‘Als het hier op Science Park misgaat, ligt Nederland plat’

‘Dit zijn de mooiste scheepsmotoren die nooit aan het werk zijn’, zegt Michiel Eielts. Samen met een persoonlijk assistent en een woordvoerder staat hij in een afgesloten ruimte in het binnenste van het Amsterdamse datacentrum AM3. Hij kijkt naar een meterslange, diepblauw gekleurde dieselgenerator, waarvan er nog zeven staan in de ruimtes ernaast. Deze scheepsmotoren zijn de back-up als de stroom uitvalt.

‘Ze worden een paar uur per jaar getest, want anders doen ze het nooit’, vertelt de Benelux-directeur van het Amerikaanse datacenterbedrijf Equinix, dat in Nederland elf datacenters uitbaat, waarvan negen in Amsterdam. Behalve die ene keer, tien jaar geleden: door kortsluiting in een hoogspanningsstation in Diemen viel ook hier, op Amsterdam Science Park, de stroom uit. Dat was grote schrik.

Gigantisch

‘Ja, gigantisch’, zegt Eielts. ‘De computers draaien wel door, want ze gaan eerst over op batterijen, en binnen twee minuten starten deze generatoren op. Niemand merkt er wat van. Je kunt je voorstellen dat áls dit datacenter uitvalt, en ook de andere datacenters op Amsterdam Science Park, dat dan alle messaging apps het niet meer doen: WhatsApp niet, Signal niet, Telegram niet. Maar ook streaming doet het niet. En al het nieuws: nos.nl, nu.nl. Niks doet het meer. Als het hier op Science Park misgaat, ligt Nederland plat.’

Eielts vervolgt de rondleiding: eerst een lift in en dan naar één van de vele servervloeren van de twee datacenters AM3 en AM4, die naast elkaar staan op Amsterdam Science Park en als één gebouw zijn ontworpen door het architectenbureau Benthem Crouwel. Vanaf de ring van Amsterdam zien automobilisten een verrassend elegante, donkere hoogbouw: die elegantie wordt bereikt dankzij verticale, taps toelopende aluminium strips aan de gevel, die aan de ene kant zwart en de andere kant zilver zijn.

Daverende wereld

Maar binnenin het gebouw is er weinig esthetiek over: slechts een functionele en daverende wereld van serverkooien. Bij de ingangen liggen oordopjes tegen het watervallawaai van duizenden servers. Boven het hoofd lopen gele kabelgoten voor de glasvezelkabels. De temperatuur buiten de kooien is 25,5 graden, maar onder de servers wordt koude lucht gepompt, gekoeld met grondwater uit de zompige Amsterdamse bodem.

‘Je ziet dat wij veel meer een fabriek zijn dan een IT-bedrijf’, zegt Eielts. Elk datacentrum van Equinix is een co-­locatie, wat betekent dat het bedrijf serverruimtes verhuurt aan duizenden klanten tegelijkertijd. Zij profiteren van de zeer nauwe connectiviteit met andere bedrijven en instellingen en daardoor de lage latency. Latency?

Hij noemt dat ping

‘Mijn zoon gamet altijd’, legt Eielts uit, ‘en hij noemt dat ping. Als je ping niet goed is, kun je niet gamen. Want dan gaat de game te langzaam. Dat is de latency: de reactietijd. Voor gamen is dat verliezen of winnen. Voor een webpagina betekent het of iemand hem wel of niet gebruikt. Die latency is cruciaal op je mobiel, op je laptop, als je werkt. Amsterdam is als knooppunt zo belangrijk omdat hier allerlei verschillende partijen bij elkaar zitten. Vanwege het belang van die latency zijn er in de wereld maar een paar grote knooppunten. In Europa is dat de FLAP: Frankfurt, Londen, Amsterdam en Parijs. Sommigen noemen ook Dublin. Dat zijn de grootste datacenterhubs in Europa, waar alle informatie wordt geserveerd.’

Elke aparte kooi vol serverrekken is van een andere klant, die zijn eigen mate van beveiliging kiest. Om het datacentrum zelf in te komen is een vingerafdruk nodig. Op de servervloeren hangen camera’s en reikt het hekwerk van de kooien vaak tot aan het plafond, of loopt daar nog onder door. Medewerkers van Equinix zelf mogen alleen bij uitzondering een kooi in. Meestal hebben klanten hun eigen technisch personeel, dat in veel ­gevallen alleen met een vingerafdruk in het binnenste kan.

