Het Openbaar Ministerie (OM) wil dat de overheid ambtenaren vaker zelf gaat screenen. Nu nemen commerciële partijen regelmatig die taak op zich. Beter doorlichten is nodig om corruptie te bestrijden, aldus het OM.
‘Laat overheid vaker zelf ambtenaren screenen’
De overheid moet vaker ambtenaren zelf gaan screenen, vindt het OM, want de gevolgen van lekkende ambtenaren worden steeds beter zichtbaar.
Hausse aan explosies
De gevolgen van lekkende ambtenaren worden steeds beter zichtbaar, zegt Diana van Gosen, Landelijk Officier Corruptie, tegen Nieuwsuur. Het gebeurt volgens haar nog te vaak dat bijvoorbeeld politiemedewerkers gevoelige informatie uit systemen halen en doorverkopen. ‘Er is al jarenlang een hausse aan explosies. We zien vaak dat het een ambtenaar is geweest die de betreffende adressen heeft doorgegeven.’
Strenger controleren
De bescherming van persoonsgegevens is voor verbetering vatbaar, vindt Van Gosen. Ze ziet dat er stappen worden genomen, ‘maar we kunnen als overheid nog veel meer doen op verschillende niveaus’. De controle op het opvragen van gegevens zou bijvoorbeeld flink aangescherpt moeten worden. Ambtenaren zouden strenger gecontroleerd kunnen worden op welke zoekopdrachten ze in hun vrije tijd uitvoeren of er zou kunnen worden geacteerd bij een enorme toename van het aantal zoekopdrachten, zogenoemde ‘red flags’.
Te naïef
Willeke Slingerland, lector democratische rechtsstaat aan de Hogeschool Utrecht wijst op de nationale anti-corruptieagenda, waarin staat dat we beter moeten kijken naar autorisatiebeheer: welke ambtenaar kan bij welke gegevens? ‘Dat je monitort hoe er in het systeem gewerkt wordt: wie zit op welk moment van de dag in welke gegevens te snuffelen?’, zegt ze tegen Nieuwsuur. Ze vraagt zich af of we niet ‘te naïef’ zijn over hoe waardevol adresgegevens zijn. ‘Als je in dossiers snuffelt en gegevens opzoekt, buiten een concrete opgave, dan is dat echt het schenden van je ambtsgeheim.’
De echte corruptie is onder ambtenaren
De Britse Lord Eric Pickles, lid van het House of Lords (Conservatieven)
Hogere ambtenaren
Vaak gaat het in deze gevallen om ambtenaren in lagere schalen, maar afgelopen woensdag opperde de Britse Lord Eric Pickles (lid van het House of Lords, Conservatieven) in Amsterdam dat hoge ambtenaren onder dezelfde criteria zouden moeten vallen als voormalig bewindslieden als zij een vervolgfunctie gaan bekleden. Pickles, voormalig voorzitter van de Advisory Committee on Business Appointments (ACoBA) sprak op het symposium ‘Functie elders: integriteit en werkzaamheden na een politiek ambt’ over de Britse aanpak en ervaringen met toezicht op vervolgfuncties.
Echte macht in ambtenarij
‘De echte corruptie is onder ambtenaren’, sprak Pickles op het symposium dat werd georganiseerd door de Universiteit van Amsterdam en het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (ARPA) vanwege het recente ingaan van de Wet regels integriteit en vervolgfuncties bewindspersonen afgelopen februari. Volgens Pickles zouden hogere ambtenaren ‘in grote problemen komen’ als op hen dezelfde criteria zouden worden toegepast als op bewindspersonen. ‘De echte macht zit in de ambtenarij.’ Hij wees ook op overstappende hogere ambtenaren. ‘Die zijn erg gewild. Zie het beoordelen van bewindspersonen als een test voor het echte werk.’
Eigen normbesef
Overigens zei Thom de Graaf, die binnenkort stopt als vicevoorzitter van de Raad van State, op hetzelfde symposium het eens te zijn met Pickles over dat hoge ambtenaren veel invloed hebben. ‘Maar ik weet niet of een regeling voor hen nodig, ik denk eerder aan eigen normbesef, beroepsethiek en maatschappelijke ethiek.’ Later noemde Tjebbe van Oostenbruggen, oud-staatssecretaris Financiën (NSC), op hetzelfde symposium een regeling op vervolgfuncties voor hogere ambtenaren ‘een punt van aandacht’. ‘Zij hebben vaak meer kennis dan een zittend bewindspersoon.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.