Overslaan en naar de inhoud gaan

Het fasensysteem voor uitzendkrachten: wat moeten gemeenten weten?

Nieuw fasensysteem vanaf 2028.

uitzendkrachten
Beeld: Driessen

Uitzendkrachten geven gemeenten ruimte. Bijvoorbeeld om ziekte of zwangerschapsverlof op te vangen, tijdelijke drukte door te komen of snel extra capaciteit in huis te halen. Hoe langer een uitzendkracht werkt, hoe meer zekerheid diegene opbouwt. Dat is geregeld via het fasensysteem.

Voor gemeenten die uitzendkrachten inzetten, is het belangrijk om te weten in welke fase een uitzendkracht zit. Het uitzendbureau houdt bij welke fase van toepassing is, maar de fase kan wel gevolgen hebben voor de flexibiliteit van de inzet. Per fase verschillen namelijk de mogelijkheden om een opdracht te beëindigen en de gevolgen daarvan. In dit artikel leggen we uit hoe fase A, B en C werken en waar gemeenten rekening mee moeten houden.

Wat is het fasensysteem?

Een uitzendkracht is in dienst van het uitzendbureau en werkt bij de gemeente, onder leiding en toezicht van de gemeente. De arbeidsovereenkomst bestaat dus tussen de uitzendkracht en het uitzendbureau.

Naarmate iemand langer voor hetzelfde uitzendbureau werkt, krijgt diegene meer zekerheid over werk en inkomen. In de Cao voor Uitzendkrachten worden de fasen aangeduid als:

  • Fase A: maximaal 52 gewerkte weken.
  • Fase B: maximaal 3 jaar en maximaal 6 tijdelijke uitzendovereenkomsten.
  • Fase C: een uitzendovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Sommige uitzendbureaus gebruiken in plaats daarvan de aanduiding fase 1-2 voor fase A, fase 3 voor fase B en fase 4 voor fase C. De cao staat beide aanduidingen toe. Inhoudelijk gaat het om hetzelfde systeem.

Let op: vanaf 1 januari 2028 verandert het fasensysteem. Fase B wordt dan verkort van maximaal 3 naar maximaal 2 jaar. Verderop in dit artikel staat meer over deze wijziging.

Fase A: de meest flexibele fase

Een uitzendkracht die voor het eerst via een uitzendbureau gaat werken, begint in principe in fase A. Eerder opgebouwd relevant arbeidsverleden, bijvoorbeeld bij opvolgend werkgeverschap, kan hierop van invloed zijn.

Deze fase duurt maximaal 52 gewerkte weken bij hetzelfde uitzendbureau. Een gewerkte week is iedere week waarin de uitzendkracht daadwerkelijk uitzendarbeid verricht. Of iemand die week 8 of 40 uur werkt, maakt niet uit: de week telt als 1 gewerkte week. Ook weken waarin de uitzendkracht doorbetaalde vakantie opneemt, tellen mee.

Fase A is daarmee niet automatisch na 1 kalenderjaar voorbij. Werkt iemand niet iedere week? Dan kan het langer dan een jaar duren voordat 52 gewerkte weken zijn bereikt.

Hoeveel contracten zijn toegestaan in fase A?

Binnen fase A mag het uitzendbureau een onbeperkt aantal uitzendovereenkomsten aangaan. Wel geldt sinds 2026 een aanvullende regel: volgt binnen 1 maand een nieuwe uitzendovereenkomst bij hetzelfde uitzendbureau en blijft de uitzendkracht bij dezelfde opdrachtgever werken? Dan moet die volgende overeenkomst minimaal vier weken duren. Werken met losse dag- of weekcontracten is dus niet mogelijk.

Wat is het uitzendbeding?

In fase A kan een uitzendbeding worden afgesproken. Daarmee wordt de duur van de arbeidsovereenkomst gekoppeld aan de opdracht. Stopt de terbeschikkingstelling op verzoek van de gemeente, dan kan ook de uitzendovereenkomst automatisch eindigen.

Heeft de terbeschikkingstelling langer dan 26 gewerkte weken geduurd? Dan moet het uitzendbureau minimaal tien kalenderdagen van tevoren melden dat de overeenkomst eindigt. Gebeurt dat niet of te laat, dan kan de uitzendkracht aanspraak maken op een vergoeding.

Tijdens arbeidsongeschiktheid kan de uitzendovereenkomst met uitzendbeding niet eindigen wegens de arbeidsongeschiktheid van de uitzendkracht. Loopt een uitzendovereenkomst voor bepaalde tijd af tijdens arbeidsongeschiktheid, dan kan deze wel eindigen, mits de arbeidsongeschiktheid niet de reden is voor het einde van de overeenkomst.

