of 64740 LinkedIn

Ouderenmisbruik te laat aangepakt

‘Bij financiële uitbuiting van ouderen lopen we meestal achter de feiten aan’, is de ervaring van de Dordtse wijkagent Jeroen Van Mierle, die al veel zaken van financieel ouderenmisbruik op zijn bureau kreeg. ‘Het idee is om, zo gauw er een gegrond vermoeden is, in te grijpen, door bijvoorbeeld tijdelijke bewindvoering in te laten stellen door de kantonrechter. Zulke pogingen stranden echter vaak bij gebrek aan bewijs.’

De lokale aanpak van financiële ouderenmishandeling stokt juridisch vaak bij vroege signalering. Tijdelijke bewindvoering wordt nog weinig ingezet. 

‘Bij financiële uitbuiting van ouderen lopen we meestal achter de feiten aan’, is de ervaring van de Dordtse wijkagent Jeroen Van Mierle, die al veel zaken van financieel ouderenmisbruik op zijn bureau kreeg. ‘Het idee is om, zo gauw er een gegrond vermoeden is, in te grijpen, door bijvoorbeeld tijdelijke bewindvoering in te laten stellen door de kantonrechter. Zulke pogingen stranden echter vaak bij gebrek aan bewijs.’

Wettelijke grondslag
Kantonrechters zijn niet ongenegen mee te werken, maar voor beschermingsbewind moet een beroep worden gedaan op de juiste wettelijke grondslag: problematische schulden, verkwisting en psychische of lichamelijke beperking. Het aantonen van de noodzaak van een maatregel kost volgens Dimitri Tsimarakis, jurist en zelfstandig bewindvoerder in Gorinchem, veel tijd en niet alle bewindvoerders zijn daar happig op. Een onder bewind gestelde kan niet meer over zijn/haar goederen en vermogen beschikken. Meestal bekijkt de rechter of een familielid de rol van bewindvoerder kan vervullen. Is dit niet mogelijk of onwenselijk (in het merendeel van de gevallen van ouderenmishandeling is de pleger partner of familie), dan kan een externe professionele bewindvoerder aangesteld worden. ‘De meeste slachtoffers zijn opgelucht als zo’n maatregel wordt ingesteld’, aldus Tsimarakis. Zijn schatting is dat in 80 tot 90 procent van de zaken met ouderen die op zijn bureau komen sprake is van een vorm van misbruik.

Tijdelijk huisverbod
Een andere mogelijke interventie is een tijdelijk huisverbod, de mogelijkheid om (vermeende) plegers van misbruik de toegang tot een woning te ontzeggen. Zo kan slachtoffers direct bescherming worden geboden. In de tussentijd kunnen maatregelen worden getroffen. Die bestuurlijke maatregel wordt nog weinig toegepast, volgens de VNG. Op lokaal niveau moeten gemeenten zorgen voor een ‘sluitende keten’ van bewustwording en preventie, evenals hulpverlening en nazorg. In veel regio’s zijn of worden lokale of regionale allianties tegen ouderenmishandeling gevormd, waarin zowel publiek als private partijen een rol kunnen hebben.

Financieel misbruik
Ouderen zijn een makkelijk doelwit voor mishandeling en misbruik, zeker nu zij langer thuis wonen. Door geestelijke of lichamelijke achteruitgang kunnen sommige ouderen hun eigen zaken niet meer zelf behartigen. Hun netwerk is, door het wegvallen van familie en vrienden, soms beperkt, en mantelzorgsituaties ontsporen. Volgens onderzoeksbureau Regioplan krijgt naar schatting een op de twintig thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder ooit te maken met mishandeling. De VNG neemt aan dat het feitelijk aantal gevallen hoger ligt. Financieel misbruik komt het meest voor, gevolgd door psychische en lichamelijke mishandeling.

Strafrechtelijke aanpak
Een strafrechtelijk traject wordt, tenzij klip en klaar sprake is van diefstal of verduistering, lang niet altijd ingezet. ‘Vervolging en bescherming zijn vervlochten, maar kennen hun eigen juridische weg’ zegt Tsimarakis. Het personen- en familierecht biedt volgens hem voldoende aanknopingspunten om dit te realiseren. Ook een officier van justitie kan beschermingsbewind aanvragen. En het ene hoeft het andere niet uit te sluiten. ‘Met andere woorden: als je niet kunt opsporen of vervolgen, wil dat niet zeggen dat je een bestaande situatie niet kunt stoppen.’

Expertise inhuren
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is bezig een ‘expertpool’ op te zetten, waar gemeenten en regio’s expertise kunnen inhuren voor de aanpak van ouderenmishandeling. ‘Met een inhoudelijke focus die bij de lokale context past’, voegt een woordvoerster van VWS toe. Zo’n maatwerkaanpak is nodig, omdat elke gemeente het lokale veld anders organiseert. De beoogde expertpool kan volgens de woordvoerster, met enige vertraging, later dit jaar met zijn werk beginnen. Met de regio’s is volgens de woordvoerster het onderwerp ouderenmishandeling besproken. Het wachten is nu op een voortgangsrapportage, half december.

Lees het hele artikel in de Binnenlands Bestuur van deze week

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Financiële ouderenmishandeling vindt al meer dan 10 jaar plaats via specifieke belastingverhogingen voor ouderen en via de pensioenen (onvoldoende indexering AOW en geen indexering aanvullende pensioenen).
Door E. Jansen (klachtenoverdezorg) op
Geestelijke ouderenmishandeling wordt ook door 'professionele bewindvoerders/curators' toegepast door bv het weigeren van uitkeren van leefgeld terwijl er genoeg financiele middelen zijn. Een nog erger vb is dat rechtszaken worden ontlokt door naasten d.m.v. pesterijen en negatieve beeldvorming achter de rug om van de ouderen , toe te passen en dan via de extra uren, geld van de rekening van diezelfde ouderen af te halen. Soms gebeurt dit stelselmatig door 1 bewindvoerder/curator. De rechten van ouderen worden genegeerd. Een 'profensionele curator die dit al jaren toepast is Paul Legebeke met zijn eenmansbedrijfje genaamd Balans 21. Bovenstaande informatie is gebaseerd op feiten! Vele ouderen zijn in eenzaamheid gestorven door het opzettelijk weghouden van hun naasten. De wetten moeten worden aangepast, rechters moeten stoppen met de mogelijkheid om die mensen aan te stellen. Het ontslag van bewindvoerders en curatoren door diezelfde rechters wordt hierdoor bemoeilijkt vanwege gezichtsverlies. Contacten tussen bewindvoerders die ook m entor en curator zijn, en griffiers moeten worden gestopt. Deze contacten maken het mogelijk dat de afhandeling van klachten over bewindvoerder/curator maanden lang duren waaronder de ouderen en familie hebben te lijden. Het zogenaamde beschermen door bewindvoerders/mentoren/curatoren is achterhaald. Die functie heeft veel te veel macht en curatoren/bewindvoerders/mentoren worden niet psychologisch getest. Dat is heel gevaarlijk door de buitensporige bevoegdheden die zij hebben. Deze reactie is dan ook een waarschuwing en een verzoek aan VWS om hier wat tegen te doen.