Het lukt Groningen niet om gaswinning bij Warffum te stoppen

Het is een erfenis die Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei, in de schoot geworpen krijgt door haar voorgangster Sophie Hermans: de grote onvrede in het noorden van Nederland over de voortgaande winning uit kleine gasvelden. De noordelijke overheden stonden in dit dossier steevast lijnrecht tegenover Hermans.

De nieuwste ontwikkeling is de uitspraak woensdag van de voorzieningenrechter van de Raad van State: de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) mag doorgaan met de aardgaswinning uit het Warffumerveld in Groningen. Vorig jaar verleende Hermans een nieuwe vergunning aan het bedrijf, die geldt tot 2032. Onder andere de Groninger Bodem Beweging diende een beroep in, maar tot die tijd mag NAM de winning in het Warffumerveld weer opstarten. Onder andere de provincie Groningen wil geen gaswinning tot die uitspraak is gedaan.

Schorsing

Een eerste verzoek tot schorsing werd al vorig jaar door de voorzieningenrechter van de hand gewezen. Het breed maatschappelijke belang van de gaswinning uit het Warffumerveld zou namelijk van een groter gewicht zijn dan de belangen van de omwonenden. Ook een tweede verzoek tot schorsing wijst de Raad van State nu af. Zelfs al nam de Tweede Kamer vorig jaar twee moties aan die de demissionair minister opriepen het Warffumerveld te sluiten.

Het grotere belang

Het gaat om gasputten die de NAM in 1976 en 1986 heeft aangeboord. In afwachting van een nieuwe vergunning was de gaswinning stilgevallen en nog altijd is het de NAM niet gelukt die weer op te starten. De reden is dat er water in de put is gekomen. Toch is de herstart van belang, omdat die nodig is voor het technisch in orde houden van de gasbehandelingsinstallatie bij het Groningse dorp Grijpskerk, omdat het steeds moeilijker wordt de gasputten weer aan de praat te krijgen en omdat de voorraad onder de Warffumer bodem relatief groot is.

Veiligheid

De provincie Groningen schreef in 2023 echter: ‘Wij willen in het licht van de subjectieve veiligheid dat de winning (...) zo spoedig mogelijk wordt gestopt. De gaswinning in zijn algemeenheid en ook vanuit de kleine velden leidt tot veel maatschappelijke onrust en dat willen wij voorkomen.’ De gemeente Het Hogeland, waar Warffum binnen valt, meldde: ‘Gaswinning uit een klein veld zoals Warffum leidt, met name in gebieden waar ook sprake is van (de gevolgen van) gaswinning uit het Groningenveld, tot onrust en gevoelens van onveiligheid.’

Aardbevingen

In 2006 was er in het Warffumerveld een aardbeving van 1,1 op de schaal van Richter. In 2025 was er een aardbeving van 2,1. Bij de voorzieningenrechter voerde de provincie Groningen aan, samen met de Vereniging voor Dorpsbelangen Warffum, dat ook afgelopen november weer een aardbeving, van 3,4 ditmaal, tot in Warffum voelbaar was. Die laatste aardbeving werd weliswaar veroorzaakt door het inmiddels gesloten Groningerveld, maar alsnog heeft de beving bijgedragen aan ‘de al bestaande gevoelens van maatschappelijke onrust en onveiligheid’.

Vorig jaar maart bood de Groninger gedeputeerde Susan Top in dit dossier haar excuses aan de Provinciale Staten aan. Ze had te laat een lobbybrief naar Tweede Kamerleden gestuurd, die als doel moest hebben om eerst een nieuw advies van het Staatstoezicht op de Mijnen gedaan te krijgen.