In zeker 23 gemeenten kunnen houders van een gehandicaptenparkeerkaart gebruikmaken van de app ‘Parkeren Plus’. Alphen aan de Rijn en Eindhoven waren één van de early adopters. Hoe gaat het daar nu?
Parkeerapp voor mensen met handicap: gemak én nieuwe drempel
Ervaringen met de digitale gehandicaptenparkeerkaart
Anderhalf jaar oud was ze, toen bij Marieke van Gastel werd ontdekt dat ze een zeer ernstige progressieve spierziekte heeft. Het Eindhovense gemeenteraadslid zit al haar hele leven in een rolstoel en heeft daarvoor een eigen rolstoelbus. Jarenlang maakte de VVD’er gebruik van de traditionele gehandicaptenparkeerkaart (GPK), een papieren kaart die zichtbaar achter de voorruit wordt gelegd en recht geeft op parkeren op gehandicaptenplekken en vaak ook op gratis of goedkoper parkeren op reguliere parkeerplaatsen.
Scanauto’s
Dat systeem kwam echter steeds meer onder druk te staan. Veel gemeenten zijn de afgelopen jaren overgestapt op scanauto’s: voertuigen die automatisch kentekens registreren en controleren of er een geldig parkeerrecht is. Deze auto’s kunnen echter niet zien of er een papieren GPK achter de voorruit ligt.
Omslachtige werkwijze
Dat leidde tot een inefficiënt systeem. Auto’s die volgens de scan zwart zouden parkeren, moesten handmatig worden gecontroleerd. Deze nacontrole was duur en inefficiënt. Gemeenten proberen dat onder meer te ondervangen met een nogal omslachtige werkwijze voor GPK-houders, stelt Van Gastel. Al zij bijvoorbeeld in Utrecht wil parkeren, moest ze eerst een aparte vergunning aanvragen bij de gemeente Utrecht. Die gratis vergunning was één jaar geldig en nodig om te kunnen parkeren op reguliere parkeerplekken. Als Van Gastel wilde komen, moest ze alsnog één dag van tevoren haar kenteken aanmelden bij de gemeente Utrecht. ‘Een hoop gedoe en dat neemt natuurlijk alle spontaniteit weg’, aldus het raadslid.
De ‘Parkeren Plus app’ moet daar verandering in brengen. Volgens de Eindhovense wethouder mobiliteit Robert Strijk (D66) heeft de applicatie twee doelen. Het is allereerst één centrale plek waar GPK-houders informatie kunnen ophalen over de parkeerregels in alle Nederlandse gemeenten. Zodoende hoeven zij niet meer alle losse gemeentewebsites af te struinen. Daarnaast is het voor gemeenten een manier om effectief te handhaven. Met de app is er een kenteken aan de GPK gekoppeld dat door de scanauto wordt gezien als een auto met een geldig parkeerrecht. Op deze manier kunnen GPK-houders ook op gewone parkeerplaatsen gratis blijven parkeren. De app zorgt er ook voor dat GPK-houders niet in meerdere gemeenten een vergunning moeten aanvragen. Zodra Utrecht bijvoorbeeld ook is aangesloten, kan Van Gastel daar gratis parkeren zonder een aparte vergunning.
Sjoemelen
En zo wordt fraude met GPK’s voorkomen, zegt Rogier Dijker, verkeerskundige bij de gemeente Eindhoven. ‘Met de papieren GPK kan heel makkelijk worden gesjoemeld. Mensen zonder beperking kunnen immers de GPK van iemand anders op hun eigen dashboard leggen en zo gratis parkeren of gebruikmaken van gehandicaptenparkeervakken.’
Tiental gemeenten
Sinds eind februari 2025 kunnen alle Eindhovenaren met een GPK gebruikmaken van de app. En Eindhoven is niet de enige. Inmiddels kan de app worden gebruikt in een tiental gemeenten die betaald parkeren hebben, waaronder Alphen aan den Rijn. Mobiliteitswethouder Relus Breeuwsma (CDA): ‘Eind 2024 zijn we in Alphen aan den Rijn gestart met een kick off. Daarvoor werd er al geëxperimenteerd met de app, maar sinds augustus 2024 kunnen alle GPK-houders uit Alphen aan den Rijn gebruikmaken van de app.’
Kinderziektes
Overigens leidde de introductie van de app in Eindhoven nog wel tot protest van onder andere raadslid Van Gastel. Zij vond dat de app er pas moest komen als eerst de kinderziektes waren opgelost. Uiteindelijk verscheen de app alsnog, waardoor er in het begin problemen ontstonden. Zo herkende de app bepaalde parkeerzones niet. Ook waren er problemen met het toegang geven van verzorgers van kinderen met een beperking. Inloggen gaat via DigiD en niet iedere verzorger kon daar zomaar toegang tot krijgen. ‘Inmiddels zijn al die kinderziektes verholpen’, verzekert zij.
Stap achteruit
Hoewel inmiddels tevreden, heeft de app volgens haar ook wel enkele mankementen. Eén daarvan is het maximumaantal kentekens. Gebruikers kunnen maximaal drie kentekens opgeven in de app. Aanpassing is mogelijk, maar de verwerking duurt drie dagen. ‘Weg is je spontaniteit en bewegingsvrijheid’, zegt Van Gastel. ‘Stel dat je buurvrouw vraagt of je meegaat naar Utrecht en geen van de drie opgegeven chauffeurs kunnen je met hun auto brengen, dan kan je niet bij de buurvrouw instappen, want haar kenteken staat niet in de app. Dat is wel een stap achteruit ten opzichte van de fysieke GPK. Die papieren kaart kon je gewoon op het dashboard van de auto van de buurvrouw leggen.’