Hoe heet die film ook weer?

Eielts passeert zelfs een serverkooi die slechts toegankelijk is door een smalle sluisdeur met weegschaal. Met die weegschaal controleert de klant of iemand die bij de servers is geweest iets heeft achtergelaten of meegenomen. ‘Er bestaat ook een datacenter met lasers boven de kooien’, ­beweert Eielts zelfs. ‘Want als iemand met een helikopter op het dak landt en vanuit het plafond komt... Hoe heet die film ook weer?’

Equinix mag dan een Amerikaans bedrijf zijn, maar dat betekent niet dat de Amerikaanse overheid met bijvoorbeeld de Patriot Act in de hand bij deze Nederlandse datacenters kan inbreken. De kooien zijn fysiek simpelweg niet toegankelijk als de klant dat niet wil, zegt Eielts.

‘De rijksoverheid is ook zo’n klant die tegen ons zegt: jullie mogen überhaupt niet in onze kooi komen’, vertelt hij. ‘Wij zijn al jaren rijksoverheidsdatacenter. Vroeger had de rijksoverheid 64 datacenters. Dat is natuurlijk heel inefficiënt, duur en milieuonvriendelijk. Toen heeft het rijk een tender uitgeschreven en zijn er twee externe en twee interne datacenters gekomen. De datacenters van de Belastingdienst en die in Rijswijk zijn intern. Wij zijn één van de twee externe datacenters van de rijksoverheid, samen met NorthC in Groningen.’

De heisa in 2021

Behalve Equinix-directeur is Eielts ook voorzitter van de Nederlandse brancheorganisatie van datacenters. Zodoende staat hij middenin het verhitte maatschappelijke debat over deze serverreuzen. Dat debat is minstens zo oud als de heisa in 2021 rond een datacentrum van 200 megawatt van het Amerikaanse bedrijf Meta bij Zeewolde in Flevoland. Dat kwam er uiteindelijk niet.

Tegenwoordig zou zo’n datacentrum niet meer mogelijk zijn, doordat het rijk echt grote datacenters alleen nog in de kop van Noord-Holland en in het noorden van Groningen toestaat. Dit is een moratorium voor hyperscalers, oftewel voor datacenters die én minstens 10 hectare beslaan én 70 megawatt of meer aan vermogen hebben. Ten minste, dat is de definitie van de overheid.

De industrie zelf heeft een andere definitie. Als hyperscaler geldt hier een groot datacentrum dat maar één gebruiker heeft. Denk aan het datacentrum van de Amerikaanse gigant Google in de Eemshaven, en ook aan het datacentrum van het Britse bedrijf PureDC dat in Amsterdam-Westpoort gepland staat en volledig door Microsoft zal worden afgehuurd. ‘Dat is een typische hyperscaler, ongeveer drie keer zo groot als dit, en zonde van de capaciteit in Amsterdam’, vertelt de Equinix-directeur, gezeten in een raamloze vergaderkamer genoemd naar Vincent van Gogh.

Routers en switches

Dat type datacenters kun je in zijn ogen inderdaad beter plaatsen aan de randen van Nederland. ‘Google kan gerust in Groningen zitten, want dat bedrijf is zo groot en heeft zoveel geld, dat het hele dure, snelle apparatuur kan kopen. Met die apparatuur is het voor Google in Groningen alsof ze in Amsterdam zijn gevestigd. Dan spreek je over routers en switches van één tot twee miljoen euro per stuk. Maar bij ons in het datacentrum zie je ook klanten met maar één serverkast. Dat soort kleine bedrijven kan zich die apparatuur niet veroorloven en moet dichtbij Amsterdam zitten.’

Wil een co-locatie als Equinix dus uitbreiden, dan moet dat altijd rondom Amsterdam. Flevoland kan ook nog, zegt Eielts. ‘Wij zijn heel blij dat wij bij Lelystad mogen uitbreiden, en blij met de support van de gemeente Lelystad en de provincie Flevoland.’ Bij het IJsselmeer bouwt Equinix namelijk een datacentrum van 150 megawatt, ruim drie keer zo groot als AM3 en AM4 samen. Equinix gaat er zelfs een elektriciteitsstation bouwen.

Lees de rest van het artikel in BB#11, op papier of online.