Animo slinkt om Europese culturele hoofdstad te worden

Nog maar vier steden hebben de serieuze ambitie om in 2033 Culturele Hoofdstad van Europa te worden. Nijmegen, Groningen, Heerlen en Zwolle zijn hun officiële kandidaatstelling aan het voorbereiden. Den Haag trekt zich terug en Leiden ‘maakt een pas op de plaats.’

Den Haag

Den Haag, zo heeft het nieuwe college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad gisteren gemeld, is niet langer kandidaat om de culturele hoofdstad van Europa te worden. De collegepartijen, Hart voor Den Haag, VVD, CDA en DENK, trekken met dat voorstel de plannen in die in juli nog op de valreep door het vorige college waren gepresenteerd.

Leiden

De gemeente Leiden, zo blijkt desgevraagd, wil bij nader inzien ‘een pas op de plaats maken.’ Dat heeft wethouder Prescillia van Noort (GroenLinks) in een gesprek met de voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Leiden aangegeven. Ze wil in elk geval niet instemmen met het aanstellen van een verkenner voor een eventuele kandidatuur van Leiden als Europese Culturele Hoofdstad 2033.

Wel blijft Leiden voorlopig op ambtelijk niveau in gesprek met Den Haag over een aanvraag. Afgesproken is verder om het onderwerp op korte termijn te bespreken met de portefeuillehouder Cultuur van het nieuwe college. ‘Het onderwerp ligt ter besluitvorming bij een volgend college’, aldus een woordvoerder van de gemeente.

Aanvraag

In 2033 is Nederland, samen met Italië, aan de beurt om een Europese Culturele Hoofdstad te leveren. Steden die een kans willen maken op de titel moeten nog dit jaar een officiële aanvraag indienen. De plannen worden vervolgens eind volgend jaar door een onafhankelijke Europese commissie beoordeeld. Daarna is het opnieuw even afwachten, want pas begin 2029 wordt bekend welke stad in 2033 een jaar lang de titel Europese Culturele Hoofdstad mag voeren.

Uitstraling

Met name in Nijmegen wordt al geruime tijd hard aan de plannen gewerkt. Inmiddels is er een aparte website voor in het leven geroepen. Nijmegen denkt als stad (en regio) aantrekkelijker te worden om er te wonen en te werken en om te bezoeken. Verwacht wordt eveneens dat de titel de economie een boost geeft, daarbij verwijzend naar de honderden miljoenen euro’s extra die Leeuwarden de titel in 2018 zou hebben opgeleverd. En de oudste stad van Nederland zou als Europese Culturele Hoofdstad, zo is de verwachting, extra winnen aan internationale uitstraling.

Concreet plan

Een concurrent voor de titel was Den Haag. Er was al een concreet projectplan naar de raad gestuurd en een speciale website gelanceerd. Het nieuwe college zet daar echter een streep door en zegt het geld liever te willen gebruiken voor ‘het versterken van de culturele basis in de stad.’ Naar schatting zou de titel van de gemeente een investering van zo’n 20 miljoen euro hebben gevergd.

Het nieuwe gemeentebestuur van Groningen heeft wel te kennen gegeven vol te gaan voor de prestigieuze titel, zo staat met zoveel woorden in het coalitieakkoord van Pro, Partij voor de Dieren, SP, CDA en ChristenUnie. De gemeente wil dat doen samen met de provincie.

Terugverdienfactor

Eerder al toonden Leiden, Zwolle en Heerlen – samen met de regio Parkstad –belangstelling om culturele hoofdstad te worden. In 2024 nam Zwolle ambitie op in de perspectiefnota cultuur: ‘Als Culturele Hoofdstad van Europa krijgt het toerisme van Zwolle een boost en wordt de stad ook internationaal op de kaart gezet. Als stad mag je uitgaan van een terugverdienfactor tussen de twee en drie. Op cultureel vlak ontstaan nieuwe initiatieven en een nieuw elan. De vestiging van nieuwe culturele en creatieve bedrijven kan veel nieuwe banen opleveren.’ Vanaf 2025 zou een jaarlijkse reservering nodig van minimaal 1 miljoen euro nodig zijn voor het voorbereiden, organiseren en programmeren van Zwolle Culturele Hoofdstad in 2033.

Zeeland

In Zeeland borrelde het ook, maar de provincie Zeeland besloot vanwege ‘andere prioriteiten’ Middelburg niet kandidaat te stellen als Culturele Hoofdstad van Europa. Toch is de hoop op een kandidatuur nog niet helemaal vervlogen. Zo ziet de Statenfractie GroenLinks-PvdA Zeeland nog altijd kansen en worden er door de culturele sector in de provincie met regelmaat brainstormsessies gehouden hoe een Zeeuwse kandidatuur op tijd nieuw leven in te blazen.