Het overeenkomen van een uitzendbeding is niet verplicht. Zonder uitzendbeding betekent het stoppen van de opdracht niet automatisch dat ook de arbeidsovereenkomst tussen het uitzendbureau en de uitzendkracht eindigt. Ook kan in fase A onder voorwaarden de loondoorbetalingsverplichting worden uitgesloten.

Het is daarom belangrijk dat gemeenten goed afstemmen met hun uitzendpartner welke afspraken gelden. Zo is vooraf duidelijk wat de gevolgen zijn als de inzet eerder stopt.

Fase B: meer zekerheid voor de uitzendkracht

Werkt de uitzendkracht na fase A door via hetzelfde uitzendbureau? Dan volgt fase B. Ook als iemand binnen zes maanden na fase A terugkeert bij hetzelfde uitzendbureau, komt diegene in fase B. Fase B duurt momenteel maximaal 3 jaar. Binnen deze periode mogen maximaal 6 tijdelijke uitzendovereenkomsten worden gesloten. In deze fase is een uitzendbeding niet meer mogelijk.

Stopt de opdracht bij de gemeente? Dan eindigt de arbeidsovereenkomst van de uitzendkracht dus niet automatisch. Het uitzendbureau kan verplicht zijn het basisloon door te betalen en te zoeken naar passende vervangende arbeid.

Wil een gemeente een uitzendkracht langere tijd inzetten? Dan is het belangrijk om niet alleen naar de einddatum van de opdracht te kijken, maar ook naar de fase en de looptijd van het contract. Bespreek daarom vooraf met de uitzendpartner wat er gebeurt als de inzet eerder stopt.

Fase C: een contract voor onbepaalde tijd

Na het volledig doorlopen van fase B volgt fase C. De uitzendkracht heeft dan een uitzendovereenkomst voor onbepaalde tijd bij het uitzendbureau, zonder uitzendbeding.

Het einde van een opdracht betekent ook in deze fase niet automatisch het einde van de arbeidsovereenkomst. De uitzendkracht kan nog steeds bij verschillende opdrachtgevers worden ingezet, maar de arbeidsrechtelijke flexibiliteit is kleiner dan in fase A. Voor gemeenten is het daarom belangrijk om duidelijke afspraken te maken over de duur van de inzet en wat er gebeurt als een opdracht stopt.

Wat betekent fase C voor gemeenten?

Een uitzendkracht in fase C kan nog steeds flexibel bij verschillende opdrachtgevers worden ingezet, maar de arbeidsrechtelijke flexibiliteit is kleiner dan in fase A. Gemeenten doen er daarom goed aan om met hun uitzendpartner duidelijke afspraken te maken over de gewenste duur van de inzet, opzegtermijnen en de gevolgen wanneer een opdracht stopt.

Wat gebeurt er bij een onderbreking?

Een veelgemaakte denkfout is dat een uitzendkracht na een korte onderbreking automatisch weer vooraan in fase A begint. Dat is niet zo.

Tot 1 januari 2028 geldt in de cao in principe een onderbrekingstermijn van meer dan zes maanden. Komt een uitzendkracht binnen zes maanden terug bij hetzelfde uitzendbureau, dan wordt de eerder opgebouwde rechtspositie meegenomen. In fase A gaat de telling van de gewerkte weken verder waar deze gebleven was. In fase B telt een onderbreking van zes maanden of korter bovendien mee in de maximale duur van fase B. Pas na een onderbreking van meer dan zes maanden begint de telling in beginsel opnieuw in fase A.

Let op bij een wisseling van uitzendbureau

Ook wanneer een uitzendkracht overstapt naar een ander uitzendbureau, staat de teller niet automatisch weer op nul. Er kan sprake zijn van opvolgend werkgeverschap. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer een uitzendkracht via een ander uitzendbureau hetzelfde of nagenoeg hetzelfde werk bij dezelfde gemeente blijft doen.

In dat geval moet relevant arbeidsverleden worden meegenomen bij het bepalen van de fase. Gaat een uitzendkracht over naar een ander uitzendbureau om het werk bij dezelfde opdrachtgever voort te zetten, dan moet de rechtspositie onder de Cao voor Uitzendkrachten minimaal gelijk zijn aan de rechtspositie bij het vorige uitzendbureau.

Voor gemeenten is dit vooral belangrijk bij een leverancierswissel of een nieuwe aanbesteding. Een nieuwe leverancier betekent dus niet dat alle uitzendkrachten opnieuw in fase A kunnen beginnen.

De fase bepaalt niet de arbeidsvoorwaarden

Minder contractuele zekerheid betekent niet dat een uitzendkracht in fase A vanwege die fase minder gunstige arbeidsvoorwaarden mag krijgen dan iemand in fase B of C. 

