of 63082 LinkedIn

Miljardeninjectie lost tekort op jeugdbudget niet op

Ook al komt het kabinet straks met pak ‘m beet structureel 1,7 miljard euro over de brug voor de jeugdzorg, dan nog blijven zo’n zes op de tien gemeenten met tekorten zitten. Dat blijkt uit de benchmark tekorten jeugdzorg van strategisch adviesbureau it’s public over de cijfers van 2019.

Ook al komt het kabinet straks met pak ‘m beet structureel 1,7 miljard euro extra over de brug voor de jeugdzorg, dan nog blijven zo’n zes op de tien gemeenten met tekorten zitten. Althans, als het extra rijksgeld volgens de huidige verdeelsystematiek wordt verdeeld. De tekorten per gemeente lopen gigantisch uiteen. Het tekort ligt gemiddeld op dertig procent met een uitschieter naar 186 procent. Kleinere gemeenten komen vaker niet uit met het rijksbudget dan grote(re) gemeenten.

Plusje in elf gemeenten

Terschelling, Rozendaal en Noord-Beveland hebben procentueel de grootste tekorten, Ameland, Zoeterwoude en Urk de laagste. Rotterdam is de grootste gemeente zonder een tekort ten opzichte van het rijksbudget, Amsterdam heeft met 70 miljoen euro het grootste absolute tekort. Bijna alle gemeenten komen niet uit met het rijksbudget voor de jeugdzorg. Slechts elf gemeenten noteren een overschot. Dat blijkt uit de dinsdag verschenen benchmark tekorten jeugdzorg van strategisch adviesbureau it’s public over de cijfers van 2019.

 

Politieke keuzes

It’s public heeft in zijn analyse gekeken naar de rijksinkomsten voor de jeugdzorg en de gemeentelijke uitgaven daarvoor. Veel gemeenten nemen in hun begroting een hoger bedrag voor jeugdzorg op dan het rijk beschikbaar stelt. Daaraan liggen politieke keuzes ten grondslag. Om gemeenten onderling beter met elkaar te kunnen vergelijken, zijn die politieke keuzes buiten beschouwing gelaten en is sec gekeken naar de rijksinkomsten versus gemeentelijke uitgaven, verduidelijkt Hugo den Breejen, adviseur en oprichter van it’s public.

 

Tekort gemiddeld 30 procent

Het gemiddelde tekort van gemeenten ligt op dertig procent, maar er zijn heel veel forse uitschieters naar boven. Vier gemeenten hebben een tekort van meer dan 90 procent ten opzichte van het rijksbudget. Het gaat om Terschelling (186 procent), Rozendaal (118 procent), Noord-Beveland (112 procent) en Reeuwijk-Bodegaven (104 procent). Vier gemeenten houden, ten opzichte van het rijksbudget, meer dan tien procent op het jeugdbudget over. Het gaat om Ameland (22 procent), Zoeterwoude (18 procent), Urk (16 procent) en Eersel (11 procent). Als niet naar percentages, maar naar bedragen wordt gekeken, noteert Amsterdam met 70,2 miljoen euro het grootste tekort, gevolgd door Den Haag (26 miljoen) en Tilburg (23,9 miljoen).

 

Hoe kleiner, hoe vaker tekort

Kleinere gemeenten komen door de bank genomen vaker niet uit met het rijksbudget dan grotere gemeenten, zo blijkt verder uit de benchmark. Gemeenten tot 25.000 inwoners noteren een gemiddeld tekort van 37 procent. Gemeenten vanaf 150.000 inwoners kijken gemiddeld tegen een tekort van 25 procent aan. De onderlinge verschillen zijn echter groot.

 

Mismatch

It’s public heeft geen duidelijk, uniform verband kunnen vinden tussen het bedrag dat een gemeente van het rijk krijgt voor elke jongere in hulp en het tekort op de jeugdzorg. ‘Het zou kunnen dat een tekort ontstaat door een mismatch in de daadwerkelijke onderliggende drijvers van behoefte naar jeugdzorg en de verdeling in gemeentefonds’, aldus de onderzoekers. Opvallend is dat er grote verschillen in tekorten zitten tussen gemeenten die in dezelfde inkooporganisatie werken. Deze gemeenten werken met dezelfde contract- en tariefafspraken.   

