De meer dan 500 musea spelen een belangrijke culturele rol in de Nederlandse gemeenten. Musea zijn met het tonen van hun collecties eenw belangrijk verbindend element in onze samenleving. En de Museumvereniging is een goede actor gebleken in het opkomen voor de belangen van de musea richting de overheid.
Het bewaren van de collectie nederland
Boekrecensie van het boek '100 jaar museumvereniging. Een eeuw verweven'.
Professionalisering van de musea
Over de musea en de Museumvereniging is een weldadig en goed toegankelijk boek verschenen. Het is een eerbetoon aan de museale wereld. Oud-Teylersdirecteur Marjan Scharloo dook de geschiedenis in van de Museumvereniging. Het resulteerde in het boek 100 jaar Museumvereniging. Een eeuw verweven. In het prachtig uitgegeven jubileumboek laat zij zien hoe de museale sector zich honderd jaar geleden ging verenigen.
Sindsdien ontwikkelden de musea zich tegen de achtergrond van politieke en maatschappelijke veranderingen. Het is voor Scharloo een enorme opgave geweest om dat met een zekere vaart en op hoofdlijnen te vertellen. De goed ingevoerde Scharloo is daar als insider ruim in geslaagd. Moeilijke en pijnlijke onderwerpen mijdt zij niet. De schitterende foto’s van gehouden tentoonstellingen die in het boek rijkelijk opgenomen zijn, zullen bij veel lezers de nodige herinneringen oproepen. Een feest der herkenning.
In de beginfase ontbrak het aan enig overheidsbeleid
Wat het boek mooi laat zien, is dat het aan enig overheidsbeleid in die beginfase ontbroken heeft. De oudste en particuliere musea stamden van voor 1926 en Teylers zelf al van 1784. In 1926 kwam op initiatief van enkele museumdirecteuren en hoogleraren een Museumvereniging tot stand vanuit de wens kennis te delen en gezamenlijk de belangen te behartigen. Dat gebeurde in een tijd dat het aantal musea snel groeide. Tientallen musea kwamen erbij door het samenspel tussen particuliere weldoeners en plaatselijke gemeenten. Bekendste musea uit die tijd zijn het Boymans en het Kröller Muller.
Citaat uit het boek: ‘Een museum is een permanente instelling zonder winstoogmerk, in dienst van de samenleving, gericht op het onderzoeken, verzamelen, bewaren, interpreteren en tentoonstellen van materieel en immaterieel erfgoed’
Na de oorlog brak in de musea een periode aan van grote inhoudelijke vernieuwing, geïnspireerd door internationale voorbeelden. Het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen ging de trom roeren en in ruime mate geld beschikbaar stellen. Musea wisten in een tijd van economische groei en welvaart een grotere doelgroep te bereiken. Mijlpalen waren de door de Museumvereniging bedachte Museumdag (1970) en Museumjaarkaart (1981). Musea kregen een steeds duidelijkere maatschappelijke functie.
Einde jaren ’80 volgden bezuinigingen van de rijksoverheid. Er zette zich een verzakelijkingsdrang in. Dat stelde bijzondere voorwaarden om te kunnen voortbestaan. Ook de COVID-pandemie leidde tot dramatische gevolgen voor de bedrijfsvoering die musea moeizaam te boven kwamen. Maar tegenwoordig staan de meeste musea er beter voor, mede door een goede samenwerking met andere musea en de krachtige Museumvereniging.
100 jaar museumvereniging. Een eeuw verweven door Marjan Scharloo; Waanders uitgevers, 2026. Prijs: 35 euro
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.