Overslaan en naar de inhoud gaan

Geen ruimere bevoegdheden voor boa’s en politie op COA-terreinen

Van der Plas wil dat boa’s en politie meer mogelijkheden krijgen om op te treden. ‘De meerwaarde daarvan is beperkt’, zegt de asielminister

Twee handhavers met blauwe vesten met de tekst HANDHAVING lopen van de camera af over geplaveid pad.
- Foto: Robin Utrecht/ANP

Asielminister Bart van den Brink (CDA) voelt niks voor een voorstel om boa’s en politie makkelijker te laten optreden op terreinen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Daarvoor zouden COA-terreinen juridisch moeten worden aangewezen als openbare ruimte. Volgens Van den Brink tast die openstelling tast het woon- en privacykarakter aan, vergroot de instroom van ongewenste bezoekers en kan leiden tot onrust en escalatie. Ook schuiven verantwoordelijkheden en capaciteitsvragen richting gemeente en politie, zonder dat dit automatisch tot prioritering of extra inzet leidt.

Tweede Kamerlid Caroline van der Plas (BBB) wil dat boa’s en politie meer mogelijkheden krijgen om op te treden op terreinen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Via een motie verzocht zij de regering te onderzoeken hoe COA-terreinen juridisch kunnen worden aangewezen als gebieden waar boa’s en politie hun bevoegdheden kunnen uitoefenen.

Overlast en incidenten

Volgens Van der Plas worden COA-terreinen niet aangemerkt als openbare ruimte. Dit zou ertoe leiden dat boa’s daar geen bevoegdheden hebben en de politie pas kan optreden nadat particuliere beveiligers hen hebben ingeschakeld. De BBB-voorvrouw wil dat bij overlast of incidenten sneller en effectiever kan worden ingegrepen door boa’s en de politie.

‘Geen duurzame oplossing’

Minister Van den Brink (CDA) erkent in zijn reactie op de motie dat er sprake is van ‘een reëel probleem’, verwijzend naar de overlast en incidenten die zich voordoen op en rond een deel van de COA-locaties. Het voorstel van Van der Plas noemt hij echter ‘geen duurzame oplossing’.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Onderscheid

COA-terreinen zijn besloten plaatsen met gecontroleerde toegang. Dat ze niet als openbare ruimte gelden, komt volgens Van den Brink doordat hun bestemming en feitelijke gebruik daar niet aan voldoen. De bewindspersoon maakt daarbij onderscheid tussen openbare ruimte en een openbare plaats. Openbare ruimte is een door de gemeente aangewezen buitenruimte binnen een woonplaats en heeft vooral een administratieve functie. Een openbare plaats is daarentegen een plek die door zijn bestemming of feitelijke gebruik voor het publiek toegankelijk is.

Wettelijke taken

Dat een COA-terrein besloten is, betekent volgens de minister niet dat de politie er niet kan optreden. ‘De bevoegdheden van de politie zijn taakgebonden, niet primair locatiegebonden’, schrijft hij. Het COA werkt bij de handhaving van huisregels en de aanpak van overlast samen met politie en gemeenten. Bij strafbare feiten schakelt het COA de politie in. De politie mag een besloten terrein betreden als dat nodig is voor de uitvoering van haar wettelijke taken. Dat kan bijvoorbeeld bij noodhulp, een heterdaadsituatie, een aanhouding of een opsporingsonderzoek. Ook bij de handhaving van de openbare orde kan de politie op een besloten terrein optreden, bijvoorbeeld wanneer incidenten de openbare orde in de aangrenzende openbare ruimte verstoren of dreigen te verstoren.

Voor gemeentelijke boa’s in domein I (Openbare Ruimte) ligt dat anders. Zij richten zich op overtredingen op of aan de openbare weg en openbare plaatsen. Op besloten COA-terreinen hebben zij geen zelfstandige handhavingsbevoegdheid. Ze kunnen er alleen met toestemming of tijdens gezamenlijke acties optreden.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

‘Geen extra handhavingsbevoegdheden’

Het juridisch aanwijzen van COA-terreinen als openbare ruimte biedt volgens Van den Brink geen oplossing. De status van een locatie wordt namelijk bepaald door de feitelijke inrichting en bestemming, niet door een administratieve aanwijzing. Een registratie als openbare ruimte in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) verandert niets aan de feitelijke status en ‘levert geen extra handhavingsbevoegdheden’, aldus de minister.

‘Beperkte meerwaarde’

Om een COA-terrein juridisch als openbare plaats aan te merken, zou het daadwerkelijk voor publiek moeten worden opengesteld. Dat betekent onder meer dat hekken en toegangscontroles verdwijnen en het beheer bij de gemeente komt te liggen. ‘De meerwaarde daarvan is beperkt’, stelt Van den Brink. Het zou volgens de minister hooguit mogelijk maken dat gemeentelijke boa’s zelfstandig bepaalde overtredingen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) handhaven.

‘Nadelen’

Van den Brink meent dat daar ‘duidelijke nadelen’ tegenover staan. ‘Openstelling tast het woon- en privacykarakter aan, vergroot de instroom van ongewenste bezoekers en kan leiden tot onrust en escalatie. Ook schuiven verantwoordelijkheden en capaciteitsvragen richting gemeente en politie, zonder dat dit automatisch tot prioritering of extra inzet leidt.’

Lokale veiligheidsafspraken

De minister ziet daarom meer in het versterken van de samenwerking tussen het COA, beveiligingsbedrijven, gemeenten en politie. Ook moeten er lokale veiligheidsafspraken komen en moeten de bestaande bevoegdheden van politie en boa’s gerichter worden ingezet waar dat nodig is.

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Veiligheid en handhaving op de grens van publiek en privaat terrein raken aan complexe juridische, bestuurlijke én politieke belangen. Weet jij hoe je in zulke gevoelige dossiers effectief navigeert tussen gemeente, politie, rijksoverheid en maatschappelijke druk? Leer hoe je het krachtenveld in kaart brengt, tegengestelde belangen afweegt en als professional invloed uitoefent zonder formele macht.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in