De VNG is er voorstander van een straf te zetten op het plegen van psychisch geweld, maar ziet tegelijk de bui hangen: er zijn meer menskracht en geld nodig.
Strafbaarstelling psychisch geweld vraagt om meer geld
In Nederland is psychische mishandeling niet expliciet strafbaar gesteld, maar het kabinet wil de strafbaarheid ervan wettelijk verankeren.
Groter beroep op hulpverlening en lokale samenwerking
De belangenorganisatie schrijft dit als reactie op een wetsvoorstel van minister David van Weel van Justitie en Veiligheid. In Nederland is psychische mishandeling niet expliciet en afzonderlijk strafbaar gesteld, maar het kabinet wil de strafbaarheid ervan wettelijk verankeren. Afgelopen zomer bracht het daarvoor het wetsvoorstel in consultatie. Met krachtiger optreden hoopt het kabinet huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld tegen vrouwen en femicide vaker te voorkomen en plegers zwaarder aan te pakken. Personen die bijvoorbeeld hun (ex-)partner om het leven hebben gebracht na (een patroon van) huiselijk geweld, maar bij wie voorbedachte raad niet kan worden aangetoond, kunnen zo toch zwaarder worden gestraft.
Binnen het gezin
Psychisch geweld is een vorm van misbruik waarbij niet per se lichamelijk geweld wordt gebruikt, maar dat slachtoffers ernstig kan beschadigen. Het is het stelselmatig vernederen, uitschelden, manipuleren, bedreigen en intimideren, om macht en controle over een persoon te krijgen. Binnen het gezin is het effect vaak het ingrijpendst, omdat dit de omgeving is die veilig en steunend zou moeten zijn.
Een kind dat herhaaldelijk te horen krijgt dat het niks waard is of niet deugt, en voortdurend in angst leeft voor de reactie van de ander, kan daarvan tot in lengte van jaren de gevolgen van ondervinden. Dat kan zich onder meer uiten in teruggetrokken gedrag, angststoornissen, of fysieke klachten zonder medische oorzaak.
Grote verwaring
Ook binnen volwassen relaties kan psychische mishandeling desastreus uitpakken. Aan fysieke mishandeling en femicide gaat regelmatig een patroon van dwingende controle vooraf.
Vaak wordt psychisch geweld afgewisseld met momenten van vriendelijkheid of spijt, wat kan leiden tot grote verwarring. Het tast het zelfvertrouwen, de veiligheid en de eigenwaarde van een slachtoffer aan. Voor de buitenwereld is er vaak geen vuiltje aan de lucht en psychische mishandeling is vaak moeilijk bewijsbaar.
Norm stellen
Gemeenten zien dagelijks de ingrijpende gevolgen van psychisch geweld voor slachtoffers, kinderen en hun sociale omgeving. Het stellen van een duidelijke strafrechtelijke norm zoals in het wetsvoorstel, is mede daarom een goede zaak, aldus VNG. Tegelijk anticipeert de VNG op de gevolgen. Strafbaarstelling zal onvermijdelijk leiden tot een grotere instroom van meldingen en signalen.
De caseload bij onder andere Veilig Thuis, de vrouwenopvang, hulpverleningsorganisaties en lokale samenwerkingsverbanden zal daardoor groeien. De belangenorganisatie vraag het kabinet om de adequate inschatting van de benodigde capaciteit en ondersteuning, om meldingen te kunnen beoordelen en door te sluizen naar instanties. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, hangen daar hangen waarschijnlijk uitvoerings- en financiële gevolgen aan.
Afspraken over rollen
‘Het is belangrijk om de gevolgen voor gemeenten en lokale voorzieningen zorgvuldig mee te nemen en te zorgen voor voldoende capaciteit, deskundigheid, samenwerking en passende financiën’, aldus de VNG. ‘We vragen aandacht voor de gevolgen van het wetsvoorstel voor gemeenten en de lokale uitvoeringspraktijk.’ De belangenorganisatie dringt verder aan op klip en klare afspraken over rollen, verantwoordelijkheden, informatie-uitwisseling en de aansluiting tussen het strafrechtelijke en het zorg- en veiligheidsdomein.
Meer preventie
Onder meer Bureau Clara Wichmann, dat zich sterk maakt voor de rechtspositie van vrouwen, drong eerder aan op een separate strafbaarstelling voor psychisch geweld. Die zou samen moeten gaan met meer preventie, deskundigheidsbevordering en samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie OM en Veilig Thuis, benadrukt deze stichting.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.