Advertentie
ruimte en milieu / Nieuws

Eilandstrijd om Emmalaan

De herinrichting van de Emmalaan in het Texelse Den Burg was feitelijk veilig, maar voor het gevoel niet. Daarom kwam een her-herinrichting.

23 maart 2023
emmalaan den burg
De Emmalaan ligt weer open

De Raad voor het Openbaar Bestuur droeg de Texelse Emmalaan aan als voorbeeld van waar het wringt tussen burgers en gemeente. Hoe kon de herinrichting van de weg zo uit de hand lopen? Hoe moet het verder nu de Emmalaan wordt her-heringericht? Binnenlands Bestuur toog naar Texel.

Hoofdpijndossier

Zeg het woord ‘Emmalaan’ en de gezichtsuitdrukking van de gemiddelde Den Burger verandert naar schamper lachend, soms wat ­verbeten en al hoofdschuddend. Een hoofdpijndossier mag je het met recht noemen. En dat niet alleen. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) koos het als een van de drie casestudies van de verkenning ‘Gezag van de overheid’. Hun reportage heet: Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald?.

Her-herinrichting

De ROB constateerde dat besturen steeds vaker uitdraait op een conflict. Hoe komt dat? Waarom wantrouwen mensen hun overheid steeds vaker? Hoe valt de relatie tussen overheid en burger te herstellen? Binnenlands Bestuur reisde af naar Texel: wat is er geleerd van het proces naar de herinrichting van de Emmalaan? En hoe ging het proces naar de her-herinrichting? (Want dat gebeurde namelijk.)

Shared space

Waar gaat het om? De Emmalaan is het zuidelijke deel van de rondweg om Den Burg, een doorgaande route voor veel ­verkeer, een ontsluitingsweg. Daarnaast ­lagen losliggende fietspaden. De komst van twee nieuwe scholengebouwen noopte het gemeentebestuur van 2014-2018 tot herinrichting van dat deel van de rondweg tot shared space. Automobilisten zouden rekening houden met fietsende schoolgaande kinderen en minder hard gaan ­rijden. Fietsers en automobilisten waren ‘gelijkwaardige weggebruikers’. Inhalen was toegestaan. Een veilige weg, vonden de door de gemeente ingehuurde experts. Ook de raad liet zich overtuigen. Op twee oudere raadsleden na: de inmiddels over­leden Dries Veltkamp van PvdA Pro Texel en VVD’er Jur Schuiringa.

Emmalaan afgesloten

Fietsgoot

Veltkamp ontvangt al vroeg signalen van verontruste ouders. Het leidt in december 2017 tot het unaniem indienen van een amendement: op een later moment beslissen over de definitieve (infrastructurele) inrichting gebied Emmalaan. Dat amendement wordt later nog vaak aangehaald. Veltkamp en Schuiringa dienen een alternatief plan in, dat feitelijk neerkomt op een terugkeer naar de oude situatie. Maar op wat kleine wijzigingen na wordt het ­eerste plan uitgevoerd. Na de verkiezingen krijgt wethouder Edo Kooiman (Texels Belang) het plan in de schoot geworpen. Als mensen de weg in het voorjaar van 2021 in gebruik nemen, vangt hij de klappen op. De weg mag objectief veilig worden bevonden, een gevoel van veiligheid is er allerminst, blijkt uit een enquête onder gebruikers van het wegdek. Driekwart voelt zich onveilig in de ‘fietsgoot’.

Geen invoelsvermogen

De Fietsersbond komt in het geweer en lokale activisten roeren zich op Facebook. Er volgen enkele aanpassingen, maar de toon is gezet. Als in november 2021 een amendement om weer losliggende fietspaden aan te leggen unaniem wordt aangenomen, moet de wethouder daarin mee. Echter, die kans wordt hem niet gegund door zijn eigen partij die een motie van wantrouwen indient. Kooiman zou ‘geen invoelsvermogen’ hebben met de gemeenschap. Een meerderheid van de raad steunt de motie, coalitiepartijen PvdA Pro Texel en VVD stemmen tegen. Kooiman stapt op en burgemeester Michiel Uitdehaag neemt het dossier tijdelijk over. De grote vraag is: hoe ging het participatieproces naar de her-herinrichting?

Jammer

Die vraag leeft niet bij het Texelse college. Men wil niet aan de reportage van Binnenlands Bestuur meewerken. ‘Geen meerwaarde’, is het argument. Dat wordt ook naar de raadsleden toe gemaild. Het weerhoudt Anneke Visser-Veltkamp, dochter van wijlen Dries Veltkamp en fractievoorzitter van collegepartij PvdA Pro Texel, er niet van om aan het artikel mee te werken. Dat het college er anders over denkt, vindt ze ‘jammer’.