Huur- of deelauto’s
Ieder(in), de koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte, liet in juli 2024 al weten dit ‘onacceptabel’ te vinden. De belangenbehartiger benadrukt dat sommigen meer kentekens nodig hebben, of snel van kenteken moeten wisselen. Bijvoorbeeld als de auto bij de garage staat en de GPK-houder een leenauto krijgt. Of wanneer iemand afhankelijk is van huur- of deelauto’s.
Verruiming
Volgens Strijk is een maximum van drie kentekens voor de meesten voldoende. ‘Dat aantal is bedacht door een klankbordgroep van toekomstige gebruikers.’ Maar de Eindhovense wethouder erkent dat er uitzonderingsgevallen zijn. ‘Het is bedoeld om fraude te voorkomen, want het kan natuurlijk niet zo zijn dat ineens tien of twintig auto’s altijd en overal gratis kunnen parkeren. Maar wat mij betreft kan dat aantal mogelijk worden verruimd naar vier of vijf kentekens. Er loopt momenteel een enquête in Eindhoven onder inwoners met een gehandicaptenparkeerkaart om te kijken hoe vaak dit een probleem is. Het is een keuze om het aantal kentekens te maximeren op drie, geen technisch mankement.’
Spuigaten
Voor van Gastel zou vijf al beter zijn, maar wethouder Breeuwsma is een stuk terughoudender: ‘Ik denk dat het een fictief probleem is. De gemiddelde Nederlander heeft niet meer dan drie auto’s. We zijn als gemeente wel wat milder geworden: mensen kunnen als ze willen meer kentekens toevoegen, maar het moet niet de spuigaten uitlopen.’ Bovendien kunnen gemeenten deze instellingen niet zelfstandig bepalen. De regels worden centraal vastgesteld en vereisen onderlinge afstemming.
De dupe
Maar er is een pijnpunt waar de gemeente Eindhoven noch de gemeente Alphen aan de Rijn wat aan kan doen, constateert Van Gastel. Wanneer een gemeente nog niet werkt met de app, wordt het GPK-houders erg moeilijk gemaakt wanneer zij een gemeente willen bezoeken die wel met de app werkt. Een voorbeeld: Helmond werkt nog niet met de app, waardoor Helmondse GPK-houders nog steeds de papieren kaart gebruiken. Maar als zij een dagje willen winkelen in Eindhoven, kunnen ze die papieren kaart niet gebruiken omdat de scanauto’s in Eindhoven deze fysieke kaart niet kunnen scannen. Zij kunnen nog wel op de gehandicaptenparkeervakken parkeren, maar niet op de reguliere parkeervakken waar vaak betaald parkeren geldt. ‘Dat is wel een stap terug, en dat komt puur omdat de gemeente Helmond de app nog niet gebruikt’, zegt Van Gastel. ‘De inwoners zijn daar de dupe van.’
Overtuigen
Wethouder Strijk ziet eveneens dat de urgentie niet in alle buurtgemeenten is doorgedrongen: ‘Gemeenten als Bergeijk, Bladel, Eersel, Veldhoven, Waalre, Valkenswaard en Deurne zijn al wel aangesloten. Maar bijvoorbeeld Nuenen, Best, Oirschot, Geldrop-Mierlo en Son en Breugel nog niet. Vanuit het college proberen wij daarom zoveel mogelijk gemeenten in de regio te overtuigen om mee te doen’.
Ander tempo
Breeuwsma heeft naar eigen zeggen ook veel contact met plattelandsgemeenten in de Zuid-Hollandse Rijnstreek. ‘Het duurt wel even tot ze volgen. Ik neem het niet ze niet kwalijk dat ze een ander tempo hanteren. Maar hoe eerder ze zijn aangesloten, hoe beter het werkt voor de gebruikers van de app.’
Buitenlanders
Wat Van Gastel verder bijzonder vindt, is dat de app alleen werkt voor Nederlanders, terwijl de GPK een Europese kaart is. De papieren GPK kan ze overal in Europa gebruiken. Maar als GPK-houders uit Duitsland of België naar Nederland komen, werken hun papieren GPK’s niet meer in de gemeenten die werken met de app. Buitenlanders kunnen zodoende alleen gebruikmaken van de gehandicaptenparkeervakken. Voor die betaalde parkeerplekken moeten zij net als iedereen het volle bedrag betalen.
Onterechte verschillen
Ieder(in) concludeerde eerder al dat het alleen toestaan van Nederlandse kentekens leidt tot ‘onterechte verschillen’. Volgens Dijker kunnen buitenlandse kaarthouders vanaf de zomer zich ook aanmelden voor de app, maar wel met slechts één kenteken, en dus niet drie zoals de Nederlandse GPK-houders. Waarom dat verschil? ‘Omdat we als gemeente niet weten wie de eigenaren van die auto’s zijn’, zegt hij. ‘Buitenlanders hebben geen Nederlands Burgerservicenummer (BSN). Als buitenlandse GPK-houders komen, creëren we achter de schermen een niet-bestaand BSN zodat ze vervolgens daarmee de app kunnen gebruiken. Maar het is technisch niet mogelijk om nog meer auto’s toe te voegen aan het account van de buitenlander.’ Wethouder Strijk maakt zich weinig zorgen over dat onderscheid tussen Nederlanders en buitenlanders: ‘Iemand die vanuit het buitenland naar Eindhoven komt, zal onze stad niet heel vaak met meerdere auto’s bezoeken.’
Hoe nuttig de app ook is, het biedt geen oplossing voor de bestaande verschillen tussen gemeenten met betrekking tot hun GPK-beleid.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.