of 59316 LinkedIn

Gemeenteraden zijn vaak te passief

Niet alle instrumenten die raadsleden tot hun beschikking hebben, worden (voldoende) gebruikt. Dat blijkt uit onderzoek 'Om de controle door de raad' naar de toepassing van het raadsinstrumentarium voor controle en kaderstelling in de gemeentelijke praktijk. Dat is in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken uitgevoerd.

Gemeenteraden zijn vaak te passief. Bijna altijd formuleert het college de kaders. Af en toe amendeert de raad en stuurt hij enigszins bij met een motie of initiatiefvoorstel. De controlerende taak wordt vaak niet afgemaakt. Het blijft veelal steken bij het vragen om informatie; de beoordeling ervan blijft achterwege.

Onvoldoende

De soms ‘ronduit slechte’ digitale informatievoorziening in veel gemeenten is voor raadsleden een ‘serieuze handicap’ om hun controlerende functie goed te kunnen uitoefenen. Niet alle instrumenten die raadsleden tot hun beschikking hebben, worden (voldoende) gebruikt. Dat blijkt uit onderzoek Om de controle door de raad naar de toepassing van het raadsinstrumentarium voor controle en kaderstelling in de gemeentelijke praktijk. Het onderzoek is in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken uitgevoerd door Peter Castenmiller en Klaartje Peters van Stichting Decentraalbestuur.nl. De onderzoekers hebben in tien gemeenten onderzocht hoe gemeenteraden gebruik maken van het beschikbare instrumentarium dat zij sinds de invoering van het dualisme tot hun beschikking hebben, en hoe zij daarmee hun controlerende en kaderstellende rol invullen.

 

Te omvangrijk

Uit het onderzoek komt naar voren dat de raden het beschikbare instrumentarium – zoals amendementen, moties, initiatiefvoorstellen, interpellaties, rekenkamer(functie) en raadsonderzoeken –  toereikend vinden. Sommigen vinden het te omvangrijk. Hoewel raadsleden diverse instrumenten inzetten om aan informatie te komen, voelen zij zich desondanks niet altijd goed geïnformeerd. Naast de soms belabberde digitale informatievoorziening, werkt ook het toenemend gebruik van alleen audio- en videoverslagen in plaats van schriftelijke verslagen of notulen van raads- en commissievergaderingen belemmerend, zo stellen de onderzoekers.

 

Beoordeling

De beoordeling door raadsleden van de ontvangen informatie kan beter. Raadsleden menen dat het vragen om informatie voldoende is om invulling te geven aan hun controlerende taak. ‘Controle behelst naast informatieverwerving ook beoordeling, namelijk een vergelijking van de feitelijke situatie met de norm c.q. het kader. In het onderzoek is duidelijk gebleken dat die beoordeling weinig of enkel impliciet plaatsvindt.’ De onderzoekers stellen dat het controlerende werk ‘vaak niet (of niet zichtbaar) wordt ‘afgemaakt’’.

 

Gerichter controleren

Raden kunnen beter en gerichter controleren als zij beter gebruik maken van een aantal belangrijke instrumenten, zoals rekenkameronderzoeken, concluderen de onderzoekers. De ondersteuning door de fractie door de griffie en fractieondersteuning kan daarbij helpen. Raadsleden vinden zelf ook dat de kaderstelling en controle door gemeenteraden beter kan en moet.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Criticus op
Wie de column Mysterie-burger regelmatig leest, ziet al snel dat het niet aan het instrumentarium ligt, maar aan de kwaliteit van de raad zelf. Of eigenlijk liever gezegd het gebrek daaraan. Een eerste vereiste voor goed bestuur zijn capabele raadsleden. Helaas blijft het veelal bij symptoombestrijding: instrumentarium, andere structuren, andere vergaderingen etc. Elke nieuwe raad doet het weer. En tot ieders verbazing werkt het nooit...
Door Gerard Heetman (beleidsadviseur) op
Als ik het zo lees, legt dit onderzoek wel een vinger op de zere plek. De raad heeft voldoende instrumenten ter beschikking, maar gebruikt ze te weinig of niet doortastend genoeg. De tegenstelling wij-zij (coalitie versus oppositie) zal daar zeker aan bijdragen. Te weinig zijn raadsleden zich er van bewust dat in 2002 (al 17 jaar geleden!) het dualisme is ingevoerd. Dat vraagt om een andere houding van de raad. Gelukkig is toen ook het RAADSinstrument 'Rekenkamer' (al dan niet als -functie) ingevoerd. Dat instrument wordt, zo blijkt ook uit het wetsvoorstel tot aanpassing van de Gemeentewet en dit onderzoek, te weinig benut. Daar kan de controlerende taak van de raad efficiënter mee worden en vervolgens ook dienend zijn aan de kaderstellende taak.
Door Joop (medewerker) op
Hmm, ik lees met de regelmaat de raads- en collegestukken. Opvallend is altijd dat teksten zo worden geformuleerd dat het zo grijs is als het maar kan zijn. De reden daarvan is dat men niet aangesproken wil worden en er altijd onderuit kan. Dat is zogenaamd politiek. Maar als je het zo (slecht) formuleert kun je natuurlijk ook niet verwachten dat je daar controle op kunt uitoefenen, immers je hebt je in het begin al niet daadkrachtig uit gelaten.