Emmalaan Den Burg

Weggegooid geld

Eerst maar eens kijken bij de afgesloten Emmalaan. Half februari begonnen de werkzaamheden voor de her-­herinrichting, half mei moet de weg weer open zijn. De straat is omheind, een graafmachine rijdt op en neer. Het gaat inderdaad maar om een paar honderd meter, hooguit. Aan de weg liggen twee grote schoolgebouwen die nog maar kort in ­gebruik zijn. ‘De Skool’ huisvest vijf basisscholen (600 leerlingen) en daarnaast staat de middelbare school. Het is de vrijdag voor de voorjaarsvakantie. Op het schoolplein verzamelen ouders zich om hun kroost op te halen. ‘Weggegooid geld’ en een ‘dom besluit’ noemen sommige van hen de eerste herinrichting.

Dramadossier

Bij de lunch bevestigt Anneke Visser-Veltkamp dat de her-herinrichting van de Emmalaan acht ton kost. Met dat extra geld heeft ze moeite, ‘maar veiligheid is belangrijker’. En het plan van (mede) haar vader wordt nu postuum uitgevoerd. ‘Die fietsstraat bleek niet geschikt met vrachtverkeer, en voor automobilisten was het wennen.’ Haar vader en Schuiringa hadden er op voorhand geen goed gevoel bij. ‘Ik weet niet of dat terecht was.’ Zelf voelde zij zich er wel veilig, maar omdat dit niet bij iedereen het geval was, steunde ze toch het besluit in oktober 2022 voor ‘variant 4’ met de losliggende fietspaden, mede omdat zo het unanieme raadsbesluit van december 2021 werd uitgevoerd. ‘De gemeente heeft het geld, maar het is wel een dramadossier.’

Het komt door de eigenzinnige ambtenaren. Dit is gewoon slecht of zelfs geen bestuur.

Jur Schuiringa, VVD-commissielid Texel

Jongste bediende

De val van wethouder Kooiman was wrang. Hij kon niet beloven dat de her-herinrichting voor de zomer van 2022 af zou zijn. ‘Dat tijdpad was ook onmogelijk.’ De variantenstudie was in maart af. Met een nieuwe raad en college duurde het dus tot oktober 2022 voor erover werd ­gestemd. Keuzes maken als raadslid blijkt moeilijker dan Visser-Veltkamp had verwacht. Ze begrijpt dat de oude gemeenteraad op bureaus en experts heeft vertrouwd. ‘Het staat of valt toch met de informatie die je krijgt.’ Soms heeft ze het idee dat voor een kleinere gemeente ‘de jongste bediende’ van het onderzoeksbureau op de klus wordt gezet. ‘Die twijfels had ik eerder niet.’

Geen bestuur

Haar vader, een markante Texelaar, was begaan met jongeren. ‘Daarom werd hij veel benaderd door ongeruste ouders en bestuurders van sportverenigingen.’ Een geliefd raadslid dat goed was met wegen en veiligheid, vertelt ze. ‘Een van de aanzwengelaars van de maximumsnelheid van 60 km/u op het eiland.’ De twee oudgedienden voelden goed aan dat er ‘een gat zit tussen veilig zijn en veilig voelen’. ­Huidig VVD-commissielid Jur Schuiringa noemt het ‘te triest voor woorden’ dat het dossier-Emmalaan heeft kunnen plaatsvinden, vertelt hij aan de telefoon. ‘Het komt door de eigenzinnige ambtenaren. Dit is gewoon slecht of zelfs geen bestuur.’

Lees de volledige reportage in Binnenlands Bestuur nr. 6 van deze week.

Reacties: 2

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Tinussie Kay
Zo is ook mijn beleving. Ben bekend met de situatie.
Onduidelijkheid (denk ook aan de vele -ter plaatse onbekende en buitenlandse- toeristen), shared spece (vracht-/autoverkeer vs. onbeschermde fietsers), geen ruimte (recht van de sterkste, speelse jeugd, haast enz.), de beleving van onveiligheid en de angst van ouders, de enorme piekdrukte enz. rechtvaardigen m.i. een terechte heroverweging en aanpassing.
Jammer dat het college niet meewerkt aan dit artikel. Gemiste kans en een kul-reden. Leren van fouten om deze in de toekomst te voorkomen, mag best gecommuniceerd worden. Nu lijkt het verhaal eenzijdig. Dit is niet het geval. Is in mijn beleving inhoudelijk helemaal correct en erg objectief.
Hielco Wiersma
Het elkaar de zwarte Piet toespelen is inmiddels gestart. Vergeten is dat de colleges van B&W en de Gemeenteraden de beslissingen nemen en niet de ambtenaren.
Advertentie