Het onderzoeksplatform verkreeg via Woo-verzoeken een grote hoeveelheid documenten over de ontwikkeling en werking van het algoritme en liet die mede analyseren door wetenschappers van de Universiteit Utrecht.
Ongelijkheid
De onderzoekers concludeerden daarbij onder meer dat het algoritme zeer gevoelige gegevens van vluchtelingen gebruikt en dat de werkwijze de ongelijkheid tussen statushouders en tussen gemeenten kan vergroten. Ook plaatsten zij vraagtekens bij de juridische basis voor het gebruik van gevoelige persoonsgegevens. Het COA en ontwikkelaar Immigration Policy Lab (IPL) konden zich niet vinden in die conclusies. Volgens het COA lieten voorspellende berekeningen positieve uitkomsten zien voor zowel hoge als lage opleidingsniveaus.
Ondersteuning stopt
De externe ondersteuning van GeoMatch stopt na september 2026 vanwege ‘gewijzigde prioriteiten vanuit de Verenigde Staten’. Zo geeft COA aan. Aanvankelijk zou deze ondersteuning tot september 2027 doorlopen. Door het eerdere einde worden ook de doorontwikkeling, monitoring en evaluatie van GeoMatch niet langer ondersteund. De tussentijdse resultaten zijn voor het COA onvoldoende om het project vervolgens zelfstandig voort te zetten. Daarom heeft de organisatie besloten de pilot vervroegd af te ronden.
Het COA benadrukt GeoMatch zelf geen besluiten neemt. Het systeem wordt uitsluitend gebruikt als aanvullend adviserend hulpmiddel. Bij ieder besluit zijn twee medewerkers betrokken. Eén medewerker geeft een advies, waarbij breder wordt gekeken en ook het advies van GeoMatch kan worden meegenomen. Vervolgens neemt een regievoerder het plaatsingsbesluit. Omdat het om een pilot gaat, is volgens het COA gewerkt met monitoring, evaluatie, technische ondersteuning en een audit- en verantwoordingsdossier.
Het COA zegt de ervaringen met GeoMatch wel te willen meenemen bij toekomstige data- en AI-initiatieven. Daarbij wil de organisatie ook de Nederlandse Technische Afspraak voor profileringsalgoritmes (NTA) en actuele inzichten over transparantie, toezicht, monitoring en verantwoording betrekken. Volgens het COA kan de NTA helpen om toekomstige initiatieven vanaf het begin zorgvuldiger in te richten.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.