Een toekomstbestendig bedrijventerrein dankzij resultaatfinanciering

Bedrijventerreinen zijn onmisbaar voor de Nederlandse economie en vormen tegelijkertijd een groot onbenut potentieel voor verduurzaming. Juist gemeenten kunnen een belangrijke rol spelen om daar verandering in te brengen. Nieuwe vormen van resultaatfinanciering kunnen helpen om collectieve investeringen van de grond te krijgen.

Wie aan verduurzaming denkt, denkt al snel aan woningen, kantoren of zonnepanelen op daken. Maar ook op bedrijventerreinen ligt een enorme opgave én kans. Ongeveer een derde van alle banen bevindt zich op bedrijventerreinen. Tegelijkertijd zijn deze gebieden vaak sterk versteend en gebruiken ze veel energie.

Grijze vlek

Bedrijventerreinen zijn voor gemeenten soms letterlijk een grijze vlek. Zeker wanneer een terrein ooit aan de rand van de stad is aangelegd, maar inmiddels is omsloten door woonwijken en groen. Verharding, weinig groen, hittestress, wateroverlast en een matige sociale veiligheid kunnen de kwaliteit van zo'n gebied onder druk zetten. “Een toekomstbestendig bedrijventerrein gaat over veel meer dan alleen energie. Het gaat ook over klimaatadaptatie, vergroening en een prettige en veilige werkomgeving”, zegt Thomas Dekker, Business developer van SVn.

Wie betaalt voor maatschappelijke waarde?

Een collectieve aanpak biedt kansen. “Denk aan energie-uitwisseling tussen bedrijven om netcongestie te voorkomen, gezamenlijke laadinfrastructuur, lokale energieopwekking en -opslag. En waterbuffers, groene routes en meer bomen.” Toch komt zo’n aanpak maar moeizaam van de grond. Naar schatting is zo’n 90 procent van de bedrijventerreinen onvoldoende georganiseerd om gezamenlijk stappen te zetten. Daarom is het belangrijk dat gemeenten hierbij helpen en bedrijven bij elkaar brengen. Bijvoorbeeld door partijen met elkaar in contact te brengen en samen te kijken wat er mogelijk is. Zo kunnen bedrijven makkelijker samenwerken en samen oplossingen vinden.

Bovendien leveren maatregelen als vergroening of wateropvang niet altijd een directe financiële opbrengst op. Dekker: “Het plaatsen van een boom kost geld, maar levert niet automatisch een kasstroom op waarmee je de investering kunt terugbetalen. Tegelijkertijd levert zo’n maatregel wel degelijk waarde op, voor bedrijven én voor de maatschappij.”

Betalen voor resultaat

Daarom wordt gekeken naar resultaatfinanciering als nieuwe manier om verduurzaming te financieren. Daarbij wordt niet betaald voor de activiteit zelf, maar voor het resultaat. Denk aan minder CO₂-uitstoot, meer klimaatadaptatie of meer biodiversiteit. “Resultaatfinanciering is geen subsidie en geen lening”, legt Dekker uit. “Het is een betaling achteraf, op basis van het werkelijk gemeten resultaat.”

Een gemeente, waterschap, ministerie of verzekeraar kan betalen voor een resultaat dat waarde oplevert. Zo kunnen ook maatregelen worden betaald die wel belangrijk zijn, maar geen duidelijke financiële opbrengst hebben. Op bedrijventerreinen kan dit helpen om samen te werken aan een groenere, klimaatbestendige en prettige werkomgeving. Gemeenten kunnen die samenwerking op gang brengen door het gesprek met bedrijven te organiseren en hen aan te moedigen samen te kijken wat er mogelijk is.