Een Integraal huisvestingsplan (IHP) waarmaken

Met een interne taskforce ontwikkelden we het uitvoeringsprogramma; een onmisbare schakel tussen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en de concrete planvorming in haalbaarheidsonderzoeken. In 2022 publiceerden we de whitepaper Van IHP naar uitvoering. Inmiddels hebben we het uitvoeringsprogramma voor meerdere gemeenten opgesteld en verder doorontwikkeld.

Uniforme werkwijze

In een uitvoeringsprogramma formuleren we samen met gemeenten en schoolbesturen afspraken over een uniforme werkwijze voor alle projecten. Bijvoorbeeld over het inrichten van een organisatie die toeziet op de uitvoering, maar ook over concrete zaken zoals de wijze van kredietverlening. Verder kijken we naar de planningen, de volgordelijkheid van projecten en de inzet van tijdelijke huisvesting. Steeds vaker voegen we ook afspraken over standaardisatie toe, zoals op het gebied van (technische) Programma’s van Eisen. Naar verwachting gaan de producten van het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV) hier in de toekomst een belangrijke rol in spelen.

Veranderende rol

Het opstellen van uitvoeringsprogramma’s heeft onze rol blijvend veranderd. Waar we eerder vooral losse adviesproducten leverden - zoals IHP’s, haalbaarheidsonderzoeken of adviezen over medegebruik bij kindcentra - treden we nu steeds vaker op als programmamanager. We fungeren als een verlengstuk van de gezamenlijke organisatie van gemeenten en schoolbesturen. We werken bijvoorbeeld regelmatig aan meerdere haalbaarheidsonderzoeken en/of beleidsvraagstukken die volgen uit één IHP.

Procesoptimalisatie

Deze rolverandering brengt belangrijke inzichten met zich mee. Door samen met gemeenten en schoolbesturen verantwoordelijkheid te dragen voor de uitvoering van IHP’s, ervaren we de diversiteit en complexiteit van de uitvoering van een programma aan projecten. De praktijk blijft immers weerbarstig. Om een aantal voorbeelden te noemen: planningen die elkaar beïnvloeden, besluitvormingsprocessen, beperkte beschikbaarheid van locaties en nieuwe partijen die meedoen aan of meedenken over de realisatie van gebouwen. Deze realiteit vraagt om voortdurende proces­optimalisatie én verbetering van onze adviesproducten die voorafgaan aan de haalbaarheidsfase: het IHP zelf, maar ook het uitvoeringsprogramma. 

Kennis delen; samen versnellen

Om onze impact op de versnelling van de landelijke opgave te vergroten, willen we deze kennis actief delen. Dat doen we onder meer via de ontwikkeling van landelijke instrumenten binnen het IPOHV en door onze betrokkenheid bij de modelverordening die voortvloeit uit het wetsvoorstel. In afwachting van de publicatie van deze instrumenten delen we alvast onze belangrijkste inzichten. Zo werken we samen aan het waarmaken van alle IHP’s in Nederland. 

1. Zorg voor een stevige status van het IHP
   De financiële middelen dienen daadwerkelijk in de begroting te zijn opgenomen. Dit leidt tot realistischere en financierbare IHP’s.
2. Hou een overlegorgaan in stand na het IHP
   Het overlegorgaan kan toezien op de realisatie en de uitvoering van het IHP-proces. Neem daarbij de tijd om te leren en te evalueren.
3. Denk in investeringskosten, niet in stichtingskosten 
   Reserveer bij projecten ook budget voor kosten die losstaan van het gebouw zelf (de stichtingskosten).
4. Creëer een apart krediet voor haalbaarheidsonderzoeken
   Zorg voor financiële ruimte om haalbaarheidsonderzoeken te doen voor de individuele projecten.
5. Vorm een interdisciplinair gemeentelijk team
   Stem af met ruimtelijke ordening, stedenbouw, mobiliteit en financiën over de (on)mogelijkheden van locaties en projecten. 
6. Inventariseer belanghebbenden voorafgaand aan haalbaarheidsonderzoeken
   Sociale vraagstukken leiden ertoe dat naast kinderopvang steeds meer partners gehuisvest worden in schoolgebouwen. Inventariseer deze partijen vroegtijdig en betrek ze gedurende de haalbaarheidsonderzoeken. Vergeet daarbij niet om bewust na te denken over participatie en communicatie.

Dit artikel is eerder opgenomen in ons najaarsmagazine: Verbinden.