‘Groen Staal aanjager bredere verduurzaming en nieuwe waardeketens’

Ingrid Post is programmadirecteur bij Programmabureau Noordzeekanaalgebied. Bij deze publiek-private samenwerking is ze verantwoordelijk voor de verduurzaming van de industrie en de energietransitie. Volgens haar is de verduurzaming van Tata Steel meer dan een bedrijfsinvestering. ‘Het is ook een systeemkeuze, voor de regio en voor Nederland. De verduurzaming van Tata Steel Nederland kan fungeren als vliegwiel voor de energietransitie. Het draagt ook bij aan nieuwe waardeketens, bredere verduurzaming en een circulaire economie.’

Hoe kijkt u naar de rol van Tata Steel Nederland (TSN) in de energietransitie?

‘We werken in het Noordzeekanaalgebied toe naar CO₂ -neutrale energievoorziening voor de industrie. TSN is de partij met verreweg de grootste energievraag en is de grootste uitstoter van CO₂ en andere schadelijke stoffen in dit gebied. Het bedrijf heeft daarom een sleutelrol in de energietransitie en de verbetering van de leefomgeving. Met de nieuwe beoogde productiemethoden kan TSN in mijn ogen hét vliegwiel worden voor de energietransitie en de circulaire economie in het Noordzeekanaalgebied.’

Hoe werkt dat vliegwiel, hoe kan het bedrijf duurzame ontwikkelingen in de regio versnellen?

'Tata Steel Nederland produceert nu nog grotendeels met steenkool, maar wil toe naar groen staal op basis van elektriciteit, waterstof en of biomethaan, met aardgas als eerste tussenstap. In het proces van vergroening heeft het bedrijf groene elektriciteit nodig en op termijn waterstof en biomethaan. Dat is een transitie die veel in beweging gaat zetten. Er komen nieuwe energienetwerken rond elektriciteit, waterstof en koolstof. Daar profiteren andere partijen ook van. Er is op weg naar groen staal veel groene energie nodig. Dat gebeurt onder andere met de aanlanding van wind van zee, productie en import van waterstof. Het bedrijf wil ook CO₂ afvangen. Daarvoor is een netwerk voor transport en opslag van CO₂ nodig. Al deze nieuwe infrastructuur komt ook beschikbaar voor andere partijen in de Amsterdamse haven en maakt nieuwe ontwikkelingen mogelijk.’

De ontwikkelingen zijn dus van groot regionaal belang. Zijn er ook nationale belangen?

‘Het Noordzeekanaalgebied is een industriecluster van nationaal belang; zelf ben ik, naast programmadirecteur, ook clusterregisseur voor het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie.

Alles wat we hier doen past bij en versterkt het nationale beleid gericht op de verduurzaming van de industrie. Het Noordzeekanaalgebied is ook een knooppunt in het nationaal energiesysteem. De regio heeft een belangrijke rol als het gaat om energiezekerheid. We werken in deze regio aan een integraal energiesysteem met wind van zee, meer elektrificatie, ruimte voor waterstof, CO₂ -afvang, warmte/stoom en duurzame brandstoffen. Daarbij willen we ook industrieclusters goed met elkaar verbinden. Denk aan de verbinding van het waterstofnetwerk met de Rotterdamse haven en het achterland. Als we dat soort zaken goed doen dragen we direct bij aan een duurzamer energiesysteem voor heel Nederland.’

Wat zijn op dit moment de grootste knelpunten?

‘Er zijn diverse knelpunten waar we ook de landelijke overheid bij nodig hebben. We hebben vanwege de netcongestie versnelde verzwaring van de elektriciteitsinfrastructuur nodig. Ook zijn de energieprijzen en de netwerkkosten erg hoog In Nederland. De ruimte is schaars in dit gebied en de druk op de leefomgeving groot. Dit vraagt om zorgvuldige processen, en tegelijkertijd moeten we tempo houden. Daarom bekijken we bijvoorbeeld of we doorlooptijden voor vergunningen voor nieuwe infrastructuur kunnen verkorten. Ook de stikstofproblematiek is echt nijpend, het kan de start van grote decarbonisatie en infrastructuurprojecten belemmeren.’

Als alles volgens plan verloopt, hoe ziet het Noordzeekanaalgebied er dan over 10 tot 15 jaar uit?

‘Over 15 jaar is de industrie voor een belangrijk deel vergroend, is CO₂ behoorlijk gereduceerd én is de leefomgeving aanzienlijk verbeterd. Ook zijn we als gebied economisch sterker en minder afhankelijk van derden qua energievoorziening. Er zijn in het kielzog van de energietransitie nieuwe netwerken, nieuwe markten en nieuwe waardeketens ontstaan. Er is veel kennis en innovatie op het gebied van energie, circulariteit en duurzaamheid ontwikkeld. Het onderwijs is toegerust op de nieuwe manieren van energievoorziening en de industrieën die hierbij horen. Ook is het gebied meer circulair geworden, mede aangejaagd door TSN dat erin is geslaagd om minstens 30% van het schroot te hergebruiken.’

Dit artikel is onderdeel van een contentserie van Tata Steel Nederland. Deze serie gaat over het verkleinen van de CO2-voetafdruk en de uitstoot van stoffen met een gezondheidsrisico. In september 2025 ondertekenden de overheid en Tata Steel daarvoor een intentieverklaring. Het Groen Staal Project speelt daar een centrale rol in.