Zorgen om netcongestie nemen toe

Nederlanders weten steeds beter wat netcongestie is en zien de drukte op het stroomnet steeds vaker als een probleem voor Nederland. De bereidheid om bij te dragen aan oplossingen is groot en neemt toe, vooral wanneer mensen concrete mogelijkheden zien om zelf een verschil te maken. Dit blijkt uit onderzoek dat Ipsos I&O uitvoerde in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Nederlanders weten steeds beter wat netcongestie is

Netcongestie is overbelasting van het elektriciteitsnet doordat de hoeveelheid stroom die getransporteerd moet worden groter is dan de maximale capaciteit van de kabels en transformatorhuisjes.

Steeds meer Nederlanders zijn bekend met de term netcongestie. Twee derde van de Nederlanders (66%) heeft inmiddels van deze term gehoord. In 2025 was dit de helft van de Nederlanders (49%). Daarnaast zijn Nederlanders aanzienlijk beter op de hoogte van de oorzaken en gevolgen van een vol stroomnet. Een grote meerderheid is bekend met de problemen rondom het aansluiten van nieuwe woonwijken op het elektriciteitsnet (83% is hiermee bekend) en de lange wachttijden voor een aansluiting (83%).

Al ondervindt maar klein deel het aan den lijve, zorgen om netcongestie nemen toe

Vier op de vijf Nederlanders (79%) zien de drukte op het stroomnet als een probleem voor Nederland. Voor de meeste Nederlanders blijft netcongestie echter vooral een maatschappelijk probleem. Slechts een beperkte groep (17%) vindt netcongestie een groot probleem voor zichzelf. Ook ervaart maar een beperkt deel van de bevolking de gevolgen van de drukte op het stroomnet. Zes procent zegt hier in grote mate iets van te merken, bijvoorbeeld omdat zij wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting.

Het aantal Nederlanders dat zich zorgen maakt over de gevolgen van netcongestie neemt wel toe: in 2025 was dat een kwart (26%), nu een derde (33%).

Bereidheid om bij te dragen groeit

De bereidheid om een bijdrage te leveren aan het verminderen van de drukte op het stroomnet is groot. Maar liefst 85 procent van de Nederlanders is (onder voorwaarden) bereid om zelf een bijdrage te leveren aan de oplossing. Dit is gestegen ten opzichte van 2025 (toen: 75%). Een meerderheid van de Nederlanders is bereid om apparaten buiten de piekuren te gebruiken of werkzaamheden voor extra transformatorhuisjes in hun wijk te accepteren.

Financiële beloning vergroot bereidheid

Financiële prikkels kunnen de bereidheid tot het leveren van een bijdrage verder vergroten. Vier op de vijf Nederlanders (78%) zijn bereid apparaten buiten de avondpiek te gebruiken wanneer zij daar minder voor hoeven te betalen of een vergoeding ontvangen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om wasmachines, laadpunten voor elektrische auto’s en warmtepompen.

Het gevoel verschil te kunnen maken is belangrijk

Een aanvullende analyse laat zien dat Nederlanders vooral bereid zijn om bij te dragen aan het verminderen van netcongestie wanneer zij het gevoel hebben dat hun inzet daadwerkelijk verschil maakt. Mensen die denken dat hun gedrag effect heeft, zijn vaker bereid om bij te dragen. Ook wanneer zij mogelijkheden zien om zelf iets te doen, neemt die bereidheid toe. Bekendheid met netcongestie en zorgen over de gevolgen hangen eveneens samen met de bereidheid om in actie te komen, maar in mindere mate.

Onderzoeksverantwoording

Deze derde meting is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Eerdere metingen werden uitgevoerd in januari 2024 en 2025. De dataverzameling vond plaats van 10 tot en met 12 augustus 2026. In totaal werden 4.000 Nederlanders uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek, waarvan 2.266 respondenten de vragenlijst hebben ingevuld (respons: 57%). De resultaten zijn gewogen naar leeftijd, geslacht, regio, opleidingsniveau en woonsituatie (koop/huur), zodat de uitkomsten representatief zijn voor de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder op deze kenmerken.