Overslaan en naar de inhoud gaan

SCP: politieke onvrede houdt aan, geweld tegen overheid afgekeurd

Bij veel Nederlanders leeft aanhoudende maatschappelijke en politieke onvrede, blijkt uit onderzoek van het SCP.

Rellen in Den Haag
- Shutterstock

Bij veel Nederlanders leeft aanhoudende maatschappelijke en politieke onvrede. Toch keuren de meeste Nederlanders geweld tegen de overheid af, blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Chagrijn

Volgens het SCP is 8 procent van de respondenten van mening dat de overheid het verdient om desnoods met geweld te worden aangepakt. Toch blijkt uit het onderzoek dat weinig mensen geweld tegen de overheid acceptabel vinden. Alhoewel een grote meerderheid van de mensen geweld afkeurt, is het chagrijn over het functioneren van de politiek volgens het SCP onverminderd hoog.

Zorgen

Ruim de helft (54 procent) van de onderzochte mensen vindt dat het met het land de verkeerde kant op gaat. De economische verwachtingen van de ondervraagden verslechterden: 61 procent verwacht dat het slechter zal gaan met de Nederlandse economie. Meer mensen noemen de stijgende prijzen en armoede als belangrijk probleem. Ook immigratie, het tekort aan woningen en de manier van samenleven zijn veelgenoemde zorgen. Verder geeft 51 procent van de respondenten de regering een onvoldoende.

Anti-overheidssentimenten

Volgens het SCP zijn er bij overheids- en veiligheidsinstanties zorgen over groeiende anti-overheidssentimenten. ‘Dit komt mede door de vele ontregelende acties van de afgelopen tijd, waarbij soms de grenzen van de wet werden opgezocht of overschreden’, aldus het SCP.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Geweld tegen overheid

Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau kan met dit onderzoek niet achterhaald worden of mensen zelf in actie komen en wat ze verstaan onder harde acties. Maar weinigen (9 procent) kunnen zich voorstellen dat er de komende jaren een situatie ontstaat waarin geweld tegen de overheid wel gerechtvaardigd is. ‘Toch tonen sommigen soms wel begrip of kunnen ze zich voorstellen dat anderen tot geweld bereid zijn uit langdurige frustratie.’

Voedingsbodem

Het planbureau dringt er bij de politiek op aan om lastige keuzes goed aan de bevolking uit te leggen en problemen op te lossen, om zo de voedingsbodem van frustratie weg te nemen. Maar zelfs dan zullen er ‘ideeën of potentiële acties die de democratische rechtsstaat ondermijnen’ de kop opsteken. Daar moet de politiek dan een ‘duidelijke grens’ trekken.

De stemming van Nederlanders

Sinds 2008 onderzoekt het SCP de stemming van Nederlanders over de maatschappij en de politiek. De stemming is gebaseerd op enquêteonderzoek tussen maart-juni 2026 (2265 respondenten). De vragen over steun voor acties tegen de overheid zijn voorgelegd in augustus 2026 (1273 respondenten).

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Maatschappelijke onvrede en politieke druk stellen steeds hogere eisen aan professionals in het openbaar bestuur. Weet jij hoe je lastige boodschappen effectief overbrengt, draagvlak opbouwt en navigeert in een gepolariseerd krachtenveld? Ontwikkel je politiek-bestuurlijke sensitiviteit en leer hoe je als ambtenaar of beleidsmedewerker meer impact maakt, juist wanneer de spanning oploopt.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in