Integrale gebiedsontwikkeling in het hart van de Utrechtse Heuvelrug

Hoe realiseer je nieuwe woningen én draag je bij aan natuurontwikkeling? Op de Utrechtse Heuvelrug werken provincie, gemeenten Soest en Zeist en het Utrechts Landschap samen aan een integrale gebiedsontwikkeling waarin rood (woningen) en groen (natuur) in balans blijven. AT Osborne ondersteunt deze samenwerking als onafhankelijk programmaregisseur/-secretaris. 

Een gebied in ontwikkeling

Bij de start van de programma’s Hart voor de Heuvelrug en Vliegbasis Soesterberg was het belangrijkste doel de toekomst van de Utrechtse Heuvelrug veilig te stellen. Daarvoor was het noodzakelijk om de versnipperde natuur te verbinden en te versterken en op andere plekken ruimte te maken voor een gezonde leefomgeving waar mensen kunnen wonen, recreëren en zorg krijgen. 

Op en rond de Utrechtse Heuvelrug is, door aanleg van vijf ecoducten in de afgelopen 20 jaar, een aaneengesloten natuurgebied van 5.300 hectare gerealiseerd. In overeenstemming met de doelstelling van de programma’s is door de inrichting van gebieden ruimte ontstaan voor de realisering van ca. 1.700 nieuwbouwwoningen en niet-woonfuncties in de gemeenten Soest en Zeist.  

De natuurontwikkeling bevindt zich in de afrondende fase. Daarmee ligt de focus van het programma op woningbouwontwikkeling. Tot en met 2030 worden nog ca. 700 nieuwbouwwoningen gerealiseerd. Daarnaast volgen na 2030 nog ca. 450 nieuwbouwwoningen.

Onafhankelijk verbinden: ‘oliemannetje’ in de samenwerking 

AT Osborne is sinds het voorjaar 2026 betrokken bij dit programma als onafhankelijke proces- en programmamanager. Ivo van Ophem en Mark Bosch, beide adviseur bij AT Osborne, vervullen hierin een gecombineerde rol als programmaregisseur/-secretaris. 

Hun bijdrage zit niet zozeer in zichtbare eindresultaten, maar in het mogelijk maken daarvan. Zij bewaken de gemaakte afspraken, zorgen dat besluitvorming zorgvuldig en goed voorbereid plaatsvindt, en brengen partijen bijeen, ook als belangen uiteenlopen. ‘In die zin worden we geacht het ‘oliemannetje’ in de samenwerking te zijn. Als het goed gaat, zijn wij eigenlijk onzichtbaar.’ 

Waarom deze aanpak werkt

De kracht van dit project zit in de combinatie van:  

• heldere afspraken met bijbehorende rolverdeling
• gedeelde verantwoordelijkheid
• onafhankelijke regie 

Doordat geen van de partijen de regie volledig naar zich toe trekt, ontstaat ruimte voor evenwichtige besluitvorming. De onafhankelijke rol van AT Osborne helpt om dat evenwicht te bewaken. 

‘De aanpak op de Utrechtse Heuvelrug laat zien dat woningbouw en natuurontwikkeling hand in hand kunnen gaan. Misschien wel de belangrijkste les is dat succes niet alleen zit in de inhoudelijke oplossingen, maar juist in de manier waarop partijen samenwerken. Die ervaring kan ook voor andere gemeenten en regio's waardevol zijn wanneer zij vergelijkbare keuzes moeten maken.’ 

Werken aan projecten met impact

Dit is een voorbeeld van een project waar AT Osborne graag aan meewerkt en -helpt. Het vraagstuk past bij de expertise omdat hierin ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid en samenwerking samenkomen. 

Het is werk dat niet altijd zichtbaar is, maar wel essentieel om maatschappelijke opgaven daadwerkelijk te realiseren. De komende jaren werken de betrokken partijen verder aan de uitwerking en realisatie van het programma. Zodra het project zich verder ontwikkelt, volgen nieuwe inzichten en resultaten.