In hun strijd tegen kernenergie zijn Greenpeace, WISE en Stichting Laka er niet in geslaagd om via de Raad van State de bouw van de nieuwe Pallas-reactor in het Noord-Hollandse Petten tegen te houden. De hoogste bestuursrechter heeft woensdag alle tegenwerpingen verworpen. De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), die de vergunningverlener is, en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn volledig in het gelijk gesteld.
Greenpeace, Laka en WISE houden Pallas-reactor niet tegen
De drie bezwaarmakende partijen kregen geen gelijk bij de Raad van State in hun strijd tegen de nieuwe reactor in Petten.
In het duingebied bij Petten wordt de inmiddels 66 jaar oude Hoge Flux Reactor (HFR), die medische isotopen produceert, vervangen. De nieuwe reactor zet straks de productie van isotopen door, en maakt ook nucleair onderzoek mogelijk in het kader van de Energy & Health Campus op hetzelfde terrein.
Bezwaren
De drie oppositievoerende belangenpartijen hadden meerdere bezwaren. De ANVR zou bij de vergunningverlening op basis van de Kernenergiewet niet voldoende hebben gekeken naar de periode waarin de nieuwe reactor wordt geëxploiteerd, evenals naar de veiligheid. Daarnaast zou er misschien sprake zijn van ongeoorloofde staatssteun, vanwege de ‘overheidsaansprakelijkheid voor schade bij een kernongeval in de Pallas-reactor’.
De rechter wil over dit laatste geen uitspraak doen, omdat dit los staat van de vergunningverlening in het kader van de Kernenergiewet. De kritiek van de drie partijen slaat op de Wet aansprakelijkheid kernongevallen, waarvan de inhoud zich baseert op meerdere internationale verdragen uit de jaren zestig.
Daarnaast zou de mogelijkheid tot inspraak te beperkt zijn geweest, omdat de gemeente Schagen al een bestemmingsplan ‘Pallas-reactor’ had liggen. Naar aanleiding van dit bestemmingsplan uit 2019 is destijds ook al tot aan de Raad van State geprocedeerd, toen door onder andere Stichting Duinbehoud.
De noodzaak
Verder uitten de aanklagers kritiek op de project-mer, omdat deze milieueffectrapportage niet als referentiesituatie heeft genomen het ‘aaneengesloten Natura 2000-duinengebied tussen het Noordzeekanaal en Den Helder’, maar de huidige situatie met de Hoge Flux Reactor. Daarnaast zien zij de noodzaak van de reactor überhaupt niet. Nucleair onderzoek en productie van medische isotopen kunnen ook elders in Europa plaatsvinden, is hun betoog.
Bijvoorbeeld in de BR2-reactor in de Vlaamse gemeente Mol of in de Jules Horowitz-reactor die in Zuid-Frankrijk wordt gebouwd in Cadarache. Bovendien zou het Amerikaanse bedrijf SHINE van plan zijn om ook in het Groningse Veendam medische isotopen te produceren. Daarnaast kunnen medische isotopen uit bijvoorbeeld Zuid-Korea worden geïmporteerd.
Het verweer van Pallas is onder meer dat de halfwaardetijd van medische isotopen zo kort is, dat ‘het tijdstip waarop de medische isotopen in een ziekenhuis benodigd zijn tot op het uur nauwkeurig wordt teruggerekend naar het productietijdstip en dat in de gehele logistieke keten zo min mogelijk tijd verloren mag gaan’. De ANVS vindt de nieuwe Pallas-reactor van belang voor de leveringszekerheid en de volksgezondheid in Nederland.
Oekraïne
Ook voerden de procederende partijen aan dat de ANVS onvoldoende rekening houdt met de veranderde veiligheidssituatie in Europa als gevolg van de oorlog in Oekraïne, alsook met de risico’s door klimaatverandering. Maar volgens de bestuursrechter heeft de ANVS voldoende aangetoond dat een stijgende zeespiegel of een tekort aan koelwater geen grote risico's vormen.
Wat betreft de oorlogsdreiging: die bescherming van nucleaire installatie worden geregeld in de Regeling beveiliging nucleaire inrichtingen en splijtstoffen (Rbnis), niet in de vergunning op basis van de Kernenergiewet.
Regionale steun
De productie van medische isotopen in de gemeente Schagen is onderdeel van het Nationaal Programma Vitale Regio's (NPVR) dat het rijk uitvoert in onder andere de kop van Noord-Holland. In het regionale NPVR-plan wordt benadrukt dat de huidige reactor garant staat voor ‘30 procent van de wereldwijde productie van medische isotopen.’ Ook in de recente programmabegroting voor 2027 spreekt de gemeente Schagen steun uit aan de bouw van de nieuwe reactor.
Nog een rechtszaak
Er loopt ook nog een procedure bij de Raad van State tegen de omgevingsvergunning die de Pallas-reactor gekregen heeft. Het is nog niet bekend wanneer de einduitspraak gedaan wordt. Deze zaak is aangespannen door het Zijper Landschap, Stichting Duinbehoud, en Pettemerduinen Kernreactor Vrij!.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.