Aantal vacatures bij gemeenten stijgt weer

Het aantal vacatures bij gemeenten is in het derde en vierde kwartaal van 2025 gestegen ten opzichte van deze kwartalen in 2024. Het gaat in totaal om een toename van 2.135 vacatures, oftewel een stijging van 11 procent. De stijging vindt plaats over vrijwel de gehele linie.

Meer trainees en stagiaires

Dat blijkt uit de Vacaturemonitor over het tweede half jaar van 2025 van A&O fonds Gemeenten. De grootste stijging is te zien bij trainees en stagiaires (+44 procent), maar er is ook een forse toename bij algemene functies, zoals administratief medewerkers en officemanagers (+33 procent). De grootste dalingen zijn zichtbaar op onderwijs, cultuur en wetenschap (-7 procent) en bij de griffie (-5 procent). De meeste vacatures voor beleidsmedewerkers zijn in het tweede half jaar van 2025 (opnieuw) uitgezet in het functiegebied ‘ruimtelijke ordening/milieu’ (23 procent).

Sterkste stijging in Drenthe

Het aantal vacatures per 10.000 inwoners stijgt relatief gezien het sterkst in Drenthe en Limburg, maar ook in Noord-Holland, Flevoland en Brabant een duidelijke toename te zien. In de provincies Groningen en Utrecht was er een (geringe) daling van het aantal vacatures. Volgens het A&O fonds Gemeenten is Utrecht een mogelijke verklaring voor de provincie dat er sterk is ingezet op interne mobiliteit. ‘Hierdoor daalt de uitstroom en is het niet nodig om vacatures te plaatsen.’ Een eenduidige verklaring voor de provincie Groningen is niet voorhanden, maar het lijkt hier om ‘gemeente-specifieke’ zaken te gaan. Het hoogste aantal vacatures per 10.000 inwoners was dan wel weer in Utrecht (15,1), gevolgd door Friesland (14,8) en Noord-Brabant (13,5).

Afwenden ravijnjaar

In het eerste half jaar van 2025 was nog een onverwacht stevige daling van het aantal vacatures ingezet: maar liefst 37 procent. Dit was toen ingegeven door het naderende ravijnjaar dat zijn schaduw al vooruitwierp. En de huidige stijging valt (vermoedelijk) dan ook te verklaren door het afwenden van datzelfde ravijnjaar. Op 18 april 2025 maakte het kabinet immers in de Voorjaarsnota bekend dat er tot en met 2027 in totaal 3 miljard euro extra beschikbaar komt voor gemeenten. Dit gaf gemeenten ruimte om nieuwe projecten op te starten en nieuwe vacatures uit te zetten om personeel aan te nemen.

Vergrijzing en ketenvacatures

Een mogelijke verklaring voor de forse stijging van het aantal trainees en stagiaires is de extra vervangingsvraag door vergrijzing en de aanstaande pensionering van een groot aantal gemeenteambtenaren. Dit maakt het noodzakelijk om nieuw personeel aan te trekken én op te leiden. De stijging van het aantal vacatures bij office managers en administratief medewerkers ligt hem eerder in de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) die schijnzelfstandigheid moet voorkomen. Tot slot wijst het fonds op het fenomeen ‘ketenvacatures’. In sommige regio’s wisselen ambtenaren steeds vaker tussen gemeenten, waardoor het totaal aantal vacatures ook toeneemt.

Meer vraag naar mbo'ers

Verder valt op dat de vraag naar mbo’ers toeneemt ten koste van de vraag naar hbo’ers en academici. Een deel van deze verschuiving is te verklaren uit de bouwopgaven en de energietransitie. Hierdoor is er bij gemeenten veel vraag naar uitvoerende functies op mbo-niveau, zoals technische vakkrachten en specialisten in techniek en bouwkunde. Een andere verklaring is dat het moeilijker is geworden om mensen te werven van het gewenste opleidingsniveau. Gemeenten gaan daarom breder werven en kijken meer op competenties en minder op diploma’s en werkervaring: meer naar on-the-job learning. Toch werden de meeste nieuwe vacatures nog steeds geplaatst op hbo-niveau (49 procent), gevolgd door mbo-niveau (21 procent) en hbo/wo-niveau (12 procent).