Onlangs besloot de NOS te stoppen met actief posten op Twitter. Toch moesten zij daarna bij ‘breaking news’, alsnog naar het platform verwijzen. De Koninklijke Luchtmacht had op X gemeld dat straaljagers waren opgestegen vanwege een mogelijke calamiteit.
Geef publieke woorden een thuis
Zorg dat belangrijke uitingen van overheden, politici en publieke instellingen altijd éérst op een eigen, officiële website verschijnen.
Als we zelfs voor zulke essentiële, nieuwswaardige feiten afhankelijk blijven van een Big Tech-bedrijf, wat zegt dat dan over alle andere publieke informatie waarvan burgers en bestuurders dagelijks afhankelijk zijn? En wat betekent dit in een toekomst waarin geopolitiek, desinformatie en AI een steeds grotere rol spelen?
De kern is eenvoudig én ongemakkelijk: een groot deel van onze publieke informatievoorziening hangt aan platformen die we niet beheren, niet reguleren en waarvan we de algoritmes niet begrijpen. Ze kunnen berichten promoten, wegdrukken of onvindbaar maken zonder dat iemand weet waarom.
Als we zelfs voor essentiële, nieuwswaardige feiten afhankelijk blijven van een Big Tech-bedrijf, wat zegt dat dan over alle andere publieke informatie waarvan burgers en bestuurders dagelijks afhankelijk zijn?
Tegelijk is het eerlijk om te erkennen dat diezelfde platforms ons veel hebben gebracht: snelheid, verbinding en toegankelijkheid. Voor mij persoonlijk – als dyslecticus – biedt technologie zelfs de mogelijkheid om mijn gedachten helder op papier te krijgen. Maar juist omdat ze waardevol zijn, moeten we niet vergeten dat publieke informatie een eigen, stevig fundament nodig heeft.
Mijn voorstel is daarom eenvoudig: zorg dat belangrijke uitingen van overheden, politici en publieke instellingen altijd éérst op een eigen, officiële website verschijnen. Pas daarna kunnen ze op X, TikTok of LinkedIn worden gedeeld. De bron blijft dan verankerd op een plek die niet kan omvallen, verdwijnen of worden gemanipuleerd.
Om die bron zichtbaar te maken, kunnen berichten eenvoudig worden gemarkeerd met twee letters: IP – Individual Page. Daarmee weet iedereen dat de oorspronkelijke tekst staat op de website van de afzender, niet op een platform dat wij niet controleren.
Waarom is dat zo belangrijk? Omdat bronzekerheid de basis is van betrouwbare overheidscorrespondentie. Journalisten kunnen dan rechtstreeks verwijzen naar een stabiele, officiële bron. Burgers kunnen controleren wat er werkelijk is gezegd. En overheden voorkomen dat een commercieel platform, vaak buiten Europa, de infrastructuur bepaalt van hun eigen communicatie.
In een tijd waarin deepfakes, AI-gegenereerde berichten en geopolitieke beïnvloeding toenemen, is dit geen luxe maar noodzaak. Wanneer officiële informatie rond een crisis, ramp of cyberaanval alléén via sociale media te vinden is, ontstaat afhankelijkheid op het verkeerde moment.
Technisch is dit geen ingewikkelde opgave. Het vraagt slechts een andere volgorde:
eerst publiceren op een eigen bron, daarna pas verspreiden.
Ik heb deze opinie daarom zelf eerst op mijn eigen website geplaatst en pas daarna op sociale media gedeeld. Maar zo’n verandering kan alleen slagen als ook overheden, bestuurders en professionals uit het openbaar bestuur meedenken en meehelpen. Het vraagt geen nieuwe techniek, maar wél nieuw gedrag.
Ik schrijf dit als inwoner van Arnhem, jarenlang maatschappelijk betrokken bij verschillende vraagstukken, waaronder de donorwet, het vuurwerkverbod en in het verleden als gemeenteraadslid. Juist vanuit die ervaring zie ik hoe belangrijk het is dat publieke woorden een vaste, betrouwbare plek krijgen.
Menno Loos
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Prima voorstel!
Eén opmerking: het zou de NOS en andere, met collectief geld gefinancierde, instellingen sieren dat hun berichtgevingen dan ongekleurd en volledig zijn.