Overslaan en naar de inhoud gaan

Mag dat eigenlijk? Als ambtenaar weigeren met AI te werken

Niet iedere ambtenaar staat erom te springen om met AI te werken. Maar mag je dat ook weigeren?

Rood verbodsteken over de tekst AI TOOLS, naast een stick-figuur achter een toetsenbord.
- Shutterstock

Steeds meer gemeenten zetten kunstmatige intelligentie in. Ambtenaren gebruiken AI om teksten te schrijven, documenten samen te vatten of grote hoeveelheden informatie te analyseren. Niet iedereen staat te springen om deze digitale hulp. Sommige medewerkers vrezen fouten, discriminatie of aantasting van hun privacy. Maar mag je als ambtenaar weigeren met AI te werken?

Het korte antwoord luidt: in principe niet. Maar er zijn uitzonderingen. Een werkgever mag op grond van het instructierecht bepalen welke hulpmiddelen medewerkers bij hun werk gebruiken. Dat geldt ook voor AI. Een ambtenaar kan daarom niet zonder meer weigeren een door de gemeente goedgekeurd AI-systeem te gebruiken.

Niet blind vertrouwen

Daar staat tegenover dat gemeenten verplicht zijn zorgvuldig en veilig met AI om te gaan. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) stelt grenzen aan het verwerken van persoonsgegevens. Ook de Europese AI-verordening stelt eisen, onder meer aan AI-geletterdheid en het gebruik van risicovolle systemen.

Ambtenaren hoeven bovendien niet blind te vertrouwen op de uitkomsten van AI. Wie fouten, discriminatie of privacyrisico's signaleert, moet die kunnen melden. De gemeente blijft verantwoordelijk voor rechtmatige besluitvorming, ook wanneer AI daarbij wordt ingezet.

Weigeren bij risico's

Een ambtenaar die principieel tegen AI is, heeft daarmee nog geen recht om het gebruik ervan te weigeren. Maar wanneer een concrete opdracht strijdig is met wet- en regelgeving, kan dat anders liggen. Ook moet de werkgever rekening houden met redelijke bezwaren en zorgen voor voldoende instructie.

Kortom: een gemeente mag AI-gebruik in beginsel verplicht stellen. Maar een ambtenaar hoeft niet mee te werken aan onrechtmatig gebruik en mag verwachten dat de werkgever de risico's serieus neemt.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Copilot in de publieke sector

Copilot in de publieke sector

Weet jij hoe je AI verantwoord inzet binnen de kaders van de AVG en de Europese AI-verordening? In deze training leer je niet alleen werken met AI-tools zoals Copilot en ChatGPT, maar ook hoe je risico's herkent, fouten signaleert en als ambtenaar je professionele verantwoordelijkheid behoudt in een digitaliserende overheid.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in