 

‘Pech’

Verschillende oorzaken kunnen ten grondslag liggen aan de tekorten, ‘maar we hebben geen dominante factor gevonden’, aldus Den Breejen. Hoewel het budget in gemeentefonds wordt bepaald aan de hand van objectieve maatstaven, komen deze niet altijd overeen met de werkelijkheid. Daarnaast hebben beleidskeuzes en inrichting van het zorglandschap effect op de jeugduitgaven. Gemeenten kunnen ook ‘pech’ hebben als een jongere met zware problematiek voor zorg aan de deur klopt. Het gaat dan vaak om dure trajecten, die er vooral bij kleine gemeenten financieel inhakken.

 

Te grote onderlinge verschillen

Momenteel hebben het kabinet en gemeentekoepel VNG een dispuut over structurele ophoging van het rijksbudget voor de jeugd. Stel dat het kabinet het door AEF berekende tekort van 1,7 miljard euro aan het gemeentefonds toevoegt, dan heeft 60 procent van de gemeente nog steeds een tekort, zo heeft it’s public berekend. De onderlinge tekorten tussen gemeenten verschillen immers enorm, terwijl het extra rijksgeld gelijkmatig over alle gemeenten zal worden verdeeld. ‘Gemeenten met een groter tekort krijgen niet een groter aandeel vanuit dat extra rijksbudget’, aldus Den Breejen. Het tekort zal bij die 60 procent van de gemeenten door het extra rijksgeld wel lager worden, maar niet verdwijnen. Zo’n veertig procent van de gemeenten houdt na de structurele injectie wel geld over.

 

Afbeelding

 

Bron: Benchmark tekorten jeugdzorg, it's public

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Hoe het ook zij: nu de cijfers bekend zijn behoort het Rijk met grote spoed de grote overschrijdingen van de zorgkosten bij de Gemeenten te tackelen en waar nodig aanvullende financiële middelen beschikbaar te stellen. Zo lang dat niet gebeurd kunnen Gemeenten beter de inkomsten van het Rijk tevens als uitgaven in hun begroting opnemen en drempels op te werpen en zo nodig wachtrijen te creëren. Het geeft geen pas om zorgkosten op deze wijze aan Gemeenten beschikbaar te stellen.
Door Mark op
Het geeft weer aan dat de verdeling en dus ook de herijking van het gemeentefonds fundamenteel niet klopt.
Door Jozef (adviseur) op
In ons dorpje is een opvanghuis dus geen gezinswoning maar een woning aangekocht waar 7 kinderen worden gehuisvest onder begeleiding stagiaires en snachts een bewaker. 7 kinderen met ernstige gedragsproblemen. Die kosten de gemeente op jaarbasis € 450.000 ! In gun die kindjes alles maar in mijn ogen toch ook big bussiness. Ik ken mensen die op 10 jaar tijd steenrijk zijn geworden aan opvangen van kinderen met een stempel. Is daar al eens gedegen onderzoek naar gedaan of gaan we deze bedragen verdubbelen naar 900.000 en zijn de problemen opgelost ? Is niet voor niets een wildgroei aan bedrijfjes in de jeugdzorg. Big money makers anno 2021.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar) op
Hoewel het budget in gemeentefonds wordt bepaald aan de hand van objectieve maatstaven, komen deze niet altijd overeen met de werkelijkheid. Dat is de kern van een verdeel-MODEL, dat is dus nooit zo. Feitelijk is in de hele jeugdzorg sprake van medebewind. Een gemeente moet heel veel en er is slechts een beperkte mate van beleidsvrijheid (en terecht, het moet immers niet uitmaken waar je woont in relatie tot de geboden zorg). Een zorgvuldige wetgever zou zowel aan de uitvoeringskant als aan de bekostigingszijde haar verantwoordelijkheid nemen, maar dat is al lang niet meer de politieke mores in diot land.