Grote aanhoudende zorgen bij gemeenten over dakloosheid

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de begroting van Justitie en Veiligheid. Opnieuw vragen de VNG, de G4 en de G40 aandacht aan de Tweede Kamer en het kabinet voor de problematiek rondom dankloosheid. Al eerder uitten gemeenten hun zorgen over dakloosheid. Burgemeester van Amsterdam Femke Halsema luidde eerder al de noodklok. Amsterdam komt met een noodzakelijke nieuwe aanpak van dakloosheid omdat de problemen zich blijven opstapelen in de hoofdstad.

Minister Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport liet recent weten dat het kabinet niet verwacht dat de dakloosheid in Nederland in 2030 kan worden beëindigd. Mensen zullen dus nog op straat blijven belanden. In een brief hameren de VNG, de G4 en de G40 op een zestal maatregelen om de situatie zo behapbaar mogelijk te maken voor de daklozen zelf en de gemeenten.

Geef structureel geld

Allereerst geven gemeenten aan dat ze echt structurele financiering nodig hebben voor maatschappelijke opvang en bijzondere woonvormen. 'Gemeenten hebben landelijk ongeveer 100 miljoen euro per jaar extra nodig om het tekort aan plekken op te vangen', staat in de brief. Ook moet er worden onderzocht hoe voorkomen kan worden dat er een grote concentratie van dakloze mensen in steden ontstaat. Er moet dus een toereikend voorzieningenniveau in de regio zijn.

GGZ

Er is sprake van een stijging van meldingen over verwarde personen. Daarom roepen de briefschrijvers op de financieringsstructuur van de GGZ te herzien 'met als uitgangspunt dat de bekostiging van zorg voor mensen met een complexe en intensieve zorgvraag omhoog gaat'. Daarnaast zien de gemeenten graag financiering op basis van beschikbaarheid in plaats van geleverde zorgtrajecten, zoals dat nu gebeurt. Op die manier hopen ze op structurele financiering van de outreachende GGZ.

Anti-crack medicijn

De gemeenten roepen op om een anti-crack medicijn versneld te introduceren. De productie is onverwacht stopgezet. 'Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat medicamenteuze behandeling met langwerkende dexamfetamine gebruikers helpt te minderen of zelfs te stoppen', stellen de briefschrijvers. Door het stopzetten van de productie is een snelle oplossing van overlast door crack-verslaving uit zicht geraakt. Er wordt op aangedrongen om dit onderzoek naar een anti-crack medicijn weer op te pakken.

Arbeidsmigranten

De positie van veel arbeidsmigranten is slecht. Als ze hun baan verliezen, verliezen ze vaak ook onderdak en kunnen ze op straat belanden. Daarom vragen de briefschrijvers om de positie van arbeidsmigranten te versterken en de certificering van uitzendbureaus te handhaven.

Integrale aanpak van personen met verward gedrag

De gemeenten waarderen de extra middelen die zijn uitgetrokken voor extra politie. Dat is belangrijk, ook voor een gevoel van veiligheid. Echter, dit lost niet alles op. 'Investeer daarnaast in passende, domeinoverstijgende zorg, zoals bemoeizorg en zorg zonder label, voor mensen met complexe problematiek (zoals psychiatrie, verslaving of licht verstandelijke beperking) die tussen de bestaande zorg- en ondersteuningsstructuren
vallen, zonder de bestaande financiering en wettelijke kaders als uitgangspunt te nemen.' Op die manier komen mensen niet onnodig in het veiligheidsdomein en wordt de politie ontlast.

Meer handhavingsperspectief

Tenslotte vragen de gemeenten om meer handhavingsperspectief voor gemeentebestuurders. Met name voor '(overlastgevende) zorgmijders met complexe en multiproblematiek, die niet in aanmerking komen voor gedwongen zorg of voor een strafrechtelijk kader'. Het is hierbij ook helpend als gegevens makkelijker gedeeld kunnen worden.