Preventie met Gezag: wie pakt door als het spannend wordt?

Gemeenten zoeken naar manieren om jongeren die dreigen af te glijden tijdig perspectief te bieden. De aanpak Preventie met Gezag wordt daarbij steeds vaker gezien als een veelbelovend instrument om het gat tussen het sociaal domein en veiligheid te dichten. De kern: jongeren stevig begrenzen, maar evenzeer ondersteunen. En dat in nauwe samenwerking tussen onderwijs, zorg, veiligheid, jongerenwerk en justitie.

RadarAdvies begeleidt verschillende regio’s bij de ontwikkeling van deze aanpak en ziet dat de potentie groot is. Maar de praktijk laat ook zien waar sturing, mandaat en structurele inbedding ontbreken.

Een aanpak met effect, mits goed georganiseerd

In de regio’s waar Preventie met Gezag inmiddels draait, ontstaat meer bewustzijn over het belang van vroegtijdig handelen. Professionals uit verschillende domeinen weten elkaar beter te vinden, en gezinnen ervaren dat een benadering die corrigeert én ondersteunt verschil maakt.

Toch verloopt de samenwerking niet overal vanzelf. Veel hangt nog af van individuele professionals of enthousiaste pioniers. Daardoor blijft de aansluiting tussen sociaal domein en veiligheidsketen soms broos — juist daar waar gezamenlijke verantwoordelijkheid essentieel is.

Bestuurlijke vraagstukken: wie pakt door als het spannend wordt?

Gemeenten lopen tegen drie structurele knelpunten aan:

1. Regie en mandaat
   De vraag wie ‘doorzettingsmacht’ heeft wanneer situaties escaleren, is vaak onvoldoende belegd. Daarmee ontbreekt een helder bestuurlijk kader.
2. Borging en financiering
   Preventieve inzet is vaak afhankelijk van projectmiddelen. Een effectieve aanpak heeft echter tijd nodig om te landen, gedragen te raken en resultaten op te leveren.
3. Aansluiting op bestaande structuren
   Preventie met Gezag staat soms nog naast bestaande jeugd- en preventienetwerken. Daardoor wordt onvoldoende gebruikgemaakt van bestaande kennis, zoals kinder- en jongerenwerk, wijkteams en leerplicht. Ook gegevensdeling blijft een praktische belemmering voor effectieve samenwerking.

Een aanpak met effect, mits goed georganiseerd

Als deze aanpak onderdeel wordt van het reguliere jeugdbeleid en de sociale basis, kan nieuwe aanwas van jeugdcriminaliteit structureel worden teruggedrongen.

Dat vraagt om:

• bestuurlijke helderheid over verantwoordelijkheden en mandaat
• duurzame financiering
• versterking van multidisciplinaire samenwerking
• balans vinden tussen gezag en nabijheid, teveel controle schaadt het vertrouwen
• aansluiting op wat jongeren zelf willen en kunnen.

Preventie met Gezag is geen reeks losse projecten. Goed uitgevoerd biedt het een stevig fundament voor integraal jeugdbeleid.

Hoe RadarAdvies regio’s ondersteunt

RadarAdvies werkt met gemeenten, regio’s en uitvoerders aan de versterking van Preventie met Gezag.

Onze bijdragen liggen onder meer in:

• Analyse en advies
  We brengen risico’s, kansen en bestaande structuren in kaart en adviseren over duurzame inbedding.
• Procesbegeleiding
  We helpen partners bij het opzetten van multidisciplinaire samenwerking, het formuleren van gezamenlijke doelen en het creëren van heldere governance.
• Training en deskundigheidsbevordering
  Professionals worden versterkt in gezagvol werken, signaleren, interveniëren en samenwerken over domeinen heen.
• Evaluatie en monitoring
  We meten impact, leggen vast wat werkt en waarom, en helpen regio’s om hun aanpak continu te verbeteren.

Met onze combinatie van kennis van jeugd, veiligheid en beleidsontwikkeling verbinden we praktijk en beleid, versterken we samenwerking en bouwen we mee aan duurzame preventie.