Tweede Kamer eist rugdekking voor decentrale bestuurders

De Tweede Kamer wil weten wat de gevolgen zijn van de toenemende agressie en intimidatie voor mensen die lokaal bestuurder willen worden. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker stelt dat het rijk de afgelopen jaren te weinig ‘rugdekking’ bood en zelf met de besluitvorming rondom de Spreidingswet ervoor zorgde dat lokale bestuurders vol in de wind kwamen staan.

Spreidingswet

Volgens Bikker heeft het kabinet het lokale bestuurders ‘razend ingewikkeld’ gemaakt. Bijvoorbeeld door de besluitvorming rondom de Spreidingswet enorm traag en verwarrend te laten verlopen. Door een gebrek aan duidelijkheid stonden lokale bestuurders daardoor ‘in de wind’ en ook sommige bedreigingen schrijft de CU-voorvrouw toe aan de slordige besluitvorming bij de landelijke overheid.

VNG verwijt politici 'halfhartigheid'

Eerder uitte VNG-voorzitter Sharon Dijksma ook een soortgelijk sentiment over het uitblijven van besluitvorming rondom de Spreidingswet. Bij Buitenhof verweet ze de landelijke politiek ‘halfhartigheid’ in de houding naar het lokale bestuur. De burgemeester van Utrecht zei zelfs dat lokale bestuurders bewindslieden achter de schermen al hadden gevraagd om publiekelijk steun uit te spreken voor de decentrale overheden, maar dat dit werd geweigerd.

Rugdekking

‘Ik vind dat dit kabinet, de minister van BZK voorop, burgemeesters en wethouders onvoorwaardelijk moet steunen in het uitvoeren van wettelijke taken. Deze minister en dit kabinet moeten zich veel fermer uitspreken voor de rechtsstaat en voor uitvoering van de wet in plaats van steeds maar te zeggen dat lokale bestuurders niet bedreigd mogen worden’, aldus Bikker. Ze verwacht van bewindspersonen dat ze in zowel ‘houding en gedrag’ achter de lokale bestuurders gaan staan. ‘Die rugdekking is de afgelopen jaren pijnlijk genoeg uitgebleven.’

Steun, en onderzoek

In de motie, die dinsdag door de Kamer breed werd omarmd, roept zij het kabinet op die rugdekking in de toekomst wel expliciet te geven. Daarnaast moet het kabinet ook in kaart gaan brengen wat de gevolgen zijn van de toename van agressie, intimidatie en bedreiging voor de bereidheid van mensen om bijvoorbeeld burgemeester, wethouder of raadslid te worden. De Kamer wil hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd worden.

440 veiligheidsscans

Eerdere onderzoeken naar intimidatie lieten vooral zien dat het inmiddels een breed gedeelde ervaring is onder politieke ambtsdragers. En dat het enorm toeneemt. Ongeveer de helft van hen gaf in 2024 aan te maken hebben gehad met agressie of intimidatie. In januari van dit jaar kwam uit onderzoek van Pointer op basis van cijfers van het CCV dat burgemeesters en wethouders de afgelopen twee jaar 440 keer een veiligheidsscan lieten uitvoeren, ruim meer dan de jaren daarvoor.