Na de moord op Lisa: ‘We trekken hard aan de bel’

‘Het leek maar niet op te schieten, terwijl ik een enorme haast voelde. Jongens, bij dat fietspad snoeien tot aan het water! Het gemeentehuis werd gek van me.’ Burgemeester Susanne de Roy van Zuidewijn (57) buigt zich over de kaart van Ouder-­Amstel, en gaat met haar wijsvinger langs de Holterbergweg en een paar andere fietsroutes waar de veiligheid beter moet.

‘De lente is begonnen. Straks is het groen hier weer massief en in het donker benauwend. Dergelijke bosschages worden gerooid. Er komt betere verlichting en meer toezicht. Veiligheid krijgt voorrang op groenbeleid, duurzaamheid en ecologische waarden’, zegt de burgemeester van Ouder-Amstel, die in de Amsterdamse regio een samenhangend (nacht)netwerk voor fietsers van de grond wil krijgen.

Geroepen

Burgemeester De Roy van Zuidewijn is niet de enige bestuurder die zich geroepen voelt om fietsroutes veiliger te maken. ‘Op bijeenkomsten merk ik dat veel burgemeesters ­actie willen ondernemen’, zegt ze. ‘Maar hoe doe je dat? De ene gemeente laat het initiatief aan de inwoners, de andere gemeente neemt zelf het voortouw. De moord op Lisa heeft zich afgespeeld in Duivendrecht – in onze gemeente. Dat trekken we ons aan, maar ook als dit drama zich ergens anders in ­Nederland had afgespeeld, had ik de opdracht gevoeld om fietsroutes bij ons veiliger te maken.’

‘De tragedie met Lisa bracht de beweging ‘De nacht is ook van ons’ op gang. In het hele land stapten mannen en vrouwen op de fiets. Ik deed mee aan een verlichte fietstocht in Ouder-­Amstel. De actie onderstreepte hoe kwetsbaar en hoe onveilig vrouwen zich kunnen voelen in de openbare ruimte. Dat verrast veel mannen. Ze kennen dat gevoel niet. Dat je harder fietst en blij bent dat je dat stille stuk hebt gehad en weer tussen de huizen fietst. Ik ben vrouw, ik fiets veel en ken dat gevoel heel goed. Mijn dochters ook. De Holterbergweg is vaak hun route naar huis, ook ‘s avonds en ‘s nachts, als ze hebben gewerkt in de Johan Cruijff Arena. “Ga met elkaar!”, roep ik altijd, zoals zoveel ouders doen. Ik ben altijd enorm opgelucht als ze weer veilig thuis zijn.’

Nooit voorbereid

Uitgerekend op dát fietspad wordt Lisa in de nacht van 19 op 20 augustus op weg van Amsterdam naar Abcoude vermoord. De Roy van Zuidewijn is op dat moment ruim een half jaar burgemeester van Ouder-Amstel (14.500 inwoners).

‘Je kunt nog zoveel burgemeestersklasjes volgen, op zo’n tragedie ben je nooit voorbereid. Het was niet het enige drama dat jaar. In februari van 2025 werd de 12-jarige Saar uit Ouderkerk aan de Amstel op een fietspad in Amstelveen aangereden door een brommobiel en overleed ter plaatse. Onwaarschijnlijk groot verdriet. Net als met Lisa. Je wordt door talloze televisie- en radioprogramma’s gevraagd om commentaar, maar bij zo’n tomeloos verdriet voelde dat niet goed.’

‘Ik heb na de tragedie met Lisa spaarzaam van me laten horen. Achteraf gezien had ik dat wellicht anders moeten doen. Ik had me meer als burgermoeder moeten opstellen. Ik ben op bezoek geweest bij de ouders van Saar en heb ook het meisje van de brommobiel opgezocht. Ik heb de ouders van Lisa een brief geschreven; ik wilde me niet opdringen. Ik zou graag bij haar ouders langsgaan. Misschien willen ze horen wat we doen.’

Zoetermeer

Wat Ouder-Amstel doet, komt uit Zoetermeer. Burgemeester De Roy van Zuidewijn: ‘Daar is met steun van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag tien jaar geleden het Nachtnet Fiets geïntroduceerd. Het adviesbureau Mobycon, dat ze daarbij heeft geholpen, dacht dat ze goud in handen hadden, maar het nachtelijk fietsnetwerk is nooit verder gekomen. Wij hebben Mobycon in de arm genomen, en begin deze maand heeft de gemeenteraad unaniem ja gezegd tegen veilige fietsroutes. Kies overdag voor de routes met groen, neem ‘s avonds en ‘s nachts de routes die bepaalde bestemmingen met elkaar verbinden: ­uitgaansgebieden, evenemententerreinen, sportclubs, ziekenhuizen.’

Snoeiwerk

Ouder-Amstel geeft dit jaar 150.000 euro extra uit aan bijkomend snoeiwerk en verlichting, en 40.000 euro is beschikbaar voor onderzoek naar de realisatie van de geadviseerde fietsroute op de Holterbergweg. De Roy van Zuidewijn: ‘We waren al met een pilot begonnen om er rigoureus te snoeien en te rooien. De verlichting wordt al een half jaar niet gedimd in de nacht. Als we het subjectieve veiligheidsgevoel van fietsers kunnen vergroten en mensen kunnen stimuleren om allemaal dezelfde fietsroute te nemen, dan maken we fietspaden met elkaar veiliger. Mensen zeggen wel tegen me: “De tragedie op de Holterbergweg hadden we sowieso niet kunnen voorkomen. Niet jij met je veilige fietsroutes, niet met weet ik wat.” Dan zeg ik: “Kan zo zijn, maar dat ontslaat ons niet van de plicht om álles te doen wat we ­kunnen doen.”’

Evenementen

Bij het verlenen van vergunningen bij evenementen vraagt de gemeente nu ook naar maatregelen die worden genomen om de (fiets)veiligheid te vergroten. De Roy van Zuidewijn: ‘Organisatie, wat doen jullie om ervoor te zorgen dat de bezoekers veilig thuiskomen? Is er een verzamelpunt, zodat mensen gezamenlijk naar het dorp kunnen fietsen? Is er voldoende verlichting bij de fietsenstalling of op de parkeerplaats? Het openingsfeest van het Amsterdam Dance Event was afgelopen oktober in Ouder-­Amstel. De organisatie had stewards ingeschakeld, die bij de vertrekkende bezoekers informeerden: “Ben je oké? Wacht even, zodat je met een groepje mee kunt fietsen.” Een goed voorbeeld, eigenlijk zoals we bedoelden.’

Lees de rest van het interview in de papieren BB#5, of online.