Vooraf al signalen van stemmen ronselen in Gorinchem
Mensen werden onder druk gezet om een volmacht te geven, vertelt burgemeester op informatieavond.
In Gorinchem waren er ruim voor de verkiezingen al signalen dat er stemmen werden geronseld. Dat vertelde burgemeester Reinie Melissant tijdens een informatieavond naar aanleiding van het vermoeden dat een kandidaat heeft gefraudeerd met volmachten. ‘Mensen zijn aan de deur gekomen, telefonisch benaderd en onder druk gezet om een volmacht te geven.’
De gemeente heeft daarop alle lijsttrekkers een 'handout' gegeven, met daarop onder meer informatie dat stemmen ronselen strafbaar is. Bij het versturen van de stempas heeft de gemeente de inwoners ook laten weten dat het verboden is als iemand een burger benadert om een volmacht af te geven, aldus Melissant. Ook is er nadrukkelijk gecontroleerd of de handtekeningen van de volmachten overeenkwamen met de identiteitsbewijzen. Zo zegt de burgemeester alles te hebben gedaan wat er tot de verkiezingsdag binnen haar macht lag.
Eén stembureau meldde woensdag dat een kandidaat vijf keer bij een stembureau is gekomen. Hij had dan een of twee mensen met meerdere volmachten mee.
'Knap indrukwekkend'
Tijdens de informatieavond deelde Melissant dat inmiddels nog een stembureau een opmerkelijkheid heeft gemeld. Vrijwilligers van die locatie hebben de werkwijze met volmachten na het nieuws over mogelijke fraude achteraf herkend, licht de burgemeester toe.
De politie en het Openbaar Ministerie onderzoeken alle signalen. Melissant heeft veelvuldig contact met de politie en het OM. Ze roept iedereen die signalen van de fraude heeft op die te melden bij de politie als dat nog niet is gebeurd. Dat kan anoniem, benadrukt Melissant, en wie dat wil kan bij haar terecht.
De situatie vindt de burgemeester ‘knap indrukwekkend’, zegt ze. ‘Dit is toch wel een unicum in Nederland wat hier gebeurt, en dat maakt wel indruk op mij.’ Tot de verkiezingsdag wist Melissant niet wie kiezers om volmachten vroeg. ‘Ik vraag altijd namen en rugnummers. En toen bleef het stil. Met geruchten kan ik niks.’ Op woensdag kwam die informatie wel. ‘En toen is het gaan lopen.’
Hoeveel mensen zich hebben gemeld, deelt Melissant niet, omdat het onderzoek nog gaande is. Eerder meldde de gemeente wel al dat onder hen mensen zijn die de volmacht hebben gegeven en die daarvoor benaderd zijn.
Gevolgen
Welke gevolgen het strafrechtelijk onderzoek naar mogelijke stemfraude in Gorinchem heeft, wist de burgemeester dinsdag nog niet. Er zijn verschillende scenario's mogelijk en ‘die kennen allemaal hun eigen dynamiek en eigen tijdspad’, zei ze tijdens de informatieavond in de raadszaal.
Donderdagochtend komt, zoals in elke gemeente, het Centraal Stembureau (CSB) onder leiding van Melissant bij elkaar. Die kan dan beslissen om de uitslag geheel of gedeeltelijk ongeldig te verklaren. ‘Dat besluit kan niet uitgesteld worden tot na de resultaten van het onderzoek van het Openbaar Ministerie’, legde de burgemeester uit. Het OM-onderzoek en deze beslissing staan los van elkaar, benadrukte ze.
Als de uitslag ongeldig wordt verklaard, kan de nieuwe raad niet zoals gepland op 1 april aan de slag. ‘Als minder dan de helft van de gemeenteraad kan worden geïnstalleerd, blijft de huidige raad aan’, weet de burgemeester. Ze heeft veelvuldig contact met de Kiesraad en die ‘is dedicated ons goed te adviseren met een team van specialisten’.
Zodra de uitslag definitief is, is het aan de zittende raadsleden hoe het verdergaat. Het CSB kan geen opdracht geven tot een herstemming; de gemeenteraad kan dat vanuit een politieke keuze wel, stelde Melissant. ‘Dat is een zeldzaam en zeer zwaar instrument. De opkomst en uitslag zal niet hetzelfde zijn.’
'Niet direct oordelen'
Ze gaf de raadsleden, kandidaten en inwoners mee om elkaar met respect te blijven behandelen. Het vermoeden over de stemfraude gaat als een lopend vuurtje door Gorinchem en het nieuws doet veel met iedereen, aldus Melissant. Ze vroeg te vertrouwen op het OM-onderzoek en de resultaten af te wachten. ‘Laten we niet direct oordelen en ons koppie erbij houden met wat we doen. Hou het hoofd koel en het hart warm’, besloot ze haar toespraak.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.