of 59082 LinkedIn

ROB: rijk legt te veel druk op gemeente

Het rijk oefent permanent te veel druk uit op gemeenten waar het gaat om het sociaal domein. Daarmee helpt Den Haag de doelmatigheidswinst om zeep die met de decentralisatie van de taken op het gebied van jeugd, werk en zorg zou kunnen worden behaald.

Het rijk oefent permanent te veel druk uit op gemeenten waar het gaat om het sociaal domein. Daarmee helpt Den Haag de doelmatigheidswinst om zeep die met de decentralisatie van de taken op het gebied van jeugd, werk en zorg zou kunnen worden behaald.

'Vergaande normering en uniformering'
Die harde kritiek uit de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) in zijn recente advies over de herijking van het uitkeringsstelsel, oftewel de manier waarop gemeenten moeten worden bekostigd. De invoering van het Wmo-abonnementstarief, de verplichte taakstelling beschut werk en – meer recent – het plan van CDA-minister De Jonge (Volksgezondheid) om de jeugdzorg deels bij gemeenten weg te halen en te regionaliseren en te centraliseren, noemt de ROB als voorbeelden van ‘vergaande normering en uniformering vanuit de landelijke politiek.’

 

Verplichtingen

Dergelijke interventies doen volgens de onafhankelijke adviesraad afbreuk aan de beoogde gemeentelijke beleidsvrijheid die hoort bij de algemene uitkering. En dat niet alleen, daarmee verdwijnt het voordeel van decentralisatie en de bijbehorende doelmatigheidswinst. ‘Gelet op deze permanente druk van het rijk om bij te sturen en verplichtingen op te leggen, kan de vraag worden opgeworpen of bekostiging via de algemene uitkering wel een goede oplossing is.’

 

Eenzijdige ingrepen

Als het rijk het toch niet kan laten zijn stempel te drukken op het gedecentraliseerde sociaal domein, dan is een decentralisatie-uitkering een betere manier van financieren. Dat maakt de spanning tussen wensen en verwachtingen van rijk en gemeenten duidelijker. Bovendien zorgt het ervoor dat omvang en verdelingsdiscussies dan in samenhang kunnen worden opgepakt, waarbij dan ook vraagstukken over het effect van rijksbeleid op de lokale zorgvraag aan de orde kunnen komen. Het biedt volgens de ROB in elk geval een betere garantie voor een dialoog dan de nu door het rijk eenzijdig opgelegde ingrepen. En, minstens zo belangrijk, het biedt decentrale overheden ook een aangrijpingspunt om het rijk aan te spreken op de verdeling en de omvang van het beschikbaar gestelde bedrag.

 

Aanpassing wet

Een decentralisatie-uitkering binnen het gemeentefonds is volgens de ROB de meest geëigende bekostigingsvorm bij taken waarbij het rijk een stelselverantwoordelijkheid heeft en op grond daarvan beleidsdoelen heeft geformuleerd. Er gelden geen bestedingsvoorwaarden bij een decentralisatie-uitkering, maar het rijk kan wel beleidsinformatie opvragen. Dit om een oordeel over de effectiviteit van het beleid als geheel te kunnen geven. Dat moet overigens volgens de Raad wettelijk wel beter worden geregeld.

 

Splitsing gemeentefonds

In een eerder advies wees de Raad er al op dat het een goede zaak zou zijn als het rijk een pas op de plaats zou maken met de volledige integratie van het sociaal domein in de vrij besteedbare algemene uitkering. In dat advies suggereerde de ROB de optie van een splitsing van het huidige gemeentefonds in een klassiek deel voor meer collectieve lokale voorzieningen met relatief veel beleidsvrijheid en een brede sociaal domeinuitkering met herkenbare onderdelen voor meer persoonlijke voorzieningen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
De decentralisatie van het 3D-domein zit nog in een opbouwfase. Dat gaat af en toe nog gepaard met het glad strijken van plooien en het zoeken naar de beste aanpak (wat regionaal moet moet ook regionaal, verdeling financiële middelen, kosten/drempels, juridificering e.d.). Het zal nog wel even duren voordat we in een goed rijdende trein zitten. De gemeenten/VNG zaten er zelf bij toen werd gedecentraliseerd. Het is nu tijd om zaken die krom zijn in goed overleg met het Rijk recht te zetten. Een proactieve houding van de Gemeenten/VNG hierbij is zeer gewenst.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Het is van de zotte om bij lokale uitvoering van wet- en regelgeving ook lokale normen en waarden toe te staan. Wij leven niet meer in de Middeleeuwen. Die periode is tijdens de Napoleontische periode afgesloten.

Gemeenten gaan niet over normen- en waarden stelsels. Die stelsels worden op nationaal, c.q. internationaal niveau ingevuld.
Loopt de ROB dermate structureel achter bij de werkelijkheid? Zo ja, dan kan zij zich beter zelf opheffen.

Lokale normeringen zijn een ernstige terugval voor de samenleving. In het verleden werden veel voorzieningen via het UWV geregeld. Er was landelijk beleid, met lokale uitvoering, maar landelijk getoetst. Via het toenmalige bestuursrecht vond externe toetsing plaats.

Lokale gretigheid en zelfoverschatting hebben Nederland weinig goeds gebracht.
Door Adriaan Zwaag op
Deze ellende in het sociaal domein is te danken aan Rutte 2, het kabinet van VVD en PvdA. Dat kan niet vaak genoeg herhaald worden. De geschiedenis zal snoeihard oordelen over premier Rutte, minister Asscher en de staatssecretarissen Klijnsma en van Rijn, die dit op hun geweten hebben.
Door Manu (beleidsadviseur) op
Helemaal eens met het oordeel en advies van de ROB. Wie betaalt, die bepaalt, maar ook: wie bepaalt, die betaalt. Het kan niet zo zijn dat het Rijk voor de gemeenten vrij gedetailleerd bepaalt, maar dan niet 1:1 betaalt (lees: in de uitkering verwerkt).
Wat mij betreft mogen aan de decentralisatie-uitkering ook bestedingsvoorwaarden worden gekoppeld. De betaler moet ook kunnen ingrijpen als zijn middelen niet aan het door hem bepaalde wordt uitgegeven.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners