of 59147 LinkedIn

Gouverneur Bovens: ‘Integriteit moet je moreel bekijken’

Gouverneur Theo Bovens wil gemaakte afspraken over integriteit beter kunnen afdwingen. De Limburgse commissaris van de koning Bovens zit in zijn maag met de kwestie Brunssum, waar de partij van de wegens integriteit in opspraak zijnde wethouder Jo Palmen ook nog eens de grootste partij werd bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Gouverneur Theo Bovens wil gemaakte afspraken over integriteit beter kunnen afdwingen. Twee jaar geleden zijn de burgemeesters en de commissarissen wettelijk verantwoordelijk geworden voor het integriteitsbeleid in de gemeenten en in de provincies. ‘Een mooie taak erbij, met nul instrumentarium.'

De Limburgse commissaris van de koning Bovens zit in zijn maag met de kwestie Brunssum, waar de partij van de wegens integriteit in opspraak zijnde wethouder Jo Palmen ook nog eens de grootste partij werd bij de gemeenteraadsverkiezingen. Volgens een rapport van de hoogleraren Arno Korsten en Douwe Jan Elzinga was er geen hoog en ernstig integriteitsrisico en had de gemeenteraad in hun ogen gelijk Palmen niet weg te sturen. Dat minister Ollongren van Binnenlandse Zaken vond dat hij moest opkrassen, was volgens hen ongepast – ‘te snel uit de heup geschoten.’

Vertrouwen bevolking
‘Helemaal niet’, vindt Bovens. ‘Het is wel degelijk noodzakelijk om ergens een streep te trekken. Korsten gaat ervan uit dat iedereen wethouder moet kunnen zijn als er geen wettelijke beletselen zijn. In de tijd van het monisme was dat zo. Ieder raadslid kon wethouder worden, want hij had een mandaat van de kiezer, maar in het dualisme mag je wel degelijk eisen stellen aan mensen die in het dagelijks bestuur gaan zitten. Als je een bestuur wilt hebben waar de bevolking volledig in kan vertrouwen, dan mag je integriteitseisen stellen. In Limburg hebben alle gemeenten die eis onderschreven.’

100 euro
Het probleem met die conclusie van Korsten en Elzinga is volgens de gouverneur dat ze met een juridische bril naar integriteit kijken. ‘Maar daar gaat het hier niet om’, zegt Bovens. ‘Bij duidelijke belangenverstrengeling kan een wethouder gewoon op grond van de wet worden ontslagen. Het gaat echter om de schijn die het openbaar bestuur schaadt. Je moet de zaak moreel bekijken. Vroeger had je van die codes in het integriteitsbeleid. Je mocht bijvoorbeeld een geschenk van onder de 50 euro aannemen, daarboven niet. Daar zijn we allang overheen, maar Korsten en Elzinga lijken daarnaar terug te willen. Ze willen codificeren, maar waar om gaat is: is het verstandig als ik dit geschenk aanneem? Dat is een morele vraag. Soms kan het verstandig zijn om in dit voorbeeld een geschenk van een tientje te weigeren en een geschenk van 100 euro aan te nemen, omdat je anders de gastheer beledigt. Het integriteitsbeleid gaat niet over: dit mag wel en dit mag niet, maar wel over: wat is verstandig en wat is onverstandig. Wat is moreel juist?’

Landsbelang
Bovens vond het net als minister Ollongren te ver gaan om voor Brunssum artikel 132 van de Grondwet (‘vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden bij koninklijk besluit wegens strijd met het recht of het algemeen belang’) van stal te halen. ‘Maar vanmiddag had ik hier een oud-landsadvocaat op bezoek die ook zei dat je toch op grond van het landsbelang kunt ingrijpen? Ja, zei ik, maar dan moet je dat begrip wel oprekken. Misschien kunnen we het zo oplossen. Het is wellicht een optie’, zegt Bovens nu.

Tuchtrecht
Jo Palmen mag de dans zijn ontsprongen, in de toekomst is dat wellicht zo gemakkelijk niet. Ollongren ontvouwde vorige maand allerlei plannen om het lokaal bestuur zuiverder op de graat te maken. Zo bekijkt de minister of het de moeite waard is om een integriteitscommissie in het leven te roepen, een soort ‘scheidsrechter’, die bij een integriteitskwestie op verzoek van de burgemeester of de gemeenteraad een uitspraak kan doen. Er komt ook een eenduidige ‘basistoets integriteit’ voor bestuurders, en een Verklaring omtrent het Gedrag (VOG) wordt een benoemingsvereiste voor wethouders. Zo’n VOG is niet zaligmakend, zegt Bovens, maar wel een stap vooruit. ‘Iedere beroepsgroep in Nederland die iets met integriteit doet, heeft er tuchtrecht naast gezet. Dat geldt voor ambtenaren, medici, advocaten en voetballers. In de kinderopvang heb je een VOG nodig. Wat heeft het openbaar bestuur? Jullie, de journalistiek, maar dat is het dan. Dat kan toch niet?’

Lees het volledige interview in Binnenlands Bestuur nr. 7 van deze week. (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door loekoek (vm.jur.medewerker gsd) op
@Hoekstra en Heetman. In de reacties zie ik helaas teveel van een moralistische invalshoek en weinig gevoel over regels. Dit kennelijk omdat regels multi-interpretabel zouden moeten zijn. Dus is water als het zo uitkomt niet langer nat.

Met moraal gaan machthebbers aan de haal.
Leest u in deze de o.a. door Bovens ingezonden bijdrage m.b.t. machtsbederf nog eens grondig.
Mijn reactie daarop spreekt voor zich en is slechts een korte en krachtige conclusie m.b.t. wat we m.i. met zijn allen niet moeten willen. De vos nl. zit al in het kippenhok.

