Verzuim bereikt nieuw hoogtepunt

Het verzuim bij gemeenten is opgelopen tot 7,1 procent, het hoogste niveau in ruim twintig jaar. Vooral het langdurig verzuim nam toe: van 5,2 naar 5,6 procent. Na fysieke klachten vormen werkdruk en -stress de belangrijkste oorzaak van langdurige uitval. Ook privéomstandigheden wegen steeds zwaarder mee. Meer dan de helft van de gemeenten (55 procent) noemt die inmiddels als een van de drie belangrijkste oorzaken van langdurig verzuim. Dat blijkt uit de nieuwste personeelsmonitor van A&O fonds Gemeenten.

Flinke toename in vier grootste gemeenten

Het verzuim bij gemeenten is in 2025 opgelopen tot 7,1 procent, het hoogste niveau in twintig jaar. De stijging deed zich voor in alle gemeentegrootteklassen. In de vier grootste gemeenten – traditioneel de hoogst scorende grootteklasse – liep het verzuim het meest op: van 8,0 naar 8,8 procent. Ook gemeenten met meer dan 100.000 inwoners zagen het verzuim fors stijgen, met een half procentpunt tot 6,7 procent.

Meer langdurig zieken

De stijging zit vooral in het langdurig verzuim, dat toenam van 5,2 procent naar 5,6 procent. Ook het aantal medewerkers dat langer dan een jaar ziek is, nam toe: van 1,77 naar 2,12 per honderd medewerkers. De stijging is zichtbaar in alle groepen, maar valt met name op bij vrouwen en medewerkers tussen de 25 en 45 jaar.

Privé speelt vaker een rol

De belangrijkste oorzaken van langdurig en extra langdurig verzuim zijn vooral fysiek en fysiologisch van aard (73 procent), gevolgd door werkdruk en stress (67 procent). Opvallend is de verdere toename van privéomstandigheden als reden voor langdurig verzuim: dit aandeel steeg van 47 naar 55 procent. Volgens A&O fonds laat deze ontwikkeling zien dat verzuim steeds vaker samenhangt met complexere oorzaken, zoals werkdruk en langdurige belasting. ‘Binnen gemeenten zien we daarom de aandacht ook meer verschuiven van verzuimbegeleiding naar preventie, het persoonlijk welzijn en het beter organiseren van werk en ondersteuning’, aldus A&O.

Aandacht voor welzijn

In 2025 namen opnieuw meer gemeenten maatregelen om de werkdruk te verlagen: het aandeel steeg van 67 naar 72 procent. De meest genomen maatregelen zijn het voeren van gesprekken/coaching, aandacht voor persoonlijk welzijn en het uitbreiden van de formatie/bezetting. Vooral de toename van aandacht voor persoonlijk welzijn valt daarin op (van 48 naar 55 procent). Ook had 63 procent van de gemeenten een beleidsplan vitaliteit; 26 procent werkt hier nog aan. De meest ingezette instrumenten zijn het aanbieden van workshops (78 procent) en het stimuleren van de dialoog over vitaliteit (76 procent).