Rust boven haast
Het debat over AI draait tot nu toe vooral om snelheid. Europa zou hopeloos achterlopen op China en de VS.
Gemeenten hoeven AI-race niet te winnen
De afgelopen weken gebeurde er iets opmerkelijks. Terwijl Europa in de AI-race volgens velen alleen maar verder achterop zou raken, verloor de technologiesector in korte tijd honderden miljarden aan beurswaarde. Beleggers zouden beginnen te twijfelen aan de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie. Amazon moest uitleggen waarom AI-projecten fors duurder uitvielen dan begroot. OpenAI meldde dat een AI-agent uit een afgeschermde omgeving wist te ontsnappen.
Het beeld van een onstuitbare AI-race vertoonde plotseling barstjes. Het debat over AI draait tot nu toe vooral om snelheid. Europa zou hopeloos achterlopen op China en de VS. De geplande AI-fabrieken zijn te klein, er wordt veel te weinig geïnvesteerd. Tussen het gemopper door, trad vorige week een nieuw deel van de AI Act in werking. Waar anderen vooral versnellen, kiest Europa bewust voor spelregels.
Dat is echter geen teken van achterstand, maar van een andere bestuurlijke keuze. De AI Act draait om transparantie, verantwoordelijkheid en uitlegbaarheid. Organisaties die AI inzetten, moeten kunnen uitleggen waarom zij dat doen, welke gegevens worden gebruikt en welke waarborgen zijn getroffen. Dat sluit beter aan bij de publieke taak van overheden dan de reflex om koste wat kost mee te doen aan de AI-race.
Waar anderen vooral versnellen, kiest Europa bewust voor spelregels
Bovendien gaat AI inmiddels over veel meer dan algoritmes. De vraag naar gespecialiseerde chips en rekenkracht groeit sneller dan het aanbod. Datacenters vragen steeds meer energie, terwijl het elektriciteitsnet piept en kraakt. AI is daarmee niet alleen een softwarevraagstuk, maar ook een kwestie van schaarse infrastructuur, geopolitieke afhankelijkheid en publieke investeringen.
De Raad voor het Openbaar Bestuur noemde dat onlangs treffend ‘digicratie’: digitalisering gaat uiteindelijk over macht, afhankelijkheid en democratische controle. Juist daarom hebben gemeenten geen behoefte aan bestuurlijke haast, maar aan bestuurlijke rust.
Niet de vraag hoe snel AI kan worden ingevoerd moet vooropstaan, maar hoe AI kan bijdragen aan een overheid die betrouwbaar, uitlegbaar en democratisch verantwoord blijft. Gemeenten hoeven de AI-race niet te winnen, maar moeten vooral zorgen dat samenleving niet verliest.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.