Daarna is het wellicht verstandig eens goed te rade te gaan bij Korsten en Elzinga o.a. om eens aan te horen hoe zaken wettelijk geregeld (behoren te) zijn.En te zien dat wettelijke regels gemaakt zijn/worden om democratie behapbaar te houden.

Als de Gemeentewet wordt gewijzigd zoals dit Kabinet lijkt te willen, dan zal o.a. ik er vrede mee moeten hebben dat moraal het wint van de juridisch te toetsen feiten.
Zeg maar net als bij de Donorwet het geval; Er lijkt iets in het vergaren van organen te zitten als economisch verantwoord goed maar uiteindelijk bepaalt een ander (commercieel) voor jou en du moment zonder jouw echte instemming en ook nog eens zonder dat duidelijk is of de beslissing juist is terwijl er geen (te toetsen) weg terug is. Een dode breng je niet meer tot leven tenzij je Lazarus was.

Er is, niet alleen in Nederland, een gevaarlijke tendens gaande om op basis van (moraal) aannames een vaststaand feit aan te nemen c.q. te veronderstellen. Dat lijkt de opmaat naar verkeerde toepassing van gelegitimeerde macht. Mensen worden moreel veroordeeld zonder dat het wettig en overtuigend bewijs aanwezig is en dus getoetst door een onafhankelijke rechter.

Ik blijf van mening dat het strafrecht is bedoeld voor als je meent dat een ander echt fout zit. Doe dan aangifte. Gedragscodes voor o.a. bestuurders zijn een tussenvorm die er m.i. niet bij zouden moeten komen.

Geleuter dat je een cadeau van 100 euro onder omstandigheden wel kunt aannemen, maakt de weg vrij naar gebruiken die elders.in de wereld heel normaal zijn. Je komt op een zeephelling terecht.
Handel is particulier/bedrijfsleven en niet aangewezen voor bijv. een wethouder in functie.
Een wethouder kan zich enkel aan de wet houden als hij de wet toepast en niet gaat zweven omdat hij zich directeur van een BV waant.

Ik heb ze in mijn werkbare tijd meegemaakt die rekkelijken maar het gaf enkel maar gekrakeel. Het gaat er om dat de overheid namens de burger mag handelen conform de voor iedereen kenbare en eenduidige regels.

We zullen zien wat Ollongren c.s. nu (weer) uit de circushoed toveren.
Door Gerard Heetman (oud-directeur Ned. Ver. voor Raadsleden en oud-VNG-medewerker) op
Helemaal eens met @Alain Hoekstra en Bovens dat integriteit minder een kwestie is van regels, maar meer van moreel handelen. Was ook altijd de insteek in mijn actieve periode. Er moet echter wel iets van een meetlat zijn waardoor je de morele kant van een handeling ook kunt bespreken. Dat zijn de gedragscodes die iedere gemeenteraad en alle provinciale staten moeten vaststellen voor zichzelf, de wethouders/gedeputeerden en de burgemeester/commissaris van de Koning.
Door Alain Hoekstra (Bestuurskundige en integriteitsexpert ) op
Voor #integriteit bestaat geen eenuidige definitie dus daar blijven we over twisten. Eens met @theobovens dat een louter juridische benadering te smal is, wat mij betreft geldt dat echter ook voor een louter morele invulling. Een multidisciplinaire benadering ligt daarmee het meest voor de hand. @binnenlandsbestuur
Door De Majjem op
Dhr. Bovens is bezig met een persoffensief. Als hij intern net zo'n punt zou maken over integriteit als dat hij publiekelijk doet, zou het openbaar bestuur in Limburg (zowel op gemeentelijk als op provinciaal niveau) veel beter functioneren.

Het probleem is dat zowel ambtenaren als bestuurders die vanuit hun functie over integriteit gaan voor een groot gedeelte zelf niet integer zijn, en zoveel mogelijk in de doofpot stoppen of afschuiven. Door leidinggevenden niet gehandhaafd vanwege de angst voor slechte, stereotyperende beeldvorming waar Limburg altijd al last van heeft gehad; niet voor niets natuurlijk. Dhr. Bovens zou eens niet moeten wegkijken en gewoon moeten ingrijpen zoals hij behoort te doen. Ook tegen eigen partijgenoten.
Door Harmjan op
Eng mannetje, die Bovens. Zijn wil is wet, wat de bevolking vindt, daar heeft hij lak aan. Het wordt de hoogste tijd dat alle bestuurders in ons land democratisch worden gekozen. Dus niet alleen de burgemeesters, maar ook de Commissarissen van de Koning. Nu zijn het voornamelijk zetbazen (-bazinnen) van de Minister van Binnenlandse Zaken (die zelf trouwens ook niet is gekozen, sterker nog, zelfs nooit op een verkiezingslijst heeft gestaan).
Door loekoek (vm.jur.medewerker gsd) op
De stellige indruk vanuit ook dit artikel is aanwezig dat meneer Bovens, zie ook eerder in BB de mede door hem ingezonden bijdrage m.b.t. integriteit, zich als een soort dwingeland gedraagt.

Hij heeft in elk geval in de kwestie Brunssum kennelijk te weinig respect voor de verkiezingsuitslag.
Als hij nog steeds met die kwestie in de maag zit dan wordt het tijd een dokter te raadplegen.

Het schermen met het oprekken van wetgeving is geen sterk argument want dat betekent dat de wetgeving voor meerdere uitleg vatbaar is. Dan kan en mag niet de bedoeling zijn. Zeker niet bij dergelijke toetsen.

Mijn voorlopige conclusie (helaas ook hier weer) is dat de oude partijen angst voor de kiezer hebben en daarvoor alles uit de kast halen.