Kabinet: Geen massale toestroom naar gemeenten met gevangenis

De zorgen van tientallen wethouders over de toestroom van ex-gedetineerden naar gemeenten met een gevangenis vanwege de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting, blijken grotendeels gebaseerd op een misinterpretatie van voorgenomen regels. Uit antwoorden op Kamervragen door GroenLinks-PvdA blijkt dat het kabinet geen plannen heeft om uitstromers standaard te huisvesten in de gemeente waar een gevangenis of opvanglocatie staat. Wel past het kabinet de ontwerpregeling aan.

Noodklok

Begin dit jaar luidden 48 gemeenten de noodklok over een regeling onder de Wet versterking regie volkshuisvesting, die momenteel nog in consultatie is. In een gezamenlijke brief waarschuwden zij dat gemeenten met een gevangenis mogelijk verantwoordelijk zouden worden voor de huisvesting van de gedetineerden die weer terug de samenleving inkomen. De gemeenten vreesden voor ‘honderden extra mensen’.

Verkeerde interpretatie

Uit de beantwoording van Kamervragen door de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport en de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, blijkt echter dat deze vrees niet overeenkomt met het voorgenomen beleid. ‘Er is geen voornemen om de huisvesting van uitstromers te laten uitvoeren door de regio waar de instelling staat’, stelt het kabinet expliciet. Het bestaande uitgangspunt dat ex-gedetineerden in principe terugkeren naar hun regio van herkomst blijft daarmee ongewijzigd.

Binding kan met meerdere regio's

Het is ook niet uitgesloten dat iemand wel wordt gevestigd in de gemeente waar hij of zij gedetineerd is. ‘Er is bewust gekozen om niet uitsluitend maatschappelijke binding te laten ontstaan met de gemeente van herkomst’, schrijft de minister. Verblijf in een instelling in een gemeente kan een grond zijn voor formele maatschappelijke binding, maar iemand kan binding hebben met meerdere regio’s, bijvoorbeeld waar iemand eerder woonde. Het wetsvoorstel geeft regels aan hoe gemeenten vervolgens om moeten gaan met urgent woningzoekenden.

Eerlijkere verdeling

Dat betekent dat er in de praktijk wel een deel van de gedetineerden uit zal stromen naar de gemeente waar hij of zij gedetineerd zat. GroenLinks-PvdA vroeg zich af hoe het kabinet dit verantwoordt, aangezien de regio’s met grote instellingen vaak al koploper zijn in het huisvesten van kwetsbare groepen. De bewindspersonen laten hierop weten dat het wetsvoorstel juist moet zorgen voor een eerlijkere verdeling en dat zij naar aanleiding van de brief van de 47 gemeenten een aanpassing hebben doorgevoerd in de ontwerpregeling, die ervoor zorgt dat de woningzoekende altijd maatschappelijke binden behoudt met de regio waar werd verbleven voorafgaand aan het verblijf in de instelling.