‘Belangrijk dat kabinet normerend optreedt’

Het is ‘heel belangrijk’ dat het kabinet normerend optreedt, aldus Sharon Dijksma, de voorzitter van de VNG en burgemeester van Utrecht, na spoedoverleg met het kabinet na de recente rellen bij opvanglocaties voor asielzoekers. ‘Er is een grens aan wat we accepteren en het is belangrijk om dat samen te zeggen.’

Stap naar voren

‘Het kabinet heeft vanavond een stap naar voren gezet en daar ben ik heel blij mee’, zei Dijksma tegen de aanwezige pers. De VNG wilde spoedoverleg na de recente rellen in onder meer Loosdrecht. Er werd niet alleen gesproken over normeren, maar ook over hoe asielzoekers het beste kunnen worden opgevangen. Er wordt meer gekeken naar maatwerk voor gemeenten. Ook komt er een vliegend team dat gemeenten gaat helpen bij het huisvesten van asielzoekers en de problemen die daarbij komen kijken.

Afspraken gemaakt

De gemeenten Wijdemeren, IJsselstein, ’s-Hertogenbosch en Apeldoorn namen hun verantwoordelijkheid voor de opvang van asielzoekers, maar kregen te maken met intimidatie, bedreiging, geweld en georganiseerde ontregeling, schrijft de VNG op haar website. Dit vroeg volgens de vereniging om directe bestuurlijke afspraken voor de komende periode en kabinet en gemeenten hebben dan ook afgesproken om hierbij gezamenlijk op te trekken.

Democratische rechtsstaat

De VNG benadrukte dat gemeenten verantwoordelijkheid blijven nemen voor opvang, veiligheid en maatschappelijke stabiliteit, ‘maar dat dit alleen houdbaar is wanneer het kabinet daar zichtbaar, actief en onvoorwaardelijk naast staat’. ‘Wat zich momenteel afspeelt, raakt niet alleen de opvangopgave, maar ook de uitvoerbaarheid van democratisch genomen besluiten en daarmee de werking van de democratische rechtsstaat.’

Normeren en handhaven

Concreet is niet alleen afgesproken om gezamenlijk geweld, intimidatie en ondermijning rond asielopvang te veroordelen, maar ook om handhavend op te treden, waarbij het kabinet actief inzet op opsporing, vervolging en het tegengaan van opruiing en intimidatie, zowel offline als online. Ook komt er een gezamenlijk ondersteuningsteam voor opvanggemeenten, ‘zodat die kunnen rekenen op concrete praktische, financiële en bestuurlijke ondersteuning om deze opgave veilig en uitvoerbaar te organiseren’.

Interbestuurlijk toezicht

Daarnaast komt er ‘transparant en adequaat’ interbestuurlijk toezicht op de uitvoering en naleving van de spreidingswet en wordt opvang structureel mogelijk gemaakt, ‘zodat opvang duurzaam, financieel haalbaar en bestuurlijk uitvoerbaar georganiseerd kan worden, met nadrukkelijk ruimte voor kleinschalige en lokaal passende oplossingen’. Ook sprak men over de acute situatie in Ter Apel, druk op de asiel- en Oekraïneopvang, de aanpak van overlastgevende asielzoekers, de uitvoerbaarheid van de migratieketen en maatregelen die het maatschappelijk draagvlak versterken, zoals kleinschalige opvang, voldoende huisvesting en snellere participatie van kansrijke asielzoekers.

Vasthouden aan uitvoering spreidingswet

Volgens de VNG verliep het gesprek constructief en werden door de VNG ingebrachte punten door het kabinet nadrukkelijk erkend en omarmd. ‘Daarbij sprak het kabinet onomwonden steun uit voor gemeenten en lokale bestuurders die de spreidingswet uitvoeren, noodopvang realiseren en verantwoordelijkheid nemen.’ Het kabinet en de gemeenten trekken schouder aan schouder op en het kabinet wil de asielopvang beter organiseren en vasthouden aan de uitvoering van de spreidingswet. Het ‘vliegend team’ om gemeenten en lokale bestuurders te ondersteunen wordt gezamenlijk georganiseerd.