Sinds 1 januari 2026 geldt onder de Cao voor Uitzendkrachten het uitgangspunt van gelijkwaardige beloning. Het totale arbeidsvoorwaardenpakket van de uitzendkracht moet minimaal gelijkwaardig zijn aan dat van een medewerker die bij de opdrachtgever in een gelijke of gelijkwaardige functie werkt. Dat betekent niet dat iedere afzonderlijke arbeidsvoorwaarde hetzelfde hoeft te zijn. Het totale pakket moet minimaal gelijkwaardig zijn.

Gemeenten hebben hierin als opdrachtgever een belangrijke verantwoordelijkheid. Zij moeten het uitzendbureau vooraf correct informeren over de arbeidsvoorwaarden die binnen de organisatie gelden. Denk niet alleen aan salaris, maar bijvoorbeeld ook aan toeslagen, vakantiedagen, vergoedingen en andere arbeidsvoorwaarden. Veranderen deze arbeidsvoorwaarden? Dan is het belangrijk dat de uitzendpartner daar tijdig van op de hoogte wordt gebracht.

Het fasensysteem verandert vanaf 2028

De Wet meer zekerheid flexwerkers verandert vanaf 1 januari 2028 een aantal belangrijke onderdelen van het fasensysteem. De belangrijkste wijziging is dat fase B wordt verkort. De opbouw wordt dan:

  • Fase A: maximaal 52 gewerkte weken.
  • Fase B: maximaal 2 jaar en maximaal 6 tijdelijke uitzendovereenkomsten.
  • Fase C: een uitzendovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Een uitzendkracht bereikt daardoor eerder het moment waarop bij voortzetting een contract voor onbepaalde tijd aan de orde is. Voor uitzendkrachten die op 1 januari 2028 al in fase B zitten, geldt overgangsrecht. Daardoor kan voor een lopende uitzendovereenkomst nog de huidige termijn van maximaal 3 jaar gelden. Ook de regels rondom onderbrekingen veranderen. Vanaf 1 januari 2028 wordt de onderbrekingstermijn in beginsel verlengd van zes maanden naar drie jaar, oftewel 36 maanden. Daardoor begint een uitzendkracht na een onderbreking veel minder snel opnieuw vooraan in het fasensysteem. Op deze hoofdregel bestaan uitzonderingen, onder andere voor bepaalde scholieren en studenten.

Wat moeten gemeenten vooral onthouden?

Het fasensysteem regelt in de eerste plaats de rechtspositie tussen de uitzendkracht en het uitzendbureau. Toch heeft de fase waarin iemand zit ook gevolgen voor gemeenten die uitzendkrachten inzetten.

Hoe verder een uitzendkracht in het fasensysteem komt, hoe meer zekerheid diegene heeft. Vooral het verschil tussen een overeenkomst mét en zonder uitzendbeding is belangrijk: het beëindigen van een opdracht betekent niet altijd dat ook de arbeidsovereenkomst van de uitzendkracht eindigt.

Zet een gemeente uitzendkrachten voor langere tijd in? Dan is het verstandig om tijdig met de uitzendpartner te bespreken welke fase van toepassing is en wat een volgende fase betekent voor de inzet. Zo zijn de gevolgen duidelijk wanneer een opdracht verandert, stopt of juist langer doorloopt.

Meer weten over flexibele inzet?

Driessen ondersteunt gemeenten bij vraagstukken rondom flexibele inzet en het inzetten van uitzendkrachten. Daarbij kijkt Driessen samen met de gemeente naar de situatie, de gewenste inzet en de afspraken die daarbij passen. Neem gerust contact met ons op.

Schootense Dreef 15
5708 HZ Helmond

Beluister onze podcastserie

In onze podcastserie "Personeelspraat'' bespreken experts ontwikkelingen in werving en selectie. Beluister de verschillende afleveringen in de serie bijvoorbeeld over artificial intelligence of duurzame inzetbaarheid. Luister nu.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Wij houden je regelmatig op de hoogte van relevante ontwikkelingen, events en publicaties op het gebied van mens en werk in het publieke domein. Aanmelden.

Vraag het kunstboek ‘Betekenisvol werk in beeld’ aan!

12 talentvolle fotografen kijken door hun lens naar mensen die werken in de overheid, het onderwijs, de zorg en cultuur. Hun beelden laten zien hoe deze mensen onze maatschappij elke dag een beetje mooier en een beetje gelukkiger maken. Dit verzameld werk levert een uniek kunstfotografieboek op.

Laat je verrassen door de bijzondere invalshoeken en laat je inspireren door het betekenisvolle werk dat mensen in de publieke sector elke dag doen. Bij het aanvragen van het kunstboek ontvang je gratis een mini-onderzoekspublicatie met daarin de resultaten van ons langlopende onderzoek naar werkgeluk.

Beluister onze podcastserie

In onze podcastserie "Personeelspraat'' bespreken experts ontwikkelingen in werving en selectie. Beluister de verschillende afleveringen in de serie bijvoorbeeld over artificial intelligence of duurzame inzetbaarheid. Luister nu.

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in