Werkgevers, let op: het verzuimseizoen is weer begonnen! Arbodiensten klommen er de afgelopen weken al voor in de pen. September is traditioneel de maand waarin de ziekmeldingen, na de verzuimluwe zomermaanden, fors stijgen. Met bijna 70 procent zelfs. En als de winter eenmaal toeslaat, zal dat verzuim verder oplopen, zo waarschuwt men.
Als je blijft doen wat je al deed…
Boerenverstand is vaak al in de organisatie aanwezig. Je moet het alleen durven opzoeken, serieus nemen en ernaar handelen.
Maar ik vraag me af hoeveel werkgevers hiermee nog wakker worden geschud. Mijn indruk is dat menig managementteam, en de hr-professionals die hen bijstaan, al een tijd wakker liggen. Vooral van de almaar groeiende groep medewerkers die zich ziekmeldt met mentale klachten. Terecht ook. Dit zijn vaak de meer ingewikkelde en langdurige verzuimgevallen.
Aan zorgen en goede intenties ontbreekt het in organisatieland doorgaans niet. Het onderwerp wordt ‘op de agenda gezet’, er wordt een managementdag aan gewijd en de adviezen vliegen je om de oren. Eerder signaleren, sneller het gesprek aangaan, beter luisteren en bij hardnekkig hoog verzuim vooral een slimme analyse uitvoeren. En daar weet consultancyland wel raad mee. De ene nog slimmere methode volgt de andere op. Analyse hier, interventie daar. Alles keurig onderbouwd en veelbelovend.
Maar een organisatie die is vastgelopen, komt niet vanzelf in beweging doordat iemand van buitenaf vertelt wat er mis is. Net als bij een vastgelopen individu zit die wijsheid meestal allang ín de organisatie. Men ‘weet’ het vaak wel. Alleen: weten is iets anders dan voelen hoe het anders kan. En wat die verandering vervolgens betekent. Want bewegen is veranderen. En veranderen is spannend. Stilstand voelt dan al snel als veiliger. Zelfs als iedereen weet dat het zo niet langer kan.
We hebben allemaal behoefte aan aandacht voor wat voor óns werkt
Ik moest hieraan denken toen ik psychiater Jim van Os onlangs bij Zomergasten hoorde pleiten tegen de heiligverklaring van diagnoses en vóór aandacht voor het persoonlijke verhaal. Hij sprak over ernstig ontregelde mensen, maar volgens mij kunnen we die gedachte breder trekken. We hebben allemaal behoefte aan aandacht voor wat voor óns werkt. Voor wat werkelijk aansluit bij wie we zijn, wat we meemaken, wat we al weten, wat we al doen. Waarom zou dat voor organisaties anders zijn?
Mijn adagium, à la Van Os: begin vanuit vertrouwen. Als ‘de ander’ het toestaat, kruip er dan zo dicht mogelijk tegenaan. Luister diep en nauwkeurig. En lever maatwerk. Klinkt misschien weinig spectaculair. Een beetje als boerenverstand zelfs. Maar juist boerenverstand is vaak al in de organisatie aanwezig. Je moet het alleen durven opzoeken, serieus nemen en ernaar handelen.
Onlangs hoorde ik dat terug in mijn podcastgesprek met Tijs van Lieshout van de gemeente Amsterdam. Als programmadirecteur staat hij aan de lat om deze complexe organisatie gezonder, beter bestuurbaar en betaalbaarder te maken. In de aanpak die hij voorstelt en die inmiddels van start is gegaan, herkende ik veel van het bovenstaande.
Nu is het afwachten. Gaat Amsterdam écht iets anders doen dan ze al deed? En krijgt de stad daarmee uiteindelijk iets anders, en hopelijk iets beters, dan ze had? Ik geloof er wel in.
Want soms begint verandering niet met een nóg slimmere analyse. Maar met goed luisteren naar wat je misschien allang weet.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.