of 62812 LinkedIn

Steden: ‘Wij zijn financieel aan het verdrinken’

De financiële nood bij steden is zo groot dat ze investeringen uitstellen, de lasten verhogen en snijden in hun voorzieningen. De G40 roept ‘Den Haag’ op niet langer te talmen met de al jaren beloofde herverdeling van het gemeentefonds.

De financiële nood bij steden is zo groot dat ze investeringen uitstellen, de lasten verhogen en snijden in hun voorzieningen. De G40 roept ‘Den Haag’ op niet langer te talmen met de al jaren beloofde herverdeling van het gemeentefonds.

‘Het water staat niet meer tot aan onze lippen, we verdrinken langzaam maar zeker in onze financiële problemen’, zo sluit G40-voorzitter Paul Depla de brandbrief aan minister Ollongren van Binnenlandse Zaken af.

 

Jeugdhulp

Ter illustratie somt de burgemeester van Breda de problemen van zijn eigen gemeente op: een verhoging van de afvalstoffenheffing met 11 procent, voor bijna 9 miljoen euro aan taakstellingen in de begroting – verdeeld over de eigen organisaties en het sociaal domein. Wat dat laatste betreft zijn mogelijk nog meer bezuinigingen nodig, als de claim van 5,5 miljoen euro op  het rijk niet wordt gehonoreerd. ‘Daarnaast heeft Breda, evenals de meeste gemeenten, reeds rekening gehouden met het structureel maken door een nieuw kabinet van de middelen voor jeugdhulp. Mochten die middelen niet structureel worden, betekent dit een nog grotere taakstelling voor de komende jaren’, aldus Depla.

 

Onderwijsfaciliteiten

Wat voor Breda geldt, geldt blijkens een inventarisatie voor veel steden. ‘Onze spaarpotten raken daardoor versneld uitgeput’, gaat de G40-voorzitter verder. ‘Sommige gemeenten stellen de noodzakelijke investeringen in onderwijs, infrastructuur, verduurzaming van het vastgoed, etc. uit of verschralen die inzet. Dat is het geval in onder meer Amersfoort, Zoetermeer, Sittard-Geleen en vele andere steden. Dit kan leiden tot het niet halen van de duurzaamheidsdoelstellingen zoals afgesproken in het akkoord van Parijs, tot bereikbaarheidsproblemen en slechte onderwijsfaciliteiten voor onze kinderen.’

 

Scheve verhouding

Een en andermaal hebben de G40, maar ook de G4, de M50 en P10, bij het kabinet aan de bel getrokken dat ze te weinig geld krijgen van het rijk. Maar voor de steden, zo stelt Depla namens de G40, is de situatie extra nijpend. ‘Uit de onderzoeken naar de verdeelmodellen van het gemeentefonds is gebleken dat de verdeling van de middelen niet overeenkomt met de kosten van de steden. Dat is niet van gisteren, het is al lange tijd zo. We mogen daarom met recht zeggen dat we bij de huidige verdeling al jarenlang nadeelgemeenten zijn. Een situatie die we graag zo snel mogelijk rechtgezet zien. De gemiddelde grote gemeente zou er op basis van de laatst bekende herverdeelmodellen 35 euro per inwoner op vooruit moeten gaan; een situatie die geldt voor 89 procent van de gemeenten uit deze groep! Het niet doorgaan van de herverdeling betekent dus een direct nadeel van 3,5 miljoen euro voor een gemeente van 100.000 inwoners.’

 

Compensatie

Depla wijst erop dat het probleem niet van gisteren is. ‘We kunnen rustig aannemen dat we door de jaren heen als gevolg van de scheve verdeling al enige honderden miljoenen zijn misgelopen. Daarom pleiten wij ervoor om de herijking van het gemeentefonds zo spoedig mogelijk door te voeren om de huidige scheve verdeling op te heffen en daarnaast de omvang van het gemeentefonds te vergroten.’

