Mag een burgemeester handhaven op basis van camerabeelden die er eigenlijk niet zouden moeten zijn? Dat is in de kern de zaak waar de Raad van State zich over boog. De gemeente Boxtel verloor het hoger beroep, maar niet vanwege het gebruik van de camerabeelden.
Muilkorfzaak laat AVG-vraag onbeantwoord
Boxtel haalt bakzeil bij de Raad van State, maar niet vanwege het gebruik van particuliere camerabeelden.
Muilkorfgebod
In 2021 viel een herdershond een vrouw aan in Boxtel. Op last van de burgemeester werd de eigenaar verplicht om de hond voortaan te muilkorven en aan te lijnen. Een boa stelde een half jaar later vast dat dit niet gebeurde, waarop de burgemeester besloot om een dwangsom van 500 euro op te leggen voor elke keer dat de hond losliep en geen muilkorf droeg.
Omdat het moeilijk bleek voor boa’s om de hondeneigenaar te betrappen bij een overtreding, stelde een buurman beelden van een bewakingscamera beschikbaar als bewijsmateriaal. Op basis van die beelden concludeerde de burgemeester dat het muilkorfgebod nog minstens twee keer werd overtreden. Hij ging over tot de invordering van dwangsommen.
De hondenbezitter stapte echter naar de rechter, want, zo redeneerde hij, volgens de AVG mag zijn buurman de openbare weg helemaal niet filmen en dus zou de burgemeester de illegaal gemaakte beelden ook niet mogen gebruiken om hem te veroordelen. De rechter gaf hem in 2023 gelijk. De stilstaande camerabeelden van de hondenbezitter zijn persoonsgegevens, die alleen mogen worden verwerkt als er een grondslag voor is. De burgemeester had nagelaten om de rechtmatigheid van de camerabeelden te controleren voordat hij ze gebruikte.
De burgemeester had nagelaten om de rechtmatigheid van de camerabeelden te controleren.
Voordeel halen uit particuliere camera's?
De gemeente Boxtel liet het er niet bij zitten. In juni 2026 troffen de advocaten van de gemeente en de hondeneigenaar elkaar bij de Raad van State in Den Haag. De gemeente wilde uitsluitsel over een vraag die meer burgemeesters en opsporingsambtenaren bezighoudt: kunnen we zo nodig ons voordeel behalen uit al die particuliere camera’s in de gemeente die - in strijd met de AVG - deels op de openbare weg zijn gericht? Volgens de hondeneigenaar redeneerde de gemeente als volgt: ‘wij dachten dat dit mocht omdat de politie het ook doet’. En inderdaad, de politie vraagt eigenaren van slimme deurbellen en andere bewakingscamera’s om hun camera te registreren, voor het geval de beelden van pas komen bij het oplossen van een (ernstige) misdaad.
De behandeling van het hoger beroep spitste zich toe op de vraag of de hond volgens de gemeente géén muilkorf droeg op de videobeelden, of dat wat hij droeg niet was aan te merken als een muilkorf. Die vraagt hing samen met de vaagheid van de stilstaande camerabeelden. Hoewel de gemeente de beelden in kleur indiende, was is in het digitale dossier alleen een vage zwart-wit versie te zien, waardoor het moeilijk te beoordelen was of de hond een zwarte muilkorf droeg om zijn zwarte bek of niet.
De behandeling spitste zich toe op de vraag of de hond volgens de gemeente géén muilkorf droeg op de videobeelden, of dat wat hij droeg niet was aan te merken als een muilkorf.
De advocaat van de gemeente kwam na doorvragen tot de conclusie dat er sprake was van een muilkorf die niet voldoet aan de vereisten die de gemeente Boxtel stelt. Op de beelden kon je de tong van de hond zien, aldus de advocaat. ‘Met de mond zo ver open kan hij ook bijten.’
De uitspraak
Wie zich tijdens de zitting afvroeg waarom de rechters zo lang doorgingen over de vraag of de hond nu wel of geen muilkorf droeg en wanneer ze nou eens over de AVG zouden beginnen, komt daar achter bij het lezen van de uitspraak van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State. Het heeft alles te maken met de formulering van de eerste zin het besluit van de burgemeester uit 2022: ‘U dient met onmiddellijke ingang uw hond te (laten) muilkorven als die verblijft of loopt op of aan de weg of op het terrein van een ander.’
Uit het vonnis: ‘Op de zitting heeft de burgemeester aangegeven dat hij niet langer het standpunt inneemt dat de hond geen muilkorf droeg. De burgemeester stelt zich nu op het standpunt dat de muilkorf die de hond droeg ondeugdelijk was, dan wel ondeugdelijk was bevestigd.’
Maakt niet uit, concludeert de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, in navolging van de bezwaarschriftencommissie in haar advies van 7 november 2022. Er wás een muilkorf, en daarmee voldeed de hondeneigenaar aan zijn plicht. De Afdeling schrijft: ‘De rechtbank kwam dus terecht, zij het op andere gronden, tot het oordeel dat de burgemeester niet op grond van de camerabeelden (…) heeft mogen overgaan tot invordering van de dwangsommen.’
Wachten tot dezelfde vraag opnieuw opduikt
Beetje jammer wel, want de Afdeling vindt het om deze reden niet nodig om nog in te gaan op het gebruik van de camerabeelden van de buurman voor handhaving. De zitting riep daarover nota bene interessante vragen op. In het hoger beroep wilde de rechter bijvoorbeeld weten waarom de gemeente geen camera ophangt aan de openbare weg, terwijl er wel een camerabeleid is. De advocaat wierp tegen dat camera’s ophangen onder artikel 151C van de gemeentewet een zwaar middel is. Hij betoogde dat het gebruik van enkele, ‘in de schoot geworpen’ camerabeelden, minder verstrekkend voor de privacy van inwoners is dan het ophangen van camera’s.
Het is wachten tot de vraag van de gemeente Boxtel in andere vorm nog een keer aan de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State wordt voorgelegd.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.