Met z’n zeventienen runnen ze achter de schermen hun hele gemeente. En op de keper beschouwd is de ambtelijke organisatie met slechts 13,5 fte zelfs nog smaller. Het mag een wonder heten dat Rozendaal nog steeds zelfstandig is. Al duurt dat niet lang meer: de gemeenteraad van Rozendaal neemt waarschijnlijk dinsdag een besluit over een mogelijke fusie.
Zeventien ambtenaren houden Rozendaal draaiende
Hoe lang houdt deze piepkleine gemeente dat nog vol?
Dat zelfstandig voorbestaan kan niet meer uit, in financiële noch organisatorische zin. Zoveel heeft een uitgebreid onderzoek van bureau Moventem, dat de voorbije maanden in opdracht van de gemeente werd gehouden, wel duidelijk gemaakt. Het college van burgemeester en wethouders trok op basis daarvan de conclusie dat samengaan met Arnhem of de nieuw te vormen fusiegemeente Rheden-Brummen in feite de enige realistische optie is. De gemeenteraad van Rozendaal neemt waarschijnlijk op 7 juli een besluit over het collegevoorstel.
Onvoldoende soelaas
De kleinste gemeente van het vasteland – 1.838 inwoners – stevent af op een structureel niet meer te dichten begrotingstekort vanaf volgend jaar. Enkele tonnen groot is het gat. Het verhogen van de lokale belastingen biedt onvoldoende soelaas; het mes zetten in de al piepkleine ambtelijke organisatie levert hooguit enkele stuivers op. Dat laatste zou ook niet kunnen, omdat het dan helemaal niet meer lukt te doen wat moet worden gedaan. Met de huidige bezetting kan het eigenlijk al niet, zo leert het rapport Toekomstbestendig Rozendaal 2026. Vanuit de provincie Gelderland wordt in interviews onderstreept dat ‘verdere bezuinigingen niet voor de hand liggen’. Volgens de provincie staat de uitvoering nu al op onderdelen onder druk. De gemeente kan niet aan alle wettelijke eisen voldoen, zoals het huisvesten van statushouders en het handhaven van de openbare orde en veiligheid. ‘In zo’n situatie ligt het niet voor de hand om de organisatie verder te versmallen’, aldus Gelderland.
Structurele druk
Met een beperkte formatie moet een breed en steeds complexer takenpakket worden uitgevoerd. Uit interviews met de medewerkers komt een schrijnend verhaal tevoorschijn. Er is sprake van structurele druk: ambtenaren ervaren dat er voortdurend moet worden geleverd met te beperkte capaciteit. Dat vraagt veel inzet en flexibiliteit. ‘Ze geven aan het moeilijk te vinden grenzen aan te geven, wat leidt tot overbelasting. De organisatie ervaart onvoldoende tijd en ruimte om kwaliteit te leveren en onvoldoende capaciteit om de werklast te ontstijgen en goede prioritering bestuurlijk voor te leggen. Medewerkers voelen zich regelmatig eenzaam in de verantwoordelijkheid voor werkzaamheden en werken vaak ook in eigen tijd door om het werk gedaan te krijgen’, noteren de onderzoekers.
Achterstanden
En ondanks dat harde werken, lopen achterstanden verder op. Zonder toename in personeel is dat volgens de medewerkers niet houdbaar. Nu al is er sprake van hoog verzuim en personeelsverloop, waardoor bij uitval en ziekte gaten ontstaan in de dagelijkse werkzaamheden, zoals vergunningverlening. Andere medewerkers gaan vanuit betrokkenheid en loyaliteit harder lopen, wat weer leidt tot een extra toename van de werkdruk, het oplopen van achterstanden en vaak ook in dure inzet van externen.
Krappe arbeidsmarkt
Vind dan maar eens nieuw personeel. Ook dat wordt steeds moeilijker op de krappe arbeidsmarkt, zeker voor specialistische functies. In het rapport: ‘Het gebrek aan inhoudelijke expertise is een logisch gevolg van de generalistische inrichting van het werk in Rozendaal. Dit leidt er bijvoorbeeld toe dat juridische procedures niet binnen de eigen organisatie zijn belegd, mede omdat zij zich niet regelmatig voordoen en zeer specialistisch van aard zijn. Uiteindelijk vragen zij wel relatief veel ambtelijke capaciteit.’
Waan van de dag
De organisatie ziet volgens de onderzoekers dat ze sterk wordt geleid door de waan van de dag. Veel werkzaamheden zijn ad hoc en reactief. Structureel, projectmatig of programmatisch werken komt onvoldoende van de grond, ondanks de ruim voldoende aanwezige kennis en ervaring, aldus de organisatie. De medewerkers geven aan dat procedures en afspraken vaak niet helder zijn vastgelegd of geborgd, waardoor continuïteit kwetsbaar is. Gevolg is onder andere dat het de organisatie onvoldoende lukt om te voldoen aan wettelijke eisen en moderne standaarden, bijvoorbeeld op het gebied van functiescheiding, autorisatiebeleid en informatieveiligheid.
Fouten
Daarnaast geven medewerkers aan dat er te weinig ruimte is om vooruit te kijken of voor beleidsontwikkeling. Jaarplanningen maken? Intern goed afstemmen? Het lukt allemaal minder goed, simpelweg omdat de tijd ontbreekt. Daardoor blijft de organisatie vooral bezig met het oplossen van wat zich vandaag aandient, in plaats van het sturen op langere termijn. Zelf erkennen ze dat de kwaliteit van bestuurlijke advisering niet altijd op peil is, mede door fouten in dossiers en het niet tijdig of volledig in beeld brengen van risico’s.
Minimaal
Noodzakelijke ontwikkelingen, zoals de implementatie van nieuwe wetten en het bijhouden van reguliere beleidstaken, worden structureel minimaal uitgevoerd. Het gevolg is grote achterstanden op vrijwel alle domeinen van de gemeentelijke taken. Doordat die waan van de dag, ontbreken volgens de organisatie bovendien vaak richtinggevende kaders om effectief tot ontwikkeling te komen en blijven ‘casussen’ bepalend voor de dagelijkse werkzaamheden.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Snel fuseren is enige optie.