De volgende stap voor het kabinet zou wat hem betreft moeten zijn ‘om te komen tot een passende compensatie voor gemeenten én om de herverdeling van het gemeentefonds door te voeren.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Criticus op
Prachtig: het rijk wrijft zich in de handen. Zolang de gemeenten onderling bakkeleien over het Gemeentefonds verdeelsysteem, gaat het niet over het échte probleem, namelijk het verdeelsysyeem tussen rijk en gemeenten. Het rijk kan vrolijk doorgaan, 2 voor mij, één voor jou, 5 voor mij, één voor jou, 2 voor mij, 2 voor jou, o nee, de korting vergeten, één voor jou....
Door F. Scheerder (controller) op
@De Vries: om te komen tot een nieuw verdeelsysteem is er gekeken naar (logische) kostenveroorzakers die a.d.h.v. een regressie-analyse een zo goed mogelijk verband proberen aan te tonen met de uitgaven. Ook bij deze methode vormen de (werkelijke) uitgavenniveaus van gemeenten het uitgangspunt (referentie). De vraag blijft altijd (bij welk verdeelsysteem ook) of uiteindelijk de juiste indicatoren/kostenveroorzakers (verdeelmaatstaven) geïdentificeerd worden. Het punt dat ik vooral wil(de) maken dat het m.i. niet juist is om vooraf als doelstelling mee te geven dat het aantal verdeelmaatstaven omlaag moet.
Door de vries (ambtenaar) op
Het blijft lastig. Kostenoriëntatie houdt niet in dat naar de verdeling over diverse onderwerpen van de kosten die gemeenten maken. Kostenoriëntatie houdt in dat de verdeling gebaseerd wordt op basis van de oorzaken die ten grondslag liggen aan de kosten die gemeenten maken. Daar zit een 'kip - ei - risico' in. Maar dat is bij de laatste herijking ondervangen door een andere werkwijze en daarom zijn deze uitkomsten niet te vergelijken met het periodiek onderhoud. In de bestaande verdeling maken alle gemeenten het geld op en daaruit afleiden dat verdeling dus klopt is een denkfout.
Door F. Scheerder (controller) op
Dit artikel belicht de financiële problematiek waarin alle gemeenten zich op dit moment bevinden wel erg eenzijdig. Alsof alleen de grotere (verstedelijkte) gemeenten met financiële problemen/tekorten kampen. Dat is geenszins het geval. Op dit moment wordt er in het verdeelsysteem van de algemene uitkering een uitzondering gemaakt voor de zogeheten G4. De G4 krijgen een extra hogere algemene uitkering, omdat zij geconfronteerd worden met extra kosten die het gevolg zijn van ‘grootstedelijke problematiek’. Bij de invoering van het huidige verdeelsysteem was dit nog te billijken, maar eigenlijk is het vreemd dat er zonder goede onderbouwing nog steeds extra geld naar de vier grote gemeenten van ons land gaat (ten laste van de andere gemeenten). Kleinere gemeenten kampen weer met andere problemen, zoals het instandhouden van voorzieningen in kleine kernen om ze nog leefbaar te houden. Kleinere gemeenten hebben ook minder mogelijkheden om de nodige expertise in huis te hebben en moeten daarom samenwerken of soms expertise, die redelijk kostbaar is, inhuren. Een grotere verstedelijkte gemeente heeft meer mogelijkheden om specialismes (goedkoper) in huis te halen.
In het artikel wordt de indruk gegeven dat het huidige verdeelsysteem resulteert in een fors scheve verdeling van de rijksmiddelen. In de afgelopen jaren hebben er naar aanleiding van de periodieke onderhoudsrapporten gemeentefonds diverse bijstellingen (herverdelingen) plaatsgevonden. Los van het sociaal domein, zou het niet zo kunnen en mogen zijn dat de huidige verdeling de plank volledig mis slaat. En dat is in kijn ogen ook niet het geval. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft, mede naar aanleiding van de roep in gemeenteland om het verdeelsysteem wat eenvoudiger te maken, laten onderzoeken of het verdeelsysteem met minder maatstaven toekwam. Dat kan, maar dat gaat uiteindelijk altijd ten koste van de kostengeoriënteerdheid. Hoe globaler het verdeelsysteem is, hoe meer scheefheden er zullen ontstaan. Persoonlijk ben ik dan ook hij geen voorstander om het verdeelsysteem globaler te maken, omdat het uiteindelijk resulteert in meer scheefheden bij individuele gemeenten. Grote (verstedelijkte) gemeenten klagen steen en been, maar ook kleinere gemeenten kampen met financiële tekorten en ze zouden qua efficiency nog wel wat van de kleinere gemeenten kunnen leren.
Door RechtsDoorZee op
@ambtenaar grote gemeente (financien)
Die centrumfunctie van 'de groten' wordt m.i. nogal overtrokken. Tegenover de extra uitgaven staan ook weer extra inkomsten zoals parkeergelden en de gemeentelijke belastingen/heffingen, enz die bijv. de horeca en winkels afdragen. Bovendien worden zaken als theaters, musea, bibliotheken, enz. financieel ondersteund door de hogere organen als de provincie of het Rijk.

