Opvallende functiewissel in Ooststellingwerf

Een functiewissel in de gemeente Ooststellingwerf heeft tot integriteitsvragen geleid in de gemeenteraad. De oud-wethouder Wonen Esther Verhagen, die eerder bestuurlijk verantwoordelijk was voor nieuwbouwproject De Nieuwe Miente, wordt voorzitter van dat nieuwbouwproject. De oud-voorzitter van De Nieuwe Miente wordt op zijn beurt wethouder Wonen, maar wel exclusief De Miente.

Opgetrokken wenkbrauwen

Deze functiewissel heeft tot opgetrokken wenkbrauwen geleid bij de oppositiepartijen Vrije Partij Ooststellingwerf (VPO), D66, ChristenUnie, Democratisch Ooststellingwerf en Lijst Oostra. Het aanvaarden van een maatschappelijke bestuursfunctie door een voormalig bestuurder stellen de fracties niet ter discussie. Wel staan ze stil bij de bredere bestuurlijke vraag: hoe gedurende het gehele besluitvormingsproces rond de accommodatievisie en De Nieuwe Miente invulling is gegeven aan transparantie, integriteit, informatievoorziening en de controleerbaarheid van het bestuur. Daarop volgen maar liefst 21 vragen die volgens de fracties niet gericht zijn op personen, maar op de kwaliteit van het openbaar bestuur.

Stap achteruit

De lokale website de Nieuwe Ooststellingwerver meldt dat Verhagen vorig jaar na een stevige politieke strijd het miljoenenplan voor De Miente door de gemeenteraad loodste. Opvallend is ook dat zowel Verhagen als Broersma gelieerd zijn aan dezelfde partij: Ooststellingwerfs Belang. Broersma meldt op de site dat hij het dossier overlaat aan zijn collega-wethouder Bram van ’t Klooster en bij gesprekken erover ‘een stap achteruit te zetten’. Een integriteitsbureau zou zijn wisseling van functies hebben goedgekeurd.

Klassieke draaideurconstructie

De fractievoorzitter van VPO, Hennie Slagter, sprak eind juli bij de aankondiging van de schriftelijke vragen over ‘een klassieke draaideurconstructie’. Het feit dat Broersma De Miente niet in zijn portefeuille heeft noemde hij een ‘doekje voor het bloeden’. ‘Het college neemt besluiten gezamenlijk.’ Oud-wethouder Verhagen zei destijds dat het haar vrij staat ‘om te reageren op vrijwilligerswerk bij een organisatie waar ik graag een bijdrage wil leveren’. ‘Bij De Miente waren meerdere vacatures, waaronder twee bestuursfuncties, algemeen bestuurslid en voorzitter.’ Ook had ze in de verkiezingstijd al aangegeven wel iets als vrijwilliger in de culturele hoek van De Miente te willen doen.

Geen regeling

‘Persoonlijk vind ik het niet handig qua timing. Daarom snap ik ook wel dat het vragen oproept’, reageert wethouder Van ’t Klooster (VVD) die nu verantwoordelijk is voor De Miente. Bij hem was in verkiezingstijd nog niet bekend dat Verhagen ook daadwerkelijk voorzitter zou worden. Burgemeester Jack Werkman liet in juli weten aan de Nieuwe Ooststellingwerver dat de gemeente op dit moment geen regeling kent die voormalige bestuurders uitsluit van bestuursfuncties bij maatschappelijke organisaties. ‘Deze situatie is voor ons wel aanleiding om te bezien of aanvullende afspraken hierover wenselijk zijn.’

Schijn belangenverstrengeling voorkomen

De oppositiepartijen willen nu onder andere weten hoe de burgemeester in zijn verantwoordelijkheid voor bestuurlijke integriteit invulling heeft gegeven aan het bewaken van de integriteitsaspecten rond de recente functiewisselingen binnen Stichting De Miente en het gemeentebestuur. Verder vragen de partijen wanneer de burgemeester voor het eerst is geïnformeerd over dat Verhagen voorzitter van De Miente zou worden, welke concrete integriteitsafwegingen toen zijn gemaakt en of hij ook aanleiding heeft gezien de gemeenteraad daar actief over te informeren. Verder willen de partijen weten welk integriteitsbureau advies heeft gegeven en welke concrete maatregelen het college heeft genomen om iedere (schijn van) belangenverstrengeling gedurende de verdere uitvoering van het project te voorkomen.

Storend, maar begrijpelijk

‘Het lijkt mij een mooi moment om een nieuwe evaluatie te maken van de praktijk van integriteit van de gemeente (2021-2026)’, reageert Rob van Es, organisatiefilosoof en expert op het gebied van professionele ethiek en integriteit. En dat zal volgens hem betekenen dat er nauwere afspraken komen. ‘Op zichzelf is deze schijn van belangenverstrengeling storend, maar begrijpelijk in het kader van kleinere gemeenten. Veel hangt af van de persoonlijkheid van de hoofdrolspelers, en de kritische massa van de tegenstanders. Het blijft ook een politiek spel waarin morele verwachtingen worden bewerkt.’