@hans van oerle (adviseur G40)
Pseudoniem of niet, drs. Nabled heeft wel een punt. Er lijkt inderdaad een proliferatie te zijn dat soort bestuurlijke clubjes, waar u uw salaris van betrekt. Ben erg benieuwd wat u precies doet voor dat salaris als "adviseur". Kan u ook niet terugvinden in het organogram van Netwerk G40:

https://www.g40stedennetwerk.nl/files/2020-10/Or …

Of is Hans van Oerle soms ook een pseudoniem ?









Door ambtenaar grote gemeente (financien) op
Waar aan voorbij wordt gegaan is welke kosten grote gemeenten allemaal maken voor kleine gemeenten, vanuit hun centrumfunctie en waarvoor ze onvoldoende geld krijgen.
Denk aan instandhouding cultuur (theaters, musea). Denk aan verzorgen van GR's waar kleine gemeenten puur steunen op grote gemeenten met de ambtelijke capaciteit (lees kosten en geld) en waar kleine gemeenten weer van profiteren.
Maar het meeste komt dit nog terug in sociaal domein. De welvarende mensen zoeken de kleine gemeenten op (meestal koop) en de minder welvarende mensen zoeken de stad op (meestal huur), waardoor daar ook groter beslag komt op uitgaven sociaal domein, die onvoldoende gecompenseerd worden. Dit zie je ook terug in rekening resultaten regio. Kleine gemeenten laten een voordeel zien als jrr resultaat, grote gemeenten forse tekorten.
Dus herverdeling van klein naar groot is nodig en onderbouwd.
Door Rien van Iersel op
De kop klopt, gemeenten hebben het zwaar.
Wat Depla vervolgens vertelt over de herverdeling is onzin. Dat zij al jaren te weinig krijgen.
Gemeentefonds wordt verdeeld op basis van 90 maatstaven. Grotere gemeenten maken andere keuzes qua uitgaven dan kleinere gemeenten. Bijvoorbeeld, meer voor minderheden en uitkeringen. Uitstekend, dat is hun goed recht.
Bij de herverdeling wordt er gekeken naar de werkelijke uitgaven in 2017 en wordt er juist aan de maatstaven waar grotere gemeenten veel geld aan uit geven, een groter gewicht gehangen. Dat is voordeel één voor grotere gemeenten. Daarnaast zijn de absolute aantallen bij grotere gemeenten al groter en leggen zij daardoor al meer gewicht in de schaal als er naar totalen wordt gekeken. Dus dubbel voordeel voor de grotere gemeenten. En de rekening wordt weggelegd bij de kleinere gemeenten.
Door Nico Slagter (wethouder) op
Waarom moeten kleinere gemeenten toch altijd financieel gestraft worden omdat de grote gemeenten geen effucient beleid kunnen voeren.
Door hans van oerle (adviseur G40) op
doctorandus "enabled", over "dor hout" gesproken, wat hebben we aan cynisch commentaar van iemand die zich achter een pseudoniem verschuilt?
Door drs. E. Nabled op
Toe maar, de G40, de G4, de M50, de P10. Allemaal weer clubjes met hun eigen bestuur, circuit, secretariaat, management die allemaal hetzelfde ding doen. Er is nog veel te veel